Shivapurana 7.1.31.37
Śivapurāṇa 7.1.31.37
- Language
- Sanskrit
7.1.31.37
/
536a
7.1.31.37.p1
iti nirbaṃdhayaṃtyeke niyamo neti cāpare //
7.1.31.37.p2
nidānajñasya bhiṣajo rugṇo hiṃsāṃ prayuṃjataḥ //
7.1.31.37.p3
na kiṃcidapi nairghṛṇyaṃ ghṛṇaivātra prayojikā //
7.1.31.37.p4
ghṛṇāpi na guṇāyaiva hiṃsreṣu pratiyogiṣu //
7.1.31.37.p5
tādṛśeṣu ghṛṇī bhrāntyā ghṛṇāntaritanirghṛṇaḥ //
7.1.31.37.p6
upekṣāpīha doṣāha rakṣyeṣu pratiyogiṣu //
7.1.31.37.p7
śaktau satyāmupekṣāto rakṣyassadyo vipadyate //
7.1.31.37.p8
sarpasyā ' 'syagatampaśyanyastu rakṣyamupekṣate //
7.1.31.37.p9
doṣābhāsānsamutprekṣya phalataḥ so 'pi nirghṛṇaḥ //
7.1.31.37.p10
tasmād ghṛṇā guṇāyaiva sarvatheti na saṃmatam //
7.1.31.37.p11
saṃmataṃ prāptakāmitvaṃ sarvaṃ tvanyadasammatam //
7.1.31.37.p12
mūrtyātmasvapi rāgādyā doṣāḥ santyeva vastutaḥ //
7.1.31.37.p13
tathāpi teṣāmevaite na śivasya tu sarvathā //
7.1.31.37.p14
agnāvapi samāviṣṭaṃ tāmraṃ khalu sakālikam //
7.1.31.37.p15
iti nāgnirasau duṣyettāmrasaṃsargakāraṇāt //
7.1.31.37.p16
nāgneraśucisaṃsargādaśucitvamapekṣate //
7.1.31.37.p17
aśucestvagnisaṃyogācchucitvamapi jāyate //
7.1.31.37.p18
evaṃ śodhyātmasaṃsargānna hyaśuddhaḥ śivo bhavet //
7.1.31.37.p19
śivasaṃsargatastveṣa śodhyātmaiva hi śudhyati //
7.1.31.37.p20
ayasyagnau samāviṣṭe dāho 'gnereva nāyasaḥ //
7.1.31.37.p21
mūrtātmanyevamaiśvaryamīśvarasyaiva nātmanām //
7.1.31.37.p22
na hi kāṣṭhaṃ jvalatyūrdhvamagnireva jvalatyasau //
7.1.31.37.p23
kāṣṭhasyāṃgāratā nāgnerevamatrāpi yojyatām //
7.1.31.37.p24
ata eva jagatyasminkāṣṭhapāṣāṇamṛtsvapi //
7.1.31.37.p25
śivāveśavaśādeva śivatvamupacaryate //
7.1.31.37.p26
maitryādayo guṇā gauṇāstasmātte bhinnavṛttayaḥ //
7.1.31.37.p27
tairguṇairuparaktānāṃ doṣāya ca guṇāya ca //
7.1.31.37.p28
yattu gauṇamagauṇaṃ ca tatsarvamanugṛhṇataḥ //
7.1.31.37.p29
na guṇāya na doṣāya śivasya guṇavṛttayaḥ //
7.1.31.37.p30
na cānugrahaśabdārthaṃ gauṇamāhurvipaścitaḥ //
7.1.31.37.p31
saṃsāramocanaṃ kiṃ tu śaivamājñāmayaṃ hitam //
7.1.31.37.p32
hitaṃ tadājñākaraṇaṃ yaddhitaṃ tadanugrahaḥ //
7.1.31.37.p33
sarvaṃ hite niyuñjāvaḥ sarvānugrahakārakaḥ //
7.1.31.37.p34
yastūpakāraśabdārthastamapyāhuranugraham //
7.1.31.37.p35
tasyāpi hitarūpatvācchivaḥ sarvopakārakaḥ //
7.1.31.37.p36
hite sadā niyuktaṃ tu sarvaṃ cidacidātmakam //
7.1.31.37.p37
svabhāvapratibandhaṃ tatsamaṃ na labhate hitam //
7.1.31.37.p38
yathā vikāsayatyeva raviḥ padmāni bhānubhiḥ //
7.1.31.37.p39
samaṃ na vikasantyeva svasvabhāvānurodhataḥ //
7.1.31.37.p40
svabhāvo 'pi hi bhāvānāṃ bhāvino 'rthasya kāraṇam //
7.1.31.37.p41
na hi svabhāvo naśyantamarthaṃ kartṛṣu sādhayet //
7.1.31.37.p42
suvarṇameva nāṃgāraṃ drāvayatyagnisaṃgamaḥ //
7.1.31.37.p43
evaṃ pakvamalāneva mocayenna śivaparān //
7.1.31.37.p44
536b
7.1.31.37.p45
yadyathā bhavituṃ yogyaṃ tattathā na bhavetsvayam //
7.1.31.37.p46
vinā bhāvanayā kartā svatantrassantato bhavet //
7.1.31.37.p47
svabhāvavimalo yadvatsarvānugrāhakaśśivaḥ //
7.1.31.37.p48
svabhāvamalināstadvadātmano jīvasaṃjñitāḥ //
7.1.31.37.p49
anyathā saṃsarantyete niyamānna śivaḥ katham //
7.1.31.37.p50
karmamāyānubandhosya saṃsāraḥ kathyate budhaiḥ //
7.1.31.37.p51
anubandho 'yamasyaiva na śivasyeti hetumān //
7.1.31.37.p52
sa heturātmanāmeva nijo nāgantuko malaḥ //
7.1.31.37.p53
āgantukatve kasyāpi bhāvyaṃ kenāpi hetunā //
7.1.31.37.p54
yo 'yaṃ heturasāvekastvavicitrasvabhāvataḥ //
7.1.31.37.p55
ātmatāyāḥ samatve 'pi baddhā muktāḥ pare yataḥ //
7.1.31.37.p56
baddheṣveva punaḥ kecillayabhogādhikārataḥ //
7.1.31.37.p57
jñānaiśvaryādivaiṣamyaṃ bhajante sottarādharāḥ //
7.1.31.37.p58
kecinmūrtyātmatāṃ yānti kecidāsannagocarāḥ //
7.1.31.37.p59
mūrtyātmasu śivāḥ kecidadhvanāṃ mūrdhasu sthitāḥ //
7.1.31.37.p60
madhye maheśvarā rudrāstvarvācīnapade sthitāḥ //
7.1.31.37.p61
āsanne 'pi ca māyāyāḥ parasmātkāraṇāttrayam //
7.1.31.37.p62
tatrāpyātmā sthito 'dhastādantarātmā ca madhyataḥ //
7.1.31.37.p63
parastātparamātmeti brahmaviṣṇumaheśvarāḥ //
7.1.31.37.p64
vartante vasavaḥ kecitparamātmapadāśrayāḥ //
7.1.31.37.p65
antarātmapade kecitkecidātmapade tathā //
7.1.31.37.p66
śāntyatītapade śaivāḥ śānte māheśvare tataḥ //
7.1.31.37.p67
vidyāyāntu yathā raudrāḥ pratiṣṭhāyāṃ tu vaiṣṇavāḥ //
7.1.31.37.p68
nivṛttau ca tathātmāno brahmā brahmāṃgayonayaḥ //
7.1.31.37.p69
devayonyaṣṭakaṃ mukhyaṃ mānuṣyamatha madhyamam //
7.1.31.37.p70
pakṣyādayo 'dhamāḥ pañcayonayastāścaturdaśa //
7.1.31.37.p71
uttarādharabhāvo 'pi jñeyassaṃsāriṇo malaḥ //
7.1.31.37.p72
yathāmabhāvo muktasya pūrvaṃ paścāttu pakvatā //
7.1.31.37.p73
malo 'pyāmaśca pakvaśca bhavetsaṃsārakāraṇam //
7.1.31.37.p74
āme tvadharatā puṃsāṃ pakve tūttaratā kramāt //
7.1.31.37.p75
paśvātmānastridhābhinnā ekadvitrimalāḥ kramāt //
7.1.31.37.p76
atrottarā ekamalā dvimalā madhyamā matāḥ //
7.1.31.37.p77
trimalāstvadhamā jñeyā yathottaramadhiṣṭhitāḥ //
7.1.31.37.p78
trimalānadhitiṣṭhaṃti dvimalaikamalāḥ kramāt //
7.1.31.37.p79
itthamaupādhiko bhedo viśvasya parikalpitaḥ //
7.1.31.37.p80
ekadvitrimalānsarvāñchiva eko 'dhitiṣṭhati //
7.1.31.37.p81
aśivātmakamapyetacchivenādhiṣṭhitaṃ yathā //
7.1.31.37.p82
arudrātmakamityevaṃ rudrairjagadadhiṣṭhitam //
7.1.31.37.p83
aṇḍāntā hi mahābhūmiśśatarudrādyadhiṣṭhitā //
7.1.31.37.p84
māyāntamantarikṣaṃ tu hyamareśādibhiḥ kramāt //
7.1.31.37.p85
aṃguṣṭhamātraparyantaissamaṃtātsaṃtataṃ tatam //
7.1.31.37.p86
mahāmāyāvasānā dyaurvāyvādyairbhuvanādhipaiḥ //
7.1.31.37.p87
537a
7.1.31.37.p88
anāśritāntairadhvāntarvartibhissamadhiṣṭhitāḥ //
7.1.31.37.p89
te hi sākṣāddiviṣadastvantarikṣasadastathā //
7.1.31.37.p90
pṛthivīpada ityevaṃ devā devavrataiḥ stutā //
7.1.31.37.p91
evantribhirmalairāmaiḥ pakvaireva pṛthakpṛthak //
7.1.31.37.p92
nidānabhūtaissaṃsārarogaḥ puṃsāṃ pravartate //
7.1.31.37.p93
asya rogasya bhaiṣajyaṃ jñānameva na cāparam //
7.1.31.37.p94
bhiṣagājñāpakaḥ śambhuśśivaḥ paramakāraṇam //
7.1.31.37.p95
aduḥkhenā 'pi śakto 'sau paśūnmocayituṃ śivaḥ //
7.1.31.37.p96
kathaṃ duḥkhaṃ karotīti nātra kāryā vicāraṇā //
7.1.31.37.p97
duḥkhameva hi sarvo 'pi saṃsāra iti niścitam //
7.1.31.37.p98
kathaṃ duḥkhamaduḥkhaṃ syātsvabhāvo hyaviparyayaḥ //
7.1.31.37.p99
na hi rogī hyarogī syādbhiṣagbhaiṣajyakāraṇāt //
7.1.31.37.p100
rogārtaṃ tu bhiṣagrogādbhaiṣajaissukhamuddharet //
7.1.31.37.p101
evaṃ svabhāvamalinānsvabhāvādduḥkhinaḥ paśūn //
7.1.31.37.p102
svājñauṣadhavidhānena duḥkhānmocayate śivaḥ //
7.1.31.37.p103
na bhiṣakkāraṇaṃ roge śivaḥ saṃsārakāraṇam //
7.1.31.37.p104
ityetadapi vaiṣamyaṃ na doṣāyāsya kalpate //
7.1.31.37.p105
duḥkhe svabhāvasaṃsiddhe kathantatkāraṇaṃ śivaḥ //
7.1.31.37.p106
svābhāviko malaḥ puṃsāṃ sa hi saṃsārayatyamūn //
7.1.31.37.p107
saṃsārakāraṇaṃ yattu malaṃ māyādyacetanam //
7.1.31.37.p108
tatsvayaṃ na pravarteta śivasānnidhyamantarā //
7.1.31.37.p109
yathā maṇirayaskāṃtassānnidhyādupakārakaḥ //
7.1.31.37.p110
ayasaścalatastadvacchivo 'pyasyeti sūrayaḥ //
7.1.31.37.p111
na nivartayituṃ śakyaṃ sānnidhyaṃ sadakāraṇam //
7.1.31.37.p112
adhiṣṭhātā tato nityamajñāto jagataśśivaḥ //
7.1.31.37.p113
na śivena vinā kiṃcitpravṛttamiha vidyate //
7.1.31.37.p114
tatpreritamidaṃ sarvaṃ tathāpi na sa muhyati //
7.1.31.37.p115
śaktirājñātmikā tasya niyantrī viśvatomukhī //
7.1.31.37.p116
tayā tatamidaṃ śaśvattathāpi sa na duṣyati //
7.1.31.37.p117
anidaṃ prathamaṃ sarvamīśitavyaṃ sa īśvaraḥ //
7.1.31.37.p118
īśanācca tadīyājñā tathāpi sa na duṣyati //
7.1.31.37.p119
yo 'nyathā manyate mohātsa vinaṣyati durmatiḥ //
7.1.31.37.p120
tacchaktivaibhavādeva tathāpi sa na duṣyati //
7.1.31.37.p121
etasminnaṃtare vyomnaḥ śrutāḥ vāgarīriṇī //
7.1.31.37.p122
satyamomamṛtaṃ saumyamityāvirabhavatsphuṭam //
7.1.31.37.p123
tato hṛṣṭatarāḥ sarve vinaṣṭāśeṣasaṃśayāḥ //
7.1.31.37.p124
munayo vismayāviṣṭāḥ preṇemuḥ pavanaṃ prabhum //
7.1.31.37.p125
tathā vigatasandehānkṛtvāpi pavano munīn //
7.1.31.37.p126
naite pratiṣṭhitajñānā iti matvaivamabravīt //
7.1.31.37.p127
vāyuruvācva
parokṣamaparokṣaṃ ca dvividhaṃ jñānamiṣyate //
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit