Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.2.40: catvāriṃśo'dhyāyaḥ | naimiṣarṣiyātrāvarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.2.40

Language
Sanskrit

Contents

catvāriṃśo'dhyāyaḥ | naimiṣarṣiyātrāvarṇanam

7.2.40.1

sūta uvāca |
iti sa vijitamanyoryādavenopamanyo-radhigatamabhidhāya jñānayogaṃ munibhyaḥ |
praṇatimupagatebhyastebhya udbhāvitātmā sapadi viyati vāyuḥ sāyamantarhito'bhūt ||

7.2.40.2

tataḥ prabhātasamaye naimiṣīyāstapodhanāḥ |
satrānte'vabhṛthaṃ kartuṃ sarva eva samudyayuḥ ||

7.2.40.3

tadā brahmasamādeśāddevī sākṣātsarasvatī |
prasannā svādusalilā prāvartata nadī śubhā ||

7.2.40.4

sarasvatīṃ nadīṃ dṛṣṭvā munayo hṛṣṭamānasāḥ |
samāpya satraṃ prārabdhaṃ cakrustatrāvagāhanam ||

7.2.40.5

atha santarpya devādīṃstadīyaiḥ salilaiḥ śivaiḥ |
smarantaḥ pūrvavṛttāntaṃ yayurvārāṇasīṃ prati ||

7.2.40.6

tadā te himavatpādātpantatīṃ dakṣiṇāmukhīm |
dṛṣṭvā bhāgīrathīṃ tatra snātvā tattīrato yayuḥ ||

7.2.40.7

tato vārāṇasīṃ prāpya muditāḥ sarva eva te |
tadottarapravāhāyāṃ gaṅgāyāmavagāhya ca ||

7.2.40.8

avimukteśvaraṃ liṅgaṃ dṛṣṭvābhyarcya vidhānataḥ |
prayātumudyatāstatra dadṛśurdivi bhāsvaram ||

7.2.40.9

sūryakoṭipratīkāśaṃ tejodivyaṃ mahādbhutam |
ātmaprabhāvitānena vyāptasarvadigantaram ||

7.2.40.10

atha pāśupatāḥ siddhāḥ bhasmasañchannavigrahāḥ |
munayo'bhyetya śataśo līnāḥ syustatra tejasi ||

7.2.40.11

tathā vilīyamāneṣu tapasviṣu mahātmasu |
sadyastirodadhe tejastadadbhutamivābhavat ||

7.2.40.12

tad dṛṣṭvā mahadāścaryaṃ naimiṣīyā maharṣayaḥ |
kimetadityajānanto yayurbrahmavanaṃ prati ||

7.2.40.13

prāgevaiṣāṃ tu gamanātpavano lokapāvanaḥ |
darśanaṃ naimiṣīyāṇāṃ saṃvādastairmahātmanaḥ ||

7.2.40.14

śuddhāṃ buddhiṃ tatasteṣāṃ sāmbe sānucare śive |
samāptiṃ cāpi satrasya dīrghapūrvasya satriṇām ||

7.2.40.15

vijñāpya jagatāṃ dhātre brahmaṇe brahmayonaye |
svakārye tadanujñāto jagāma svapuraṃ prati ||

7.2.40.16

atha sthānagato brahmā tumburornāradasya ca |
parasparaṃ sparddhitayorgāne vivadamānayoḥ ||

7.2.40.17

tadudbhāvitagānottharasairmādhyasthamācaran |
gandharvairapsarobhiśca sukhamāste niṣevitaḥ ||

7.2.40.18

tadānavasarādeva dvāḥsthairdvāri nivāritāḥ |
munayo brahmabhavanādbahiḥ pārśvamupāviśan ||

7.2.40.19

atha tumburuṇā gāne samatāṃ prāpya nāradaḥ |
sāhacaryeṣvanujñāto brahmaṇā parameṣṭhinā ||

7.2.40.20

tyaktvā parasparasparddhāṃ maitrīṃ ca paramāṃ gataḥ |
saha tenāpsarobhiśca gandharvaiśca samāvṛtaḥ ||

7.2.40.21

upavīṇayituṃ devaṃ nakulīśvaramīśvaram |
bhavanānniryayau dhāturjaladādaṃśumāniva ||

7.2.40.22

taṃ dṛṣṭvā ṣaṭkulīyāste nāradaṃ munigovṛṣam |
praṇamyāvasaraṃ śambhoḥ papracchuḥ paramādarāt ||

7.2.40.23

sa cāvasara evāyamito'ntargamyatāmiti |
vadanyayāvanyaparastvarayā parayā yutaḥ ||

7.2.40.24

tato dvāri sthitā ye vai brahmaṇe tānnyavedayan |
tena te viviśurveśma piṇḍībhūyāṇḍajanmanaḥ ||

7.2.40.25

praviśya dūrato devaṃ praṇamya bhuvi daṇḍavat |
samīpe tadanujñātāḥ parivṛtyopatasthire ||

7.2.40.26

tāṃstatrāvasthitān pṛṣṭvā kuśalaṃ kamalāsanaḥ |
vṛttāntaṃ vo mayā jñātaṃ vāyurevāha no yataḥ ||

7.2.40.27

bhavadbhiḥ kiṃ kṛtaṃ paścānmārute'ntarhite sati |
ityuktavati deveśe munayo'vabhṛthātparam ||

7.2.40.28

gaṅgātīrthe'sya gamanaṃ yātrāṃ vārāṇasīṃ prati |
darśanaṃ tatra liṅgānāṃ sthāpitānāṃ sureśvaraiḥ ||

7.2.40.29

avimukteśvarasyāpi liṅgasyābhyarcanaṃ sakṛt |
ākāśe mahatastasya tejorāśeśca darśanam ||

7.2.40.30

munīnāṃ vilayaṃ tatra nirodhaṃ tejasastataḥ |
yāthātmyavedanaṃ tasya cintitasyāpi cātmabhiḥ ||

7.2.40.31

sarvaṃ savistaraṃ tasmai praṇamyāhurmuhurmuhuḥ |
munibhiḥ kathitaṃ śrutvā viśvakarmā caturmukhaḥ ||

7.2.40.32

kampayitvā śiraḥ kiñcitprāha gambhīrayā girā |
pratyāsīdati yuṣmākaṃ siddhirāmuṣmikī parā ||

7.2.40.33

bhavadbhirdīrghasatreṇa ciramārādhitaḥ prabhuḥ |
prasādābhimukho bhūta iti bhūtārthasūcitam ||

7.2.40.34

vārāṇasyāṃ tu yuṣmābhiryad dṛṣṭaṃ divi dīptimat |
talliṅgasaṃjñitaṃ sākṣāttejo māheśvaraṃ param ||

7.2.40.35

tatra līnāśca munayaḥ śrautapāśupatavratāḥ |
muktā babhūvuḥ svasthāśca naiṣṭhikā dagdhakilbiṣāḥ ||

7.2.40.36

prāpyānena yathā muktiracirādbhavatāmapi |
sa cāyamarthaḥ sūcyeta yuṣmaddṛṣṭena tejasā ||

7.2.40.37

tatra vaḥ kāla evaiṣa daivādupanataḥ svayam |
prayāta dakṣiṇaṃ meroḥ śikharaṃ devasevitam ||

7.2.40.38

sanatkumāro yatrāste mama putraḥ paro muniḥ |
pratīkṣyāgamanaṃ sākṣādbhūtanāthasya nandinaḥ ||

7.2.40.39

purā sanatkumāro'pi dṛṣṭvāpi parameśvaram |
ajñānātsarvayogīndramānī vinayadūṣitaḥ ||

7.2.40.40

abhyutthānādikaṃ yuktamakurvannatinirbhayaḥ |
tato'parādhātkruddhena mahoṣṭro nandinā kṛtaḥ ||

7.2.40.41

atha kālena mahatā tadarthe śocatā mayā |
upāsya devaṃ devīṃ ca nandinaṃ cānunīya vai ||

7.2.40.42

kathañcid duṣṭatā tasya prayatnena nivāritā |
prāpito hi yathāpūrvaṃ sanatpūrvāṃ kumāratām ||

7.2.40.43

tadāha ca mahādevaḥ smayanniva gaṇādhipam |
avajñāya hi māmeva tathāhaṅkṛtavānmuniḥ ||

7.2.40.44

atastvameva yāthātmyaṃ mamāsmai kathayānagha |
brahmaṇaḥ pūrvajaḥ putro māṃ mūḍhamiva saṃsmaran ||

7.2.40.45

mayaiva śiṣyaste datto mama jñānapravartakaḥ |
dharmādhyakṣābhiṣekaṃ ca tava nirvarttayiṣyati ||

7.2.40.46

sa evaṃ vyāhṛto bhūyaḥ sarvabhūtagaṇāgraṇīḥ |
yatpurājñāpanaṃ mūrdhnā prāpya pratigṛhītavān ||

7.2.40.47

tathā sanatkumāro'pi merau madanuśāsanāt |
prasādārthaṃ gaṇasyāsya tapaścarati duścaram ||

7.2.40.48

draṣṭavyaśceti yuṣmābhiḥ prāggaṇeśasamāgamāt |
tatprasādārthamacirānnandī tatrāgamiṣyati ||

7.2.40.49

iti satvaramādiśya preṣitā viśvayoginā |
kumāraśikharaṃ merordakṣiṇaṃ munayo yayuḥ ||

7.2.40.49.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe naimiṣarṣiyātrāvarṇanaṃ nāma catvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

7.2.40.49.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.2.40.49.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.2.40.49.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)

Linked texts (2)