Shivapurana 7.1.10
Śivapurāṇa 7.1.10
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.10.42 — 14 parts
7.1.10.1
/
buddhyādayo viśeṣāṃtā vikārāścābhavan kramāt //
/
tatastebhyo vikārebhyo rudro viṣṇuḥ pitāmahaḥ //
7.1.10.2
/
kāraṇatvena sarveṣāṃ trayo devāḥ prajajñire //
/
sarvato bhuvanavyāptiśaktimavyāhatāṃ kvacit //
7.1.10.3
/
jñānamapratimaṃ śaśvadaiśvaryaṃ cāṇimādikam //
/
sṛṣṭisthitilayākhyeṣu karmasu triṣu hetutām //
7.1.10.4
/
prabhutvena sahaiteṣāṃ prasīdati maheśvaraḥ //
/
kalpāntare punasteṣāmaspardhā buddhimohinām //
7.1.10.5
/
sargarakṣālayācāraṃ pratyekaṃ pradadau ca saḥ //
/
ete parasparotpannā dhārayanti parasparam //
7.1.10.6
/
paraspareṇa vardhaṃte parasparamanuvratāḥ //
/
kvacidbrahmā kvacidviṣṇuḥ kvacidrudraḥ praśasyate //
7.1.10.7
/
nānena teṣāmādhikyamaiśvaryaṃ cātiricyate //
/
mūrkhā niṃdaṃti tānvāgbhiḥ saṃraṃbhābhiniveśinaḥ //
7.1.10.8
/
yātudhānā bhavaṃtyeva piśācāśca na saṃśayaḥ //
/
devo guṇatrayātītaścaturvyūho maheśvaraḥ //
7.1.10.9
/
sakalassakalādhāraśakterutpattikāraṇam //
/
soyamātmā trayasyāsya prakṛteḥ puruṣasya ca //
7.1.10.10
/
līlākṛtajagatsṛṣṭirīśvaratve vyavasthitaḥ //
/
yassarvasmātparo nityo niṣkalaḥ parameśvaraḥ //
7.1.10.11
/
sa eva ca tadādhārastadātmā tadadhiṣṭhitaḥ //
/
tasmānmaheśvaraścaiva prakṛtiḥ puruṣastathā //
7.1.10.12
/
sadāśivabhavo viṣṇurbrahmā sarvaśivātmakam //
/
pradhānātprathamaṃ jajñe vṛddhiḥ khyātirmatirmahān //
7.1.10.13
/
mahattattvasya saṃkṣobhādahaṃkārastridhā 'bhavat //
/
ahaṃkāraśca bhūtāni tanmātrānīṃdriyāṇi ca //
7.1.10.14
/
vaikārikādahaṃkārātsattvodriktāttu sāttvikaḥ //
/
vaikārikaḥ sa sargastu yugapatsaṃpravartate //
7.1.10.15
/
buddhīndriyāṇi pañcaiva pañcakarmeṃdriyāṇi ca //
/
ekādaśaṃ manastatra svaguṇenobhayātmakam //
7.1.10.16
/
tamoyuktādahaṃkārādbhūtatanmātrasaṃbhavaḥ //
/
bhūtānāmādibhūtatvādbhūtādiḥ kathyate tu saḥ //
7.1.10.17
/
bhūtādeśśabdamātraṃ syāttatra cākāśasaṃbhavaḥ //
/
ākāśātsparśa utpannaḥ sparśādvāyusamudbhavaḥ //
7.1.10.18
/
vāyo rūpaṃ tatastejastejaso rasasaṃbhavaḥ //
/
rasādāpassamutpannāstebhyo gandhasamudbhavaḥ //
7.1.10.19
/
gandhācca pṛthivī jātā bhūtebhyonyaccarācaram //
/
puruṣādhiṣṭhitatvācca avyaktānugraheṇa ca //
7.1.10.20
/
mahadādiviśeṣāntā hyaṇḍamutpādayanti te //
/
512a
tatra kāryaṃ ca karaṇaṃ saṃsiddhaṃ brahmaṇo yadā //
7.1.10.21
/
tadaṃḍe supravṛddho 'bhūt kṣetrajño brahmasaṃjñitaḥ //
/
sa vai śarīrī prathamaḥ sa vai puruṣa ucyate //
7.1.10.22
/
ādikartā sa bhūtānāṃ brahmāgre samavartata //
/
tasyeśvarasya pratimā jñānavairāgyalakṣaṇā //
7.1.10.23
/
dharmaiśvaryakarī buddhirbrāhmī yajñe 'bhimāninaḥ //
/
avyaktājjāyate tasya manasā yadyadīpsitam //
7.1.10.24
/
vaśī vikṛtvāttraiguṇyātsāpekṣatvātsvabhāvataḥ //
/
tridhā vibhajya cātmānaṃ trailokye saṃpravartate //
7.1.10.25
/
sṛjate grasate caiva vīkṣate ca tribhissvayam //
/
caturmukhastu brahmatve kālatve cāṃtakassmṛtaḥ //
7.1.10.26
/
sahasramūrdhā puruṣastisrovasthāssvayaṃbhuvaḥ //
/
sattvaṃ rajaśca brahmā ca kālatve ca tamo rajaḥ //
7.1.10.27
/
viṣṇutve kevalaṃ sattvaṃ guṇavṛddhistridhā vibhau //
/
brahmatve sṛjate lokān kālatve saṃkṣipatyapi //
7.1.10.28
/
puruṣatve 'tyudāsīnaḥ karma ca trividhaṃ vibhoḥ //
/
evaṃ tridhā vibhinnatvādbrahmā triguṇa ucyate //
7.1.10.29
/
caturdhā pravibhaktatvāccāturvyūhaḥ prakīrtitaḥ //
/
āditvādādidevo 'sāvajātatvādajaḥ smṛtaḥ //
7.1.10.30
/
pāti yasmātprajāḥ sarvāḥ prajāpatiriti smṛtaḥ //
/
hiraṇmayastu yo merustasyolbaṃ sumahātmanaḥ //
7.1.10.31
/
garbhodakaṃ samudrāśca jarāyuścā 'pi parvatāḥ //
/
tasminnaṃḍe tvime lokā aṃtarviśvamidaṃ jagat //
7.1.10.32
/
caṃdrādityau sanakṣatrau sagrahau saha vāyunā //
/
adbhirdaśaguṇābhistu bāhyatoṇḍaṃ samāvṛtam //
7.1.10.33
/
āpo daśaguṇenaiva tejasā bahirāvṛtāḥ //
/
tejo daśaguṇenaiva vāyunā bahirāvṛtam //
7.1.10.34
/
ākāśenāvṛto vāyuḥ khaṃ ca bhūtādināvṛtam //
/
bhūtādirmahatā tadvadavyaktenāvṛto mahān //
7.1.10.35
/
etairāvaraṇairaṇḍaṃ saptabhirbahirāvṛtam //
/
etadāvṛttya cānyonyamaṣṭau prakṛtayaḥ sthitāḥ //
7.1.10.36
/
sṛṣṭipālanavidhvaṃsakarmakartryo dvijottamāḥ //
/
evaṃ parasparotpannā dhārayaṃti parasparam //
7.1.10.37
/
ādhārādheyabhāvena vikārāstu vikāriṣu //
/
kūrmoṃgāni yathā pūrvaṃ prasārya viniyacchati //
7.1.10.38
/
vikārāṃśca tathā 'vyaktaṃ sṛṣṭvā bhūyo niyacchati //
/
avyaktaprabhavaṃ sarvamānulomyena jāyate //
7.1.10.39
/
prāpte pralayakāle tu pratilomyenulīyate //
/
guṇāḥ kālavaśādeva bhavaṃti viṣamāḥ samāḥ //
7.1.10.40
/
guṇasāmye layo jñeyo vaiṣamye sṛṣṭirucyate //
/
tadidaṃ brahmaṇo yoniretadaṃḍaṃ ghanaṃ mahat //
7.1.10.41
/
brahmaṇaḥ kṣetramuddiṣṭaṃ brahmā kṣetrajña ucyate //
/
itīdṛśānāmaṇḍānāṃ koṭyo jñeyāḥ sahasraśaḥ //
7.1.10.42
/
sarvagatvātpradhānasya tiryagūrdhvamadhaḥ sthitāḥ //
/
512b
7.1.10.42.p1
tatra tatra caturvaktrā brahmāṇo harayo bhavāḥ //
7.1.10.42.p2
sṛṣṭā pradhānena tathā labdhvā śaṃbhostu sannidhim //
7.1.10.42.p3
maheśvaraḥ parovyaktādaṃḍamavyaktasaṃbhavam //
7.1.10.42.p4
aṇḍājjajñe vibhurbrahmā lokāstena kṛtāstvime //
7.1.10.42.p5
abuddhipūrvaḥ kathito mayaiṣa pradhānasargaḥ prathamaḥ pravṛtaḥ //
7.1.10.42.p6
ātyaṃtikaśca pralayontakāle līlākṛtaḥ kevalamīśvarasya //
7.1.10.42.p7
yattatsmṛtaṃ kāraṇamaprameyaṃ brahmā pradhānaṃ prakṛteḥ prasūtiḥ //
7.1.10.42.p8
anādimadhyāntamanantavīryaṃ śuklaṃ suraktaṃ puruṣeṇa yuktam //
7.1.10.42.p9
utpādakatvādrajasotirekāllokasya saṃtānavivṛddhihetūn //
7.1.10.42.p10
aṣṭau vikārānapi cādikāle sṛṣṭvā samaśnāti tathāṃtakāle //
7.1.10.42.p11
prakṛtyavasthāpitakāraṇānāṃ yā ca sthitiryā ca punaḥ pravṛttiḥ //
7.1.10.42.p12
tatsarvamaprākṛtavaibhavasya saṃkalpamātreṇa maheśvarasya //
7.1.10.42.p13
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ brahmāṃḍasthitivarṇanaṃ nāma daśamo 'dhyāyaḥ
7.1.10.42.p14
Chapter 11
munaya ūcuḥ
manvaṃtarāṇi sarvāṇi kalpabhedāṃśca sarvaśaḥ //
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (5)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Sāmbapurāṇa — Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Pañcarātravyākhyā — Reṇuka, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar, Sanskrit