Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 2.2

Śivapurāṇa (complete text) 2.2

Language
Sanskrit

Contents

2.2.1

sūta uvāca
evasminsamaye viprā nārado munisattamaḥ
brahmaputro vinītātmā taporthaṃmana ādadhe

2.2.2

himaśailaguhā kācidekā paramaśobhanā
yatsamī pesuranadī sadā vahati vegataḥ

2.2.3

tatrāśramo mahādivyo nānāśobhāsamanvitaḥ
taporthaṃ sa yayau tatra nārado divyadarśanaḥ

2.2.4

tāṃ dṛṣṭvā muniśārdūlastepe sa suciraṃ tapaḥ
badhvāsanaṃ dṛḍhaṃ maunī prāṇānāyamya śuddhadhīḥ

2.2.5

cakre munissamādhiṃ tamahambrahmeti yatra ha
vijñānaṃ bhavati brahmasākṣātkārakaraṃ dvijāḥ

2.2.6

itthaṃ tapati tasminvai nārade munisattame
cakaṃpe'tha śunāsīro manassaṃtāpavihvalaḥ

2.2.7

manasīti viciṃtyāsau munirme rājyamicchati
tadvighnakaraṇārthaṃ hi hariryatnamiyeṣa saḥ

2.2.8

sasmāra smaraṃ śakraścetasā devanāyakaḥ
ājagāma drutaṃ kāmassamadhīrmahiṣīsutaḥ

2.2.9

athāgataṃ smaraṃ dṛṣṭvā saṃbodhya surarāṭ prabhuḥ
uvāca taṃ prapaśyāśu svārthe kuṭilaśemuṣiḥ

2.2.10

indra uvāca
mitravaryya mahāvīra sarvadā hitakāraka
śṛṇu prītyā vaco me tvaṃ kuru sāhāyyamātmanā

2.2.11

tvadbalānme bahūnāñca tapogarvo vināśitaḥ
madrājyasthiratā mitra tvadanugrahatassadā

2.2.12

himaśailaguhāyāṃ hi munistapati nāradaḥ
manasoddiśya viśveśaṃ mahāsaṃyamavāndṛḍhaḥ

2.2.13

yācenna vidhito rājyaṃ sa mameti viśaṃkitaḥ
adyaiva gaccha tatra tvaṃ tattapovighnamācara

2.2.14

ityājñapto mahendreṇa sa kāmassamadhu priyaḥ
jagāma tatsthalaṃ garvādupāyaṃ svañcakāra ha

2.2.15

racayāmāsa tatrāśu svakalāssakalā api
vasaṃtopi svaprabhāvaṃ cakāra vividhaṃ madāt

2.2.16

na babhūva muneśceto vikṛtaṃ munisattamāḥ
bhraṣṭo babhūva tadgarvo maheśānugraheṇa ha

2.2.17

śṛṇutādaratastatra kāraṇaṃ śaunakādayaḥ
īśvarānugraheṇātra na prabhāvaḥ smarasya hi

2.2.18

atraiva śambhunā'kāri sutapaśca smarāriṇā
atraiva dagdhaste nāśu kāmo munitapopahaḥ

2.2.19

kāmajīvanahetorhi ratyā saṃprārthitaissuraiḥ
samprārthita uvācedaṃ śaṃkaro lokaśaṃkaraḥ

2.2.20

kaṃcitsamayamāsādya jīviṣyati surāḥ smaraḥ
paraṃtviha smaropāyaścariṣyati na kaścana

2.2.21

iha yāvaddṛśyate bhūrjanaiḥ sthitvā'marāssadā
kāmabāṇaprabhāvotra na ca liṣyatyasaṃśayam

2.2.22

iti śaṃbhūktitaḥ kāmo mithyātmagatikastadā
nārade sa jagāmāśu divamindrasamīpataḥ

2.2.23

ācakhyau sarvavṛttāṃtaṃ prabhāvaṃ ca muneḥ smaraḥ
tadājñayā yayau sthānaṃ svakīyaṃ sa madhupriyaḥ

2.2.24

vismitobhūtsurādhīśaḥ praśaśaṃsātha nāradam
tadvṛttāṃ tānabhijño hi mohitaśśivamāyayā

2.2.25

durjñeyā śāṃbhavī māyā sarveṣāṃ prāṇināmiha
bhaktaṃ vinārpitātmānaṃ tayā saṃmohyate jagat

2.2.26

nārado'pi ciraṃ tasthau tatreśānugraheṇa ha
pūrṇaṃ matvā tapastatsvaṃ virarāma tato muniḥ

2.2.27

kāmājjayaṃ nijaṃ matvā garvito'bhūnmunīśvaraḥ
vṛthaiva vigatajñānaśśivamāyāvimohitaḥ

2.2.28

dhanyā dhanyā mahāmāyā śāṃbhavī munisattamāḥ
tadgatiṃ na hi paśyaṃti viṣṇubrahmādayopi hi

2.2.29

tayā saṃmohitotīva nārado munisattamaḥ
kailāsaṃ prayayau śīghraṃ svavṛttaṃ gadituṃmadī

2.2.30

rudraṃ natvābravītsarvaṃ svavṛttaṅgarvavānmuniḥ
matvātmānaṃ mahātmānaṃ svaprabhuñcasmarañjayam

2.2.31

tacchrutvāśaṃkaraḥ prāha nāradaṃ bhaktavatsalaḥ
svamāyāmohitaṃ hetvanabhijñaṃ bhraṣṭacetasam

2.2.32

rudra uvāca
he tātanārada prājñadhanyastvaṃ śṛṇu madvacaḥ
vācyamevaṃ nakutrāpi hareragreviśeṣataḥ

2.2.33

pṛcchamāno'pi na brūyāḥ svavṛttaṃ me yaduktavān
gopyaṃgopyaṃ sarvathāhi naivavācyaṃ kadācana

2.2.34

śāsmyahaṃ tvāṃviśeṣeṇa mama priyatamobhavān
viṣṇubhakto yatastvaṃ hi tadbhakto tīvame'nugaḥ

2.2.35

śāstismetthañca bahuśo rudrassūtikaraḥ prabhuḥ
nāradonahitaṃ meneśivamāyāvimohitaḥ

2.2.36

prabalābhāvinī karmagatirjñeyāvicakṣaṇaiḥ
nanivāryājanaiḥ kaiścidapīcchāsaivaśāṃkarī

2.2.37

tatassa munivaryo hi brahmalokaṃ jagāmaha
vidhiṃ natvā'bravītkāmajayaṃ svasya tapobalāt

2.2.38

tadākarṇya vidhissotha smṛtvā śambhupadāmbujam
jñātvā sarvaṃ kāraṇaṃ tanniṣiṣedha sutaṃ tadā

2.2.39

mene hitanna vidhyuktaṃ nārado jñānisattamaḥ
śivamāyāmo hi taśca rūḍhacittamadāṃkuraḥ

2.2.40

śivecchā yādṛśī loke bhavatyeva hi sā tadā
tadadhīnaṃ jagatsarvaṃ vacastaṃtyāṃta sthitaṃ yataḥ

2.2.41

nārado'tha yayau śīghraṃ viṣṇulokaṃ vinaṣṭadhīḥ
madāṃkuramanā vṛttaṃ gadituṃ svaṃ tadagrataḥ

2.2.42

āgacchetaṃ munindṛṣṭvā nāradaṃ viṣṇurādarāt
utthitvāgre gato'raṃ taṃ śiśleṣajñātahetukaḥ

2.2.43

svāsane samupāveśya smṛtvā śivapadāmbujam
hariḥ prāha vacastathyaṃ nāradaṃ madanāśanam

2.2.44

viṣṇuruvāca
kuta āgamyate tāta kimarthamiha cāgataḥ
dhanyastvaṃ muniśārdūla tīrtho'haṃ tu tavāgamāt

2.2.45

viṣṇuvākyamiti śrutvā nārado garvito muniḥ
svavṛttaṃ sarvamācaṣṭa samadaṃ madamohitaḥ

2.2.46

śrutvā munivaco viṣṇussa madaṃ kāraṇaṃ tataḥ
jñātavānakhilaṃ smṛtvā śivapādāmbujaṃ hṛdi

2.2.47

tuṣṭāva giriśaṃ bhaktyā śivātmā śaivarāḍ hariḥ
sāṃjalirvisudhīrnamramastakaḥ parameśvaram

2.2.48

viṣṇuruvāca
devadeva mahādeva prasīda parameśvara
dhanyastvaṃ śiva dhanyā te māyā sarva vimohinī

2.2.49

ityādi sa stutiṃ kṛtvā śivasya paramātmanaḥ
nimīlya nayane dhyātvā virarāma padāmbujam

2.2.50

yatkartavyaṃ śaṃkarasya sa jñātvā viśvapālakaḥ
śivaśāsanataḥ prāha hṛdātha munisattamam

2.2.51

viṣṇuruvāca
dhanyastvaṃ muniśārdūla taponidhirudāradhīḥ
bhaktitrikaṃ na yasyāsti kāmamohādayo mune

2.2.52

vikārāstasya sadyo vai bhavaṃtyakhiladuḥkhadāḥ
naiṣṭhiko brahmacārī tvaṃ jñānavairāgyavānsadā

2.2.53

kathaṃ kāmavikārīsyā janmanāvikṛtassudhīḥ
ityādyuktaṃ vaco bhūri śrutvā sa munisattamaḥ

2.2.54

vijahāsa hṛdā natvā pratyuvāca vaco harim
nārada uvāca
kiṃprabhāvaḥ smaraḥ svāminkṛpā yadyasti te mayi

2.2.55

ityuktvā harimānamya yayau yādṛcchiko muniḥ

2.2.55.p1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne nāradatapovarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ

Other recensions (1)