Shivapurana 7.2.39
Śivapurāṇa 7.2.39
- Language
- Sanskrit
Contents
7.2.39.1
/
prasidhyaṃtīti matvaike taṃ vai dhyāyaṃti yoginaḥ //
/
sthityarthaṃ manasaḥ kecitsthūladhyānaṃ prakurvate //
7.2.39.2
/
sthūlaṃ tu niścalaṃ ceto bhavetsūkṣme tu tatsthiram //
/
śive tu ciṃtite sākṣātsarvāḥ sidhyanti siddhayaḥ //
7.2.39.3
/
mūrtyaṃtareṣu dhyāteṣu śivarūpaṃ viciṃtayet //
/
lakṣayenmanasaḥ sthairyaṃ tattaddhyāyetpunaḥ punaḥ //
7.2.39.4
/
dhyānamādau saviṣayaṃ tato nirviṣayaṃ jaguḥ //
/
tatra nirviṣayaṃ dhyānaṃ nāstītyeva satāṃ matam //
7.2.39.5
/
buddherhi santatiḥ kāciddhyānamityabhidhīyate //
/
tena nirviṣayā buddhiḥ kevaleha pravartate //
7.2.39.6
/
tasmātsaviṣayaṃ dhyānaṃ bālārkakiraṇāśrayam //
/
sūkṣmāśrayaṃ nirviṣayaṃ nāparaṃ paramārthataḥ //
7.2.39.7
/
yadvā saviṣayaṃ dhyānaṃ tatsākārasamāśrayam //
/
nirākārātmasaṃvittirdhyānaṃ nirviṣayaṃ matam //
7.2.39.8
/
nirbījaṃ ca sabījaṃ ca tadeva dhyānamucyate //
/
nirākāraśrayatvena sākārāśrayatastathā //
7.2.39.9
/
tasmātsaviṣayaṃ dhyānamādau kṛtvā sabījakam //
/
aṃte nirviṣayaṃ kuryānnirbījaṃ sarvasiddhaye //
7.2.39.10
/
prāṇāyāmena sidhyaṃti devyāḥ śāṃtyādayaḥ kramāt //
/
śāṃtiḥ praśāṃtirdīptiśca prasādaśca tataḥ param //
7.2.39.11
/
śamaḥ sarvāpadāṃ caiva śāṃtirityabhidhīyate //
/
597b
7.2.39.11.p1
tamaso 'ntabahirnāśaḥ praśāntiḥ parigīyate //
7.2.39.11.p2
bahirantaḥprakāśo yo dīptirityabhidhīyate //
7.2.39.11.p3
svasthatā yā tu sā buddhaḥ prasādaḥ parikīrtitaḥ //
7.2.39.11.p4
kāraṇāni ca sarvāṇi sabāhyābhyaṃtarāṇi ca //
7.2.39.11.p5
buddheḥ prasādataḥ kṣipraṃ prasannāni bhavantyuta //
7.2.39.11.p6
dhyātā dhyānaṃ tathā dhyeyaṃ yadvā dhyānaprayojanam //
7.2.39.11.p7
etaccatuṣṭayaṃ jñātvā dhyātā dhyānaṃ samācaret //
7.2.39.11.p8
jñānavairāgyasaṃpanno nityamavyagramānasaḥ //
7.2.39.11.p9
śraddadhānaḥ prasannātmā dhyātā sadbhirudāhṛtaḥ //
7.2.39.11.p10
dhyai ciṃtāyāṃ smṛto dhātuḥ śivaciṃtā muhurmuhuḥ //
7.2.39.11.p11
yogābhyāsastathālpe 'pi yathā pāpaṃ vināśayet //
7.2.39.11.p12
dhyāyataḥ kṣaṇamātraṃ vā śraddhayā parameśvaram //
7.2.39.11.p13
avyākṣiptena manasā dhyānamityabhidhīyate //
7.2.39.11.p14
buddhipravāharūpasya dhyānasyāsyāvalaṃbanam //
7.2.39.11.p15
dhyeyamityucyate sadbhistacca sāṃbaḥ svayaṃ śivaḥ //
7.2.39.11.p16
vimuktipratyayaṃ pūrṇamaiśvaryaṃ cāṇimādikam //
7.2.39.11.p17
śivadhyānasya pūrṇasya sākṣāduktaṃ prayojanam //
7.2.39.11.p18
yasmātsaukhyaṃ ca mokṣaṃ ca dhyānādabhayamāpnuyāt //
7.2.39.11.p19
tasmātsarvaṃ parityajya dhyānayukto bhavennaraḥ //
7.2.39.11.p20
nāsti dhyānaṃ vinā jñānaṃ nāsti dhyānamayoginaḥ //
7.2.39.11.p21
dhyānaṃ jñānaṃ ca yasyāsti tīrṇastena bhavārṇavaḥ //
7.2.39.11.p22
jñānaṃ prasannamekāgramaśeṣopādhivarjitam //
7.2.39.11.p23
yogābhyāsena yuktasya yoginastveva sidhyati //
7.2.39.11.p24
prakṣīṇāśeṣapāpānāṃ jñāne dhyāne bhavenmatiḥ //
7.2.39.11.p25
pāpopahatabuddhīnāṃ tadvārtāpi sudurlabhā //
7.2.39.11.p26
yathāvahnirmahādīptaḥ śuṣkamārdraṃ ca nirdahet //
7.2.39.11.p27
tathā śubhāśubhaṃ karma dhyānāgnirdahate kṣaṇāt //
7.2.39.11.p28
atyalpo 'pi yathā dīpaḥ sumahannāśayettamaḥ //
7.2.39.11.p29
yogābhyāsastathālpo 'pi mahāpāpaṃ vināśayet //
7.2.39.11.p30
dhyāyataḥ kṣaṇamātraṃ vā śraddhayā parameśvaram //
7.2.39.11.p31
yadbhavetsumahacchreyastasyāṃto naiva vidyate //
7.2.39.11.p32
nāsti dhyānasamaṃ tīrthaṃ nāsti dhyānasamaṃ tapaḥ //
7.2.39.11.p33
nāsti dhyānasamo yajñastasmāddhyānaṃ samācaret //
7.2.39.11.p34
tīrthāni toyapūrṇāni devānpāṣāṇamṛnmayān //
7.2.39.11.p35
yogino na prapadyaṃte svātmapratyayakāraṇāt //
7.2.39.11.p36
yogināṃ ca vapuḥ sūkṣmaṃ bhavetpratyakṣamaiśvaram //
7.2.39.11.p37
yathā sthūlamayuktānāṃ mṛtkāṣṭhādyaiḥ prakalpitam //
7.2.39.11.p38
yathehāṃtaścarā rājñaḥ priyāḥ syurna bahiścarāḥ //
7.2.39.11.p39
tathāṃtardhyānaniratāḥ priyāśśaṃbhorna karmiṇaḥ //
7.2.39.11.p40
bahiskarā yathā loke nātīva phalabhoginaḥ //
7.2.39.11.p41
598a
7.2.39.11.p42
dṛṣṭvā narendrabhavane tadvadatrāpi karmiṇaḥ //
7.2.39.11.p43
yadyaṃtarā vipadyaṃte jñānayogārthamudyataḥ //
7.2.39.11.p44
yogasyodyogamātreṇa rudralokaṃ gamiṣyati //
7.2.39.11.p45
anubhūya sukhaṃ tatra sa jāto yogināṃ kule //
7.2.39.11.p46
jñānayogaṃ punarlabdhvā saṃsāramativartate //
7.2.39.11.p47
jijñāsurapi yogasya yāṃ gatiṃ labhate naraḥ //
7.2.39.11.p48
na tāṃ gatimavāpnoti sarvairapi mahāmakhaiḥ //
7.2.39.11.p49
dvijānāṃ vedaviduṣāṃ koṭiṃ saṃpūjya yatphalam //
7.2.39.11.p50
bhikṣāmātrapradānena tatphalaṃ śivayogine //
7.2.39.11.p51
yajñāgnihotradānena tīrthahomeṣu yatphalam //
7.2.39.11.p52
yogināmannadānena tatsamastaṃ phalaṃ labhet //
7.2.39.11.p53
ye cāpavādaṃ kurvaṃti vimūḍhāśśivayoginām //
7.2.39.11.p54
śrotṛbhiste prapadyante narakeṣvāmahīkṣayāt //
7.2.39.11.p55
sati śrotari vaktāsyādapavādasya yoginām //
7.2.39.11.p56
tasmācchrotā ca pāpīyāndaṇḍyassumahatāṃ mataḥ //
7.2.39.11.p57
ye punaḥ satataṃ bhaktyā bhajaṃti śavayoginaḥ //
7.2.39.11.p58
te vidaṃti mahābhogānaṃte yogaṃ ca śāṃkaram //
7.2.39.11.p59
bhogārthibhirnaraistasmātsaṃpūjyāḥ śivayoginaḥ //
7.2.39.11.p60
pratiśrayānnapānādyaiḥ śayyāprāvaraṇādibhiḥ //
7.2.39.11.p61
yogadharmaḥ sasāratvādabhedyaḥ pāpamudgaraiḥ //
7.2.39.11.p62
vajrataṃdulavajjñeyaṃ tathā pāpena yoginaḥ //
7.2.39.11.p63
na lipyaṃte ca tāpaughaiḥ padmapatraṃ yathāṃbhasā //
7.2.39.11.p64
yasmindeśe vasennityaṃ śivayogarato muniḥ //
7.2.39.11.p65
so 'pi deśo bhavetpūtaḥ sapūta iti kiṃ punaḥ //
7.2.39.11.p66
tasmātsarvaṃ parityajya kṛtyamanyadvicakṣaṇaḥ //
7.2.39.11.p67
sarvaduḥkhaprahāṇāya śivayogaṃ samabhyaset //
7.2.39.11.p68
siddhayogaphalo yogī lokānāṃ hitakāmyayā //
7.2.39.11.p69
bhogānbhuktvā yathākāmaṃ viharedvātra vartatām //
7.2.39.11.p70
athavā kṣudramityeva matvā vaiṣayikaṃ sukham //
7.2.39.11.p71
tyaktvā virāgayogena svecchayā karma mucyatām //
7.2.39.11.p72
yastvāsannāṃ mṛtiṃ martyo dṛṣṭāriṣṭaṃ ca bhūyasā //
7.2.39.11.p73
sa yogārambhanirataḥ śivakṣetraṃ samāśrayet //
7.2.39.11.p74
sa tatra nivasanneva yadi dhīramanā naraḥ //
7.2.39.11.p75
prāṇānvināpi rogādyaiḥ svayameva parityajet //
7.2.39.11.p76
kṛtvāpyanaśanaṃ caiva hutvā cāṃgaṃ śivānale //
7.2.39.11.p77
kṣiptvā vā śivatīrtheṣu svadehamavagāhanāt //
7.2.39.11.p78
śivaśāstroktavidhivatprāṇānyastu parityajet //
7.2.39.11.p79
sadya eva vimucyeta nātra kāryā vicāraṇā 2 //
7.2.39.50
/
rogādyairvātha vivaśaḥ śivakṣetraṃ samāśritaḥ //
7.2.39.51
/
mriyate yadi sopyevaṃ mucyate nātra saṃśayaḥ //
7.2.39.51.p1
1 udyogaṃ kurvata ityarthaḥ
2 na cāsāvātmaghātaka iti pāṭhāntaram
7.2.39.51.p2
598b
7.2.39.51.p3
yathā hi maraṇaṃ śreṣṭhamuśaṃtyanaśanādibhiḥ //
7.2.39.51.p4
śāstraviśraṃbhadhīreṇa manasā kriyate yataḥ //
7.2.39.51.p5
śivanindārataṃ hatvā pīḍitaḥ svayameva vā //
7.2.39.51.p6
yastyajeddustyajānprāṇānna sa bhūyaḥ prajāyate //
7.2.39.51.p7
śivanindārataṃ haṃtumaśakto yaḥ svayaṃ mṛtaḥ //
7.2.39.51.p8
sadya eva pramucyeta triḥ saptakulasaṃyutaḥ //
7.2.39.51.p9
śivārthe yastyajetprāṇāñchivabhaktārthameva vā //
7.2.39.51.p10
na tena sadṛśaḥ kaścinmuktimārgasthito naraḥ //
7.2.39.51.p11
tasmācchīghratarā muktistasya saṃsāramaṃḍalāt //
7.2.39.51.p12
eteṣvanyatamopāyaṃ kathamapyavalambya vā //
7.2.39.51.p13
ṣaḍadhvaśuddhiṃ vidhivatprāpto vā mriyate yadi //
7.2.39.51.p14
paśūnāmiva tasyeha na kuryādaurdhvadaihikam //
7.2.39.51.p15
naivāśaucaṃ prapadyeta tatputrādiviśeṣataḥ //
7.2.39.51.p16
śivacārārthamathavā śivavidyārthameva vā //
7.2.39.51.p17
khanedvā bhuvi taddehaṃ dahedvā śucināgninā //
7.2.39.51.p18
kṣipedvāpsu śivāsveva tyajedvā kāṣṭhaloṣṭavat //
7.2.39.51.p19
athainamapi coddiśya karma cetkartumīpsitam //
7.2.39.51.p20
kalyāṇameva kurvīta śaktyā bhaktāṃśca tarpayet //
7.2.39.51.p21
dhanaṃ tasya bhajecchaivaḥ śaivī cetasya santatiḥ //
7.2.39.51.p22
nāsti cettacchive dadyānnadadyātpaśusantatiḥ //
7.2.39_2
60ef/
7.2.39.p1
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śaivayogavarṇanaṃ nāmaikonacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
7.2.39.p2
Chapter 40
śrīsūta uvāca
iti sa vijitamanyoryādavenopamanyoradhigatamabhidhāya jñānayogaṃ munibhyaḥ //
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (2)
- Śaivaparibhāṣā — Śivāgrayogin 1500, Sanskrit
- Prapañcahṛdaya — Madhusūdana Sarasvatī 1545, Sanskrit