Shivapurana 7.2.4
Śivapurāṇa 7.2.4
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.2.4.5 — 176 parts
7.2.4.1
/
mūrtibhirviśvamevedaṃ yathā vyāptaṃ tathā śrutam //
/
athaitajjñātumicchāmi yāthātmyaṃ pameśayoḥ //
7.2.4.2
/
strīpuṃbhāvātmakaṃ cedaṃ tābhyāṃ kathamadhiṣṭhitam //
/
upamanyuruvāca
śrīmadvibhūtiṃ śivayoryāthātmyaṃ ca samāsataḥ //
7.2.4.3
/
vakṣye tadvistarādvaktuṃ bhavenāpi na śakyate //
/
śaktiḥ sākṣānmahādevī mahādevaśca śaktimān //
7.2.4.4
/
tayorvibhūtileśo vai sarvametaccarācaram //
/
vastu kiṃcidacidrūpaṃ kiṃcidvastu cidātmakam //
7.2.4.5
/
547b
7.2.4.5.p1
dvayaṃ śuddhamaśuddhaṃ ca paraṃ cāparameva ca //
7.2.4.5.p2
yatsaṃsarati ciccakramaciccakrasamanvitam //
7.2.4.5.p3
tadevāśuddhamaparamitaraṃ tu paraṃ śubham //
7.2.4.5.p4
aparaṃ ca paraṃ caiva dvayaṃ cidacidātmakam //
7.2.4.5.p5
śivasya ca śivāyāśca svāmyaṃ caitatsvabhāvataḥ //
7.2.4.5.p6
śivayorvai vaśe viśvaṃ na viśvasya vaśe śivau //
7.2.4.5.p7
īśitavyamidaṃ yasmāttasmādviśveśvarau śivau //
7.2.4.5.p8
yathā śivastathā devī yathā devī tathā śivaḥ //
7.2.4.5.p9
nānayoraṃtaraṃ vidyāccaṃdracandrikayoriva //
7.2.4.5.p10
caṃdro na khalu bhātyeṣa yathā caṃdrikayā vinā //
7.2.4.5.p11
na bhāti vidyamāno 'pi tathā śaktyā vinā śivaḥ //
7.2.4.5.p12
prabhayā hi vināyadvadbhānureṣa na vidyate //
7.2.4.5.p13
prabhā ca bhānunā tena sutarāṃ tadupāśrayā //
7.2.4.5.p14
evaṃ parasparāpekṣā śaktiśaktimatoḥ sthitā //
7.2.4.5.p15
na śivena vinā śaktirna śaktyā ca vinā śivaḥ //
7.2.4.5.p16
śaktauyayā śivo nityaṃ bhaktau muktau ca dehinām //
7.2.4.5.p17
ādyā saikā parā śaktiścinmayī śivasaṃśrayā //
7.2.4.5.p18
yāmāhurakhileśasya taistairanuguṇairguṇaiḥ //
7.2.4.5.p19
samānadharmiṇīmeva śivasya paramātmanaḥ //
7.2.4.5.p20
saikā parā ca cidrūpā śaktiḥ prasavadharmiṇī //
7.2.4.5.p21
vibhajya bahudhā viśvaṃ vidadhāti śivecchayā //
7.2.4.5.p22
sā mūlaprakṛtirmāyā triguṇā ca tridhā smṛtā //
7.2.4.5.p23
śivayā ca viparyastaṃ yayā tatamidaṃ jagat //
7.2.4.5.p24
ekadhā ca dvidhā caiva tathā śatasahasradhā //
7.2.4.5.p25
śaktayaḥ khalu bhidyaṃte bahudhā vyavahārataḥ //
7.2.4.5.p26
śivecchayā parāśaktiḥ śivatattvaikatāṃ gatā //
7.2.4.5.p27
tataḥ parisphuratyādau sarge tailaṃ tilādiva //
7.2.4.5.p28
tataḥ kriyākhyayā śaktyā śaktau śaktimadutthayā //
7.2.4.5.p29
tasyāṃ vikṣobhyamāṇāyāmādau nādaḥ samudbabhau //
7.2.4.5.p30
nādādviniḥsṛto biṃdurbiṃdodevassadāśivaḥ //
7.2.4.5.p31
tasmānmaheśvaro jātaḥ śuddhavidyā maheśvarāt //
7.2.4.5.p32
sā vācāmīśvarī śaktirvāgīśākhyā hi śūlinaḥ //
7.2.4.5.p33
yā sā varṇasvarūpeṇa mātṛkepi vijṛmbhate //
7.2.4.5.p34
athānaṃtasamāveśānmāyā kālamavāsṛjat //
7.2.4.5.p35
niyatiñca kalāṃ vidyāṃ kalātorāgapūruṣau //
7.2.4.5.p36
māyātaḥ punarevābhūdavyaktaṃ triguṇātmakam //
7.2.4.5.p37
triguṇācca tato vyaktādvibhaktāḥ syustrayo guṇāḥ //
7.2.4.5.p38
sattvaṃ rajastamaśceti yairvyāptamakhilaṃ jagat //
7.2.4.5.p39
guṇebhyaḥ kṣobhyamāṇebhyo guṇeśākhyāstrimūrtayaḥ //
7.2.4.5.p40
abhavanmahadādīni tattvāni ca yathākramam //
7.2.4.5.p41
tebhyassyuraṇḍapiṇḍāni tvasaṃkhyāni śivājñayā //
7.2.4.5.p42
548a
7.2.4.5.p43
adhiṣṭhitānyanantādyairvidyeśaiścakravartibhiḥ //
7.2.4.5.p44
śarīrāṃtarabhedena śakterbhedāḥ prakīrtitāḥ //
7.2.4.5.p45
nānārūpāstu vijñeyāḥ sthūlasūkṣmavibhedataḥ //
7.2.4.5.p46
rudrasya raudrī sā śaktirviṣṇaurvai vaiṣṇavī matā //
7.2.4.5.p47
brahmāṇī brahmaṇaḥ proktā cendrasyaiṃdrīti kathyate //
7.2.4.5.p48
kimatra bahunoktena yadviśvamiti kīrtitam //
7.2.4.5.p49
śakyātmanaiva tadvyāptaṃ yathā dehe 'ṃtarātmanā //
7.2.4.5.p50
tasmācchaktimayaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṃgamam //
7.2.4.5.p51
kalā yā paramā śaktiḥ kathitā paramātmanaḥ //
7.2.4.5.p52
evameṣā parā śaktirīśvarecchānuyāyinī //
7.2.4.5.p53
sthiraṃ caraṃ ca yadviśvaṃ sṛjatīti viniścayaḥ //
7.2.4.5.p54
jñānakriyā cikīrṣābhistisṛbhissvātmaśaktibhiḥ //
7.2.4.5.p55
śaktimānīśvaraḥ śaśvadviśvaṃ vyāpyādhitiṣṭhati //
7.2.4.5.p56
idamitthamidaṃ netthaṃ bhavedityevamātmikā //
7.2.4.5.p57
icchāśaktirmaheśasya nityā kāryaniyāmikā //
7.2.4.5.p58
jñānaśaktistu tatkāryaṃ karaṇaṃ kāraṇaṃ tathā //
7.2.4.5.p59
prayojanaṃ ca tattvena buddhirūpādhyavasyati //
7.2.4.5.p60
yathepsitaṃ kriyāśaktiryathādhyavasitaṃ jagat //
7.2.4.5.p61
kalpayatyakhilaṃ kāryaṃ kṣaṇātsaṃkalparūpiṇī //
7.2.4.5.p62
yathā śaktitrayotthānaṃ śaktiprasavadharmiṇī //
7.2.4.5.p63
śaktyā paramayā nunnā prasūte sakalaṃ jagat //
7.2.4.5.p64
evaṃ śaktisamāyogācchaktimānucyate śivaḥ //
7.2.4.5.p65
śaktiśaktimadutthaṃ tu śāktaṃ śaivamidaṃ jagat //
7.2.4.5.p66
yathā na jāyate putraḥ pitaraṃ mātaraṃ vinā //
7.2.4.5.p67
tathā bhavaṃ bhavānīṃ ca vinā naitaccarācaram //
7.2.4.5.p68
strīpuṃsaprabhavaṃ viśvaṃ strīpuṃsātmakameva ca //
7.2.4.5.p69
strīpuṃsayorvibhūtiśca strīpuṃsābhyāmadhiṣṭhitam //
7.2.4.5.p70
paramātmā śivaḥ proktaśśivā sā ca prakīrtitā //
7.2.4.5.p71
śivassadāśivaḥ proktaḥ śivā sā ca manonmanī //
7.2.4.5.p72
śivo maheśvaro jñeyaḥ śivā māyeti kathyate //
7.2.4.5.p73
puruṣaḥ parameśānaḥ prakṛtiḥ parameśvarī //
7.2.4.5.p74
rudro maheśvarassākṣādrudrāṇī rudravallabhā //
7.2.4.5.p75
viṣṇurviśveśvaro devo lakṣmīrviśveśvarapriyā //
7.2.4.5.p76
brahmā śivo yadā sraṣṭā brahmāṇī brahmaṇaḥ priyā //
7.2.4.5.p77
bhāskaro bhagavāñchaṃbhuḥ prabhā bhagavatī śivā //
7.2.4.5.p78
maheṃdro manmathārātiḥ śacī śailendrakanyakā //
7.2.4.5.p79
jātavedā mahādevaḥ svāhā śarvārdhadehinī //
7.2.4.5.p80
yamastriyaṃbako devastatpriyā girikanyakā //
7.2.4.5.p81
nirṛtirbhagavānīśo nairṛtī naganaṃdanī //
7.2.4.5.p82
varuṇo bhagavānrudro vāruṇī bhūdharātmajā //
7.2.4.5.p83
bāleṃduśekharo vāyuḥ śivā śivamanoharā //
7.2.4.5.p84
yakṣo yajñaśirohartā ṛddhirhimagirīndrajā //
7.2.4.5.p85
548b
7.2.4.5.p86
caṃdrārdhaśekharaścaṃdro rohiṇī rudravallabhā //
7.2.4.5.p87
īśānaḥ parameśānastadāryā parameśvarī //
7.2.4.5.p88
anaṃtavalayo 'naṃto hyanaṃtānaṃtavallabhā //
7.2.4.5.p89
kālāgnirudraḥ kālāriḥ kālī kālāṃtakapriyā //
7.2.4.5.p90
puruṣākhyo manuśśaṃbhuḥ śatarūpā śivapriyā //
7.2.4.5.p91
dakṣassākṣānmahādevaḥ prasūtiḥ parameśvarī //
7.2.4.5.p92
rucirbhavo bhavānī ca budhairākūtirucyate //
7.2.4.5.p93
bhṛgurbhagākṣihā devaḥ khyātistrinayanapriyā //
7.2.4.5.p94
marīcibhagavānrudraḥ saṃbhūtiśśarvavallabhā //
7.2.4.5.p95
gaṃgādharo 'ṃgirā jñeyaḥ smṛtiḥ sākṣādumā smṛtā //
7.2.4.5.p96
pulastyaḥ śaśabhṛnmauliḥ prītiḥ kāṃtā pinākinaḥ //
7.2.4.5.p97
pulahastripuradhvaṃsī tatpriyā tu śivapriyā //
7.2.4.5.p98
kratudhvaṃsī kratuḥ proktaḥ saṃnatirdayitā vibhoḥ //
7.2.4.5.p99
trinetro 'trirumā sākṣādanasūyā smṛtā budhaiḥ //
7.2.4.5.p100
kaśyapaḥ kālahā devo devamātā maheśvarī //
7.2.4.5.p101
vasiṣṭho manmathārātirdevī sākṣādaruṃdhatī //
7.2.4.5.p102
śaṃkaraḥ puruṣāssarve striyassarvā maheśvarī //
7.2.4.5.p103
sarve strīpuruṣāstasmāttayoreva vibhūtayaḥ //
7.2.4.5.p104
viṣayī bhagavānīśo viṣayaḥ parameśvarī //
7.2.4.5.p105
śrāvyaṃ sarvamumārūpaṃ śrotā śūlavarāyudhaḥ //
7.2.4.5.p106
praṣṭavyaṃ vastujātaṃ tu dhatte śaṃkaravallabhā //
7.2.4.5.p107
praṣṭā sa eva viśvātmā bālacandrāvataṃsakaḥ //
7.2.4.5.p108
draṣṭavyaṃ vasturūpaṃ tu bibharti vaktavallabhā //
7.2.4.5.p109
draṣṭā viśveśvaro devaḥ śaśikhaṃḍaśikhāmaṇiḥ //
7.2.4.5.p110
rasajātaṃ mahādevī devo rasayitā śivaḥ //
7.2.4.5.p111
preyajātaṃ ca girijā preyāṃścaiva garāśanaḥ //
7.2.4.5.p112
maṃtavyavastutāṃ dhatte sadā devī maheśvarī //
7.2.4.5.p113
maṃtā sa eva viśvātmā mahādevo maheśvaraḥ //
7.2.4.5.p114
boddhavyavasturūpaṃ tu bibharti bhavavallabhā //
7.2.4.5.p115
devassa eva bhagavānboddhā mugdhenduśekharaḥ //
7.2.4.5.p116
prāṇaḥ pinākī sarveṣāṃ prāṇināṃ bhagavānprabhuḥ //
7.2.4.5.p117
prāṇasthitistu sarveṣāmaṃbikā cāṃburūpiṇī //
7.2.4.5.p118
bibharti kṣetratāṃ devī tripurāṃtakavallabhā //
7.2.4.5.p119
kṣetrajñatvaṃ tadā dhatte bhagavānaṃtakāṃtakaḥ //
7.2.4.5.p120
ahaḥ śūlāyudho devaḥ śūlapāṇipriyā niśā //
7.2.4.5.p121
ākāśaḥ śaṃkaro devaḥ pṛthivī śaṃkarapriyā //
7.2.4.5.p122
samudro bhagavānīśo velā śailendrakanyakā //
7.2.4.5.p123
vṛkṣo vṛṣadhvajo devo latā viśveśvarapriyā //
7.2.4.5.p124
puṃlliṃgamakhilaṃ dhatte bhagavānpuraśāsanaḥ //
7.2.4.5.p125
striliṃgaṃ cākhilaṃ dhatte devī devamanoramā //
7.2.4.5.p126
śabdajālamaśeṣaṃ tu dhatte sarvasya vallabhā //
7.2.4.5.p127
arthasvarūpamakhilaṃ dhatte mugdhenduśekharaḥ //
7.2.4.5.p128
yasya yasya padārthasya yā yā śaktirudāhṛtā //
7.2.4.5.p129
sā sā viśveśvarī devī sa sa sarvo maheśvaraḥ //
7.2.4.5.p130
549a
7.2.4.5.p131
yatparaṃ yatpavitraṃ ca yatpuṇyaṃ yacca maṃgalam //
7.2.4.5.p132
tattadāha mahābhāgāstayostejovijṛṃbhitam //
7.2.4.5.p133
yathā dīpasya dīptasya śikhā dīpayate gṛham //
7.2.4.5.p134
tathā tejastayoretadvyāpya dīpayate jagat //
7.2.4.5.p135
tṛṇādiśivamūrtyaṃtaṃ viśvakhyātiśayakramaḥ //
7.2.4.5.p136
sannikarṣakramavaśāttayoriti parā śrutiḥ //
7.2.4.5.p137
sarvākārātmakāvetau sarvaśreyovidhāyinau //
7.2.4.5.p138
pūjanīyau namaskāryau ciṃtanīyau ca sarvadā //
7.2.4.5.p139
yathāprajñamidaṃ kṛṣṇa yāthātmyaṃ parameśayoḥ //
7.2.4.5.p140
kathitaṃ hi mayā te 'dya na tu tāvadiyattayā //
7.2.4.5.p141
tatkathaṃ śakyate vaktuṃ yāthātmyaṃ parameśayoḥ //
7.2.4.5.p142
mahatāmapi sarveṣāṃ manaso 'pi bahirgatam //
7.2.4.5.p143
aṃtargatamananyānāmīśvarārpitacetasām //
7.2.4.5.p144
anyeṣāṃ buddhyanārūḍhamārūḍhaṃ ca yathaiva tat //
7.2.4.5.p145
yeyamuktā vibhūtirvai prākṛtī sā parā matā //
7.2.4.5.p146
aprākṛtāṃ parāmanyāṃ guhyāṃ guhyavido viduḥ //
7.2.4.5.p147
yato vāco nivartaṃte manasā cendriyaissaha //
7.2.4.5.p148
aprākṛtī parā caiṣā vibhūtiḥ pārameśvarī //
7.2.4.5.p149
saiveha paramaṃ dhāma saiveha paramā gatiḥ //
7.2.4.5.p150
saiveha paramā kāṣṭhā vibhūtiḥ parameṣṭhinaḥ //
7.2.4.5.p151
tāṃ prāptuṃ prayataṃte 'tra jitaśvāsā jiteṃdriyāḥ //
7.2.4.5.p152
garbhakārā gṛhadvāraṃ niśchidraṃ ghaṭituṃ yathā //
7.2.4.5.p153
saṃsārāśīviṣālīḍhamṛtasaṃjīvanauṣadham //
7.2.4.5.p154
vibhūtiṃ śivayorvidvānna bibheti kutaścana //
7.2.4.5.p155
yaḥ parāmaparāṃ caiva vibhūtiṃ vetti tattvataḥ //
7.2.4.5.p156
so 'paro bhūtimullaṃghya parāṃ bhūtiṃ samaśnute //
7.2.4.5.p157
etatte kathitaṃ kṛṣṇa yāthātmyaṃ paramātmanoḥ //
7.2.4.5.p158
rahasyamapi yogyo 'si bhargabhakto bhavāniti //
7.2.4.5.p159
nāśiṣyebhyo 'pyaśaivebhyo nābhaktebhyaḥ kadācana //
7.2.4.5.p160
vyāharedīśayorbhūtimiti vedānuśāsanam //
7.2.4.5.p161
tasmāttvamatikalyāṇaparebhyaḥ kathayenna hi //
7.2.4.5.p162
tvādṛśebhyo 'nurūpebhyaḥ kathayaitanna cānyathā //
7.2.4.5.p163
vibhūtimetāṃ śivayoryogyebhyo yaḥ pradāpayet //
7.2.4.5.p164
saṃsārasāgarānmuktaḥ śivasāyujyamāpnuyāt //
7.2.4.5.p165
kīrtanādasya naśyaṃti mahāntyaḥ pāpakoṭayaḥ //
7.2.4.5.p166
triścaturdhāsamabhyastairvinaśyaṃti tato 'dhikāḥ //
7.2.4.5.p167
naśyaṃtyaniṣṭaripavo vardhante suhṛdastathā //
7.2.4.5.p168
vidyā ca vardhate śaivī matissatye pravartate //
7.2.4.5.p169
bhaktiḥ parāḥ śive sāmbe sānuge saparicchide //
7.2.4.5.p170
yadyadiṣṭatamaṃ cānyattattadāpnotyasaṃśayam //
7.2.4.5.p171
antaḥśuciḥ śive bhakto visrabdhaḥ kīrtayedyadi //
7.2.4.5.p172
prabalaiḥ karmabhiḥ pūrvaiḥ phalaṃ cetpratibadhyate //
7.2.4.5.p173
punaḥ punaḥ samabhyasyettasya nāstīha durllabham //
7.2.4.5.p174
549b
7.2.4.5.p175
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe gaurīśaṃkaravibhūtiyogo nāma caturtho 'dhyāyaḥ
7.2.4.5.p176
Chapter 5
upamanyuruvāca
vigrahaṃ devadevasya viśvametaccarācaram //
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Vīraśaivasiddhāntottarakaumudī — Sanskrit