Pramāṇa · Search · About · API

Halasyakhanda 70

Hālāsyakhaṇḍa 70

Language
Sanskrit

70.1

iti śrīskānde mahāpurāṇe agastyasaṃhitāyāṃ
hālāsyamāhātmye - piṣṭamṛddharaṇa-bauddhahananaṃ nāma
saptaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
mutukil aṭittāṉ. aṭivāṅkiya paṇiyāḷ uṭaṉ
maṟaintuviṭṭāṉ. uṭaṉ piṭṭu vir̆kum peṇ maṇiyiṭam
ceṉṟu uṉ paṇiyāḷeṅkē eṉa mēlāḷar miraṭṭiṉār.
avaḷ īcaṉiṭam taṉ nilaiyai muṟaiyiṭa īcaṉ viruṣapamēṟi
avaḷukku muṉniṉṟu aruḷ purintu taṉ patattai aḷittār.
paṇiyāḷaip pāṇṭiyaṉ mutukil aṭittatum anta valiya
aṭi avaṉ mutukilum viḻuntatu. aṅkirunta makkaḷ
aṉaivarum tam tam mutukil aṭiviḻuntatai uṇarntaṉar.
puṭṭu vir̆kiṟa peṇmaṇi nirappa vēṇṭiya paḷḷamumam maṇ
nirampi karai aṭaipaṭṭiruntatu. nīr perukkiṉ vēkam
kuṟaintu āṟu karaik kaṭaṅki ōṭiyatu. tikaippum viyappum
mikunta cūḻ nilaiyil acarīri nilaiyai uṇarttiyatu.
‘vātavūrariṭam kutirai vāṅkak koṭutta paṇam araciṉ
kōcattil uḷḷatu. atu eṉakkāka aṟap paṇikaḷukkāka
vātavūrarāl koṭukkappaṭṭatu. vātavūrariṭam aracaṉ
tavaṟāka naṭantataik kaṇṭikkavē veḷḷapperukku
eṉṉāl uṇṭākkappaṭṭatu. piṭṭu vir̆ṟa
peṇmaṇiyaik kāppār̆ṟap paṇiyāḷāka nāṉ tāṉ
vantēṉ. eṉ saṅkalpappaṭi veḷḷam aṭaṅkiviṭṭatu.
perutta aicvaryamum kutiraip paṭaiyum nāṭṭiṉ
ceḻippum per̆ṟup peru vāḻvu vāḻvāy. vātavūrar eṉ
viruppappaṭi paṇiyār̆ṟiyatāl avarai uṭaṉ
viṭuvippāy’. acarīriyaik kēṭṭa aracalum makkaḷum
aṭiyārkaḷiṭam īcaṉ koṇṭuḷḷa aṉpai uṇarntaṉar.
vātavūrar taṉṉai vaṇaṅkiya aracaṉiṭam kūṟiṉār. ‘‘nīr ciṟanta
civapaktar. eṉakku ulaka vāḻkkaiyil īṭupāṭu kuṟaintu
viṭṭatu. paramporuḷ oṉṟē. atuvē mūla liṅkamākak
kāṭci tantu suntarēcvararāka aruḷ purikiṟatu. eṅkumnīkka
maṟaniṟaintuḷḷa īcaṉaik kāṇac citamparam varumpaṭi
iṟaivaṉ aḻaikkiṟār. eṉakku aṉumati tārum’’ eṉa
vēṇṭiṉār.aracaṉ nallaṉpuṭaṉ avarait toṭarntu
ceṉṟu vaḻi aṉuppiṉāṉ. citamparam vanta vātavūrar īcaṉait
taricittu tillaik kāṭṭil mar̆ṟa mirukaṅkaḷuṭaṉ vāḻntu
vantār.
aṣṭaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
62. kubjapāṇḍyasya kubjatāpanayanam
yayā tu kubjapāṇḍyasya jvaraṃ tatkubjatāmapi
śaṅkaraḥ śamayāmāsa sā līlā'tha mayocyate

70.2

jagannāthaściraṃ bhūmiṃ paripālya divaṃ yayau
saṃsārasāgarānmuktaḥ sundareśaprasādataḥ

70.3

vīrabāhuśca tatputro vīryeṇa mahatīṃ mahīm
pālayāmāsa suciram piturapyadhikaḥ śriyā

70.4

atha vikramabāhuśca ciraṃ pṛthvīmapālayat
tataśca pālitā pṛthvī sā parākramabāhunā

70.5

tataḥ surabhipāṇḍyo'pi rājyaṃ kṛtvā divaṃ gataḥ
tataḥ kuṅkumapāṇḍyastu pūjya kuṅkumapaṅkataḥ

70.6

sundareśaṃ pratidinaṃ ciraṃ rājyamapālayat
tataḥ karpūrapāṇḍyastu pūjya karpūrasundaram

70.7

sadā karpūrapaṅkena paraṃ kaivalyamāptavān
tataḥ kāruṇyapāṇḍyastu kāruṇyātiśayānvitaḥ

70.8

kārtavīryārjuna iva ciraṃ pṛthvīmapālayat
puruṣottamapāṇḍyo'pi yathā sa puruṣottamaḥ

70.9

rakṣāṃ karoti jagatāṃ tathā'rakṣadvasundharām
śatruśāsanapāṇḍyo'pi ceracolau vijitya ca

70.10

deśatrayādhipo bhūtvā bhāti pāṇḍyaśiromaṇiḥ
tadātmajaḥ kubjapāṇḍyaḥ kuṅkumāruṇavigrahaḥ

70.11

madhurānagarīnātho babhūvātibalānvitaḥ
vasan kāñcīpure colassvāṃ kanyāṃ vaniteśvarīm

70.12

pradāya tasmai pāṇḍyāya svarājyaṃ prāptavān tadā
cero'pi kubjapāṇḍyāya bahudhānyadhanāni ca

70.13

samarpya rājyaṃ samprāpa tanmahīpaprasādataḥ
pāṇḍyo'pi vaniteśvaryā coḷasya sutayā tayā

70.14

nārāyaṇa ivābhāti kṣīrasāgarakanyayā
āyāto vaniteśvaryā mantrī colanṛpasya yaḥ

70.15

colena sa pradattaśca pāṇḍyāya parituṣṭaye
kulabandhana ityākhyā viśrutā tasya mantriṇaḥ

70.16

svasyāpi mantriṇaṃ kṛtvā pāṇḍyastaṃ kulabandhanam
sarvāṇi rājakāryāṇi kārayāmāsa tena ca

70.17

yathā tu kubjatā tasya janmāntarakṛtāṃhasā
tathā kṣapaṇatā cāsīdvaidikairatininditā

70.18

tasya kṣapaṇasiddhāntadīkṣitasya mahīpateḥ
ājñayā bhasma rudrākṣaṃ tyaktvā rājñī ca mantrirāṭ

70.19

tripuṇḍraṃ paramambhobhiḥ śambhubhaktyā ca tāvubhau
antaryāgavidhānenākurutāñca śivārcanam

70.20

vinā sundaraliṅgasya darśanaṃ nāvayorbhavet
prāṇadhāraṇamityuktvā rājñā cānumatau tathā

70.21

nityaṃ taddarśanaṃ kṛtvā vasatastāvubhāvapi
vedabāhyañca taṃ bhūpaṃ kenopāyena vaidikam

70.22

kurva ityanuvelaṃ tāvabhūtāṃ cintayānvitau
kubjapāṇḍyājñayā tau ca puragrāmanivāsinaḥ

70.23

janāśca bhasma rudrākṣaṃ tyaktvā ca śivapūjanam
rājānumatamācāraṃ cakrurantaraśucānvitāḥ

70.25

rājadoṣāt praṇaṣṭā bhūḥ parjanyo'pi na varṣati
durjanāssukhino'bhūvansādhavo duḥkhino'bhavan
evaṃ kāle gate devācchivānandamahāmuniḥ
śrīhālāsyaprabhuṃ nantumāyayau śrīcidambarāt

70.26

kulabandhanarājñībhyāṃ dṛṣṭassan śaṅkarālaye
pṛṣṭaśca sa muniḥ prāha coladeśodbhavādbhutam

70.27

śrīmadbrahmapure puṇye brahmaṇastapasassasthale
śivapādābjahṛdaya iti kaścidabhūddvijaḥ

70.28

putratāmagamattasya śarajanmā śivājñayā
aśivāyāssajjanānāṃ sajjanānāṃ śivāya ca

70.29

tasmai dadau sā stanyañca pārvatī karuṇāvatī
tatstanyapānamātreṇa kavīnāmagraṇīrabhūt

70.30

trisaṃvatsaradeśīyo jñānavijñānasāgaraḥ
jñānasambandha ityākhyāṃ sa ca dhatte yathārthataḥ

70.31

kṣetrāṇāṃ vīkṣaṇe śambhaurmanastasyābhavacchubhā
janakaskandhamāruhya prāpya śambhoḥ sthalāni saḥ

70.32

śrīgeyairdraviḍaiśśambhuṃ stutvā bhaktyā'navadyayā
chatraṃ cāmarayugmaṃ ca muktāphalavicitritam

70.33

caturantaṃ mahāyānaṃ labdhvā śambhoranugrahāt
tatratyān vedabāhyāṃśca śikṣayitvā durātmanaḥ

70.34

śaivasiddhāntināṃ saukhyamakarocchiśurapyasau
atratyānapanetuñca kṣapaṇānvedadūṣakān

70.35

āgamiṣyati so'trāpi hālāsyeśañca sevitum
iti tadvāksudhāṃ pītvā śravaṇaiḥ pātratāṅgataiḥ

70.36

mahiṣīmantriṇau tau tu mahānandamavāpatuḥ
jñānapūrṇa jñānamūrte jñānavijñānaśevadhe

70.37

jñānasambandha bhagavan śrīmadvaidikavāraṇa
sarvajña guharūpāya lokānugrahakāraka

70.38

bhaktānāṃ rakṣaṇārthāya śikṣituṃ kṣapaṇānapi
sundareśaṃ praṇantuñca samāyātu bhavāniha

70.39

śaraṇaṃ tvāṃ gatāvāvāṃ rājñī ca kulabandhanaḥ
vilikhya patrikāmevaṃ mahiṣīmantriṇāvubhau

70.40

preṣayāmāsatuḥ śīghraṃ prati vaidikakuñjaram
so'pi vijñānavānyogī mahāvaidikavāraṇaḥ

70.41

vijñāyaivaṃvidhodantaṃ patrikāgamanātpurā
sthāpinuṃ vedamārgañca tadanyāṃśca nirāsitum

70.42

hālāsyeśaṃ ca mīnākṣīṃ sevituṃ bhaktisaṃyutaḥ
vicakṣaṇatvādakaroccintāmevaṃvidhāṃ tadā

70.43

śivabhaktyā'tulaścolastathā taddeśajā janāḥ
pāṇḍyo nagnāṭasiddhānte nitarāṃ dṛḍhabhaktimān

70.44

tasmāttaddeśajāssarve tatsamā abhavan janāḥ
taṃ bhūpaṃ vaidikaṃ kartuṃ gantavyaṃ tvaritaṃ mayā

70.45

iti cintāsamāyukte tasminvaidikavāraṇe
sā patrikā'pyāyayau tāṃ vācayitvā tutoṣa saḥ

70.46

sadyo nirgantumudyukte tasminvaidikavāraṇe
aramyaṃ tithivārādyamadya vaidikavāraṇa

70.47

tithiśca navamī cādya vārastu ravivāraḥ
vañcakāḥ kṣapaṇāścāpi bahusāhasasañcakāḥ

70.48

tvaṃ tu bālo bāla eva vidyājñānādibhistathā
ityāptāḥ kathayāmāsuḥ pitṛmukhyāśca kecana

70.49

so'pi tadvacanaṃ śrutvā jānan kṣapaṇavañcanām
bāndhavān tānityuvāca śivaṃ dhyāyan saduttaram

70.50

sundareśvarasevārthaṃ prasthitasya hi bāndhavāḥ
sarvaṃ me tithivārādyaṃ śubhameva bhaviṣyati

70.51

ityuktavantaṃ taṃ bālamabālañca svabhāvataḥ
na gantavyaṃ tvayā'dyeti nyarundhan bāndhavā bhṛśam

70.52

tathā'pi sundareśasya mahatā''jñābalena tu
prerito vāyunā tūla iva so'bhūtsamutthitaḥ

70.53

praṇantuṃ sundareśānaṃ prayātasya mamādya hi
sarvañca tithivārādyamanukūlaṃ bhaveddhruvam

70.54

āmnāyabāhyāḥ kṣapaṇā hālāsyeśaprasādataḥ
parājitā bhaviṣyanti pakṣīśāt pannagā iva

70.55

ityuktvā daśa geyāni śrīmanti procya bhaktitaḥ
niryayau jñānasambandho nigrahānugrahakṣamaḥ

70.56

śiṣyaiṣṣoḍaśasāhasrairbhaktiratnamahārṇavaiḥ
praśaṃsadbhiḥ praśastāni śambhunāmāni santatam

70.57

bhasmapāṇḍaragātraistaiḥ paritaḥ sevitaḥ sudhīḥ
āruhya caturantākhyaṃ yānavaryañca mauktikam

70.58

chatreṇa muktācitreṇa cāmarābhyāṃ ca vījitaḥ
muktāphalādicitraiśca bhūṣaṇaiḥ samalaṅkṛtaḥ

70.59

kṣīrasāgarasambhūtacandramā iva bhūgataḥ
bhūlokaśivalokākhyāmāyayau madhurāpurīm

70.60

vaidikānugrahārthañca nagnānāṃ nigrahāya ca
sarvajño'yaṃ brahmapurādāyayau kṣapaṇāntakaḥ

70.61

śrī jñānasambandhanāmā subrahmaṇyāṃśasambhavaḥ
duṣṭānāṃ nigrahārthāya śiṣṭānāṃ rakṣaṇāya ca

70.62

āvirbhūtaḥ kumāro'yamāyāto guhavigrahaḥ
cihnakāhalavādyāni svarṇarajatakāni ca

70.63

purato ghoṣayāmāsuritthaṃ tatkuśalā janāḥ
evaṃbhūto vādyaghoṣaḥ sarvadikṣu vibhṛmbhitaḥ

70.64

ko'yamevaṃvidhenaiva vādyaghoṣeṇa cāgataḥ
iti sambhrāntacittāste bauddhāḥ kṣapaṇasaṃjñakāḥ

70.65

svadūtān preṣayāmāsurvijñātavya iti drutam
te tamabhyetya vṛttāntaṃ vijñāya ca tadīyakam

70.66

āgatya tānārhatāṃśca jñātārthān sahasā vyadhuḥ
jñānapūrṇo'pi bhagavān jñānavijñānavittamaḥ

70.67

dūre vimānaṃ dṛṣṭvā ca hālāsyeśasya gopuram
natvā stutvā punargeyaiḥ prāpya vegavatīṃ nadīm

70.68

tatra snātvā ca santarpya pitṝn devānṛṣīnapi
saptasāgaratīrthe ca snātvā devān pratarpya ca

70.69

jñānatīrthaṃ samāsādya kartavyaṃ tatra karma yat
vidhāya vidhinā paścādvighneśaṃ sampraṇamya ca

70.70

ṣaḍānanaṃ ca natvā'tha śrīmīnākṣīṃ praṇamya ca
stutvā stotraissugeyaiśca prādakṣiṇyakramaṇa ca

70.71

sundareśālayaṃ prāpya sarvamaṅgaladāyakam
gaṇanāyairgajaiḥ siṃhairvidhṛtaṃ diggajairapi

70.72

dṛṣṭvā vimānamāścaryaṃ devendreṇa samarpitam
antardhāma praviśyātha dvārapālān praṇamya ca

70.73

tatra hālāhaladharaṃ hālāsyādhipatiṃ śivam
liṅgamūrtidharaṃ cādau saccidānandarūpiṇam

70.74

cidānandāmṛtamayaṃ viśvaliṅgaṃ vimuktidam
viśvālayaṃ dayāsindhuṃ pañcāśadvarṇarūpiṇam

70.75

ālokyānandavivaśo niścalāṅgaḥ sa sāñjaliḥ
anubhūya cidānandamavāṅmanasagocaram

70.76

ānandabāṣpapūrṇākṣaḥ pulakāṅkakalebaraḥ
puruhūtavimānasthaṃ purātanataraṃ śivam

70.77

astauṣīt geyavaryaiścādṛṣṭapūrvaṃ manoharam
talliṅgamadhye dṛṣṭvā'mbāsahitaṃ parameśvaram

70.78

dhyātvā'rcayitvā vidhivadanujñāto viniryayau
kulabandhanarājñyau ca natvā sampūjya taṃ tadā

70.79

prapannau śaraṇaṃ svāmin bhavaccaraṇapaṅkajam
āvāṃ matvā śiṣyabhūtau rakṣa rakṣeti cocatuḥ

70.80

anugṛhya sa tau rājñīmantriṇau cābhayaṃ dadau
vāgīśa iti kaścidvai śivayogī mahātapāḥ

70.81

bhūtirudrākṣadhārī san śivaliṅgārcako'niśam
madhurāyāṃ maṭhaṃ kṛtvā tiṣṭhati svena tejasā

70.82

vāgīśena ca tābhyāñca prārthito bhojanāya saḥ
prayayau tanmaṭhaṃ sākaṃ sarvaiśśiṣyaiḥ pratāpavān

70.83

kulabandhanarājñībhyāmupahārairanekaṃśaḥ
tanmaṭhaḥ pūritaḥ kṣīradadhyājyasuphalādibhiḥ

70.84

sarve sampūjitāstena śiṣyāṣṣaḍrasabhojanaiḥ
śrīpūrvajñānasambandhanāmāyaṃ śivamarcayan

70.85

nitarāṃ pūjitastena bhuktvā'śeta śivaṃ smaran
nagaryā nātidūrasthaparvateṣu nivāsinaḥ

70.86

nagnāssarve ca sambhūya homaṃ kṛtvā'bhicārikam
havyakavyaistoṣayitvā vahnintu vidhivatpunaḥ

70.87

taṃ vahniṃ preṣayāmāsurdagdhuṃ vaidikavāraṇam
tenāgninā sahāyātā nagnaśiṣyāśca kecana

70.88

so'gniśca tanmaṭhaṃ prāpya vīryahīno'bhavattadā
dagdhuṃ kiñcinna śaktaśca nagnaiśca paritaḥ sthitaiḥ

70.89

saṃprerito'pi bahudhā sundareśasya cājñayā
nagnāssaṃgṛhya taṃ vahnimaṣṭadikṣu maṭhe punaḥ

70.90

saṃyojya vījayitvā ca dāhayanti prayāsataḥ
tannājñāsīdjñānapūrṇaśśrāntyā nidrāvaśena ca

70.91

śiṣyāḥ ṣoḍaśasāhasrā api nagnaviceṣṭitam
tadjñātvā karuṇāsindhuḥ kadambavananāyakaḥ

70.92

nirvaryimakarodagniṃ maṭhe kiñcinna dahyate
maṭhopari sthito vahniḥ pradīpa iva bhāsate

70.93

dṛṣṭvā śiṣyāḥ punarvahniṃ maṭhasyopari dīpitam
ācakhyuḥ svāmine jñānasambandhāya tvarānvitāḥ

70.94

śiṣyairbodhitavṛttāntaḥ samutthāya śivaṃ smaran
jñānapūrṇassa bhagavān geyaistuṣṭāva śaṅkaram

70.95

sāmbasya sundareśasya śāsanādeṣa pāvakaḥ
upaitu kubjapāṇḍyaṃ tu nagnasiddhāntinaṃ śanaiḥ

70.96

jvararūpeṇa tāpāgnipīḍito'stu sa vai drutam
iti geyaṃ jagau so'gniḥ prāpa pāṇḍyakalebaram

70.97

tenaiva jvararūpeṇa pīḍitaḥ pāṇḍyabhūpatiḥ
tāpajvareṇa nitarāmatyugreṇāsanaṃ vinā

70.98

bhūmau viveṣṭanaṃ kurvannatisantāpavānabhūt
kṣiptaśca vahnirasmābhirna dadāha maṭhaṃ kvacit

70.99

kimetaditi nagnāste khinnā gatvā yathāgatam
preritastvābhicārāgnistanmaṭhaṃ na dadāha vai

70.100

iti vijñāpayāmāsuḥ śiṣyā ācāryasannidhau
nagnāḥ samīpamāgatya bhītiyuktāśca deśikāḥ

70.101

vicāramāpussambhūya pīḍāṃ kartuṃ punaśca te
luṭhato bhuvi bhūpasya jvarasya śamanāya ca

70.102

cakruḥ pratikriyā vaidyāścauṣadhairjapapūrvakaiḥ
bahuvaidyauṣadhaiścāpi na śaśāma sa tu jvaraḥ

70.103

abhicārasamudbhūto nagnānāṃ so'gnirutkaṭaḥ
pravīṇā api vaidyāśca duḥkhitāścintayānvitāḥ

70.104

ābhicārodbhavaḥ so'gniriti jānanti naiva te
na śānto jvara ityeva prabhartsya bhiṣaguttamān

70.105

tān gacchateti cājñāpya prāha mantrimukhānnṛpaḥ
mantravādaratānnagrānāhūyācāryapūrvakān

70.106

bhavanto jvaraśāntiṃ me kurvanvityabravīcca saḥ
te'pi cāhūya tānnagrān jvaraśāntiṃ nṛpasya tu

70.107

kurvanvityavadan te'tha nagrācāryāssaśiṣyakāḥ
vilokya jvaritaṃ bhūpaṃ piñchaisspṛṣṭvā'bhimantrya ca

70.108

punaḥ punarmahāyatnaṃ bhāvanābhiśca cakrire
kuṇḍikāmbuprokṣaṇaiśca bahuyatnaissamāhitāḥ

70.109

tathā'pi jvara etasya kiñcinnopaśamaṃ yayau
anukṣaṇaṃ varddhate sma baḍabāgnirivāmbhasā

70.110

dūrīkṛtya ca tānnagrān prabhartsyācāryakānapi
jvaravegāsahiṣṇuśca vīkṣya jāyāṃ ca mantriṇam

70.111

patan praṇaṣṭasaṃjño'bhūt kubjapāṇḍya mahīpatiḥ
tadā mantrī ca mahilā ubhāvabhyetya bhūpatim

70.112

bodhayāmāsatuste'sya puṇyapākabaleritau
samayo'yamiti jñātvā nṛpasya ca hitāya tau

70.113

he rājannī śṛṇu vacaḥ prāṇarakṣaṇa hetave
jñānapūrṇa iti khyātaḥ kaścidvipravarātmajaḥ

70.114

śrīhālāsyaśivaṃ nantumāgatyātraiva tiṣṭhati
coladeśācchivānandayogīndrasya tu vai maṭhe

70.115

śaktimāniti taṃ sarve praśaṃsanti ca sajjanāḥ
śaivasiddhāntināṃ śreṣṭhaśśaivācāryaśca buddhimān

70.116

vayasā bālarūpopi hyabālo jñānavidyayā
śaṅkare'tīva bhaktaścānugṛhītaśśivena saḥ

70.117

tamevāhūya kartavyaḥ pratīkāro jvarasya hi
ityāvayiormataṃ rājan yadīṣṭaṃ kuru tatkṣaṇāt

70.118

evaṃ tayorvacaśśrutvā tadā pāṇḍyamahīpatiḥ
jvarito'pi ruṣā yuktaṃ prāha caivamubhau prabhuḥ

70.119

āgataścedbhasmanā māṃ spṛśetsa jvaraśāntaye
ahaṃ nagnāṭasiddhāntī bhasma me nārhameva hi

70.120

ityuktavati bhūpāle pūrvajanmakṛtāṃhasā
tadvākyamevaṃ śrutvā tau punarvācamathocatuḥ

70.121

vedasiddhaṃ pāvanañca bhasma na tyājyameva naḥ
avaidikāḥ pāpinaste nagnāssatyaṃ bruvīvahi

70.122

bhasmākṣatyāgināṃ nṛṇāṃ nirayaṃ prabruvanti ca
āpatkāle śṛṇu vacastava tāpopaśāntaye

70.123

sarvāghaśāntaye cāpi pitṛpaitāmahairdhṛtam
rudrākṣaṃ bhasma pūjā ca śivasya sakaleśituḥ

70.124

nagnāṃśca tvaṃ samāhūya prārthaya jvaraśāntaye
madhye ca kṣapaṇācārya vaidikācāryavaryayoḥ

70.125

yaḥ kariṣyati tacchāntiṃ taṃ guruṃ svīkuru prabho
ityukte sati tābhyāṃ prabalajvarapīḍitaḥ

70.126

tathā'stviti dadāvājñāṃ nagnānāṃ tasya hūtaye
mantriṇā mahilekhyaryā cāhūtāḥ preṣitairjanaiḥ

70.127

nagnāśca sambhramairyuktāḥ samāyātā nṛpāntikam
atha rājñī ca mantrī ca tanmaṭhaṃ prāpya satvaram

70.128

tau taṃ natvā ca samprārthya tamāhūya samāgatau
praśāntassan samāyātaḥ so'pi vaidikavāraṇaḥ

70.129

śiṣyaiḥ ṣoḍaśasāhasrairgaṇapaiśca yathā śivaḥ
āsane tūpaviṣṭānāṃ kṣapaṇānāṃ tu madhyataḥ

70.130

śiṣyapradattapīṭhe sve hyupaviṣṭaḥ śivaṃ smaran
mattebhāṣṭasahasrāṇāṃ madhye siṃhaśiśuryathā

70.131

tathaivāsīt jñānapūrṇo janānāṃ paśyatāmapi
āvābhyāmayamāhūto bālo vaidikavāraṇaḥ

70.132

vedabāhyā ime sarve nagnāḥ pañcāsyasannibhāḥ
rājño'pi bhṛśamiṣṭāśca vartante tarkato'tulāḥ

70.133

vaidikāvaidikānāñca madhye keṣāṃ jayo'dhunā
iti bhītau samālokya tau rājñīmantriṇāvapi

70.134

jñānapūrṇaḥ stuvan geyaissāmbaṃ sundaranāyakam
cintā'dya yuvayormāstu madīyahṛdaye sthitaḥ

70.135

śrīhālāsyapatirmārbhairityatoṣayadiṅgitaiḥ
nagnāste tarkakuśalāḥ sambhramaiśca sagarvitāḥ

70.136

rājñyāśca mantriṇaścāgre pratijñāṃ cakrurityapi
nṛpasya dakṣapārśvasthamayaṃ śamayatu jvaram

70.137

śamayāmo vayaṃ vāmabhāgasthaṃ sahasā jvaram
sāmarthyamasyāpyasmākaṃ paśyantvatra sthitā janāḥ

70.138

evaṃ pratijñāmākarṇya nagnānāṃ vaidikāgraṇīḥ
tathā'stvityanumene tāṃ rājñī mantrī nanandatuḥ

70.139

jñānasambandhasaṃsparśe jvarabādhāprabādhitaḥ
pāṇḍyo'pyanumatiñcakre puṇyapākapracoditaḥ

70.140

bhasma tāvatsamādāya bhavānyā bhāvayan bhavam
jvaritaṃ tañca saṃspraṣṭuṃ jñānapūrṇassamudyataḥ

70.141

bhasmādānaṃ tadā dṛṣṭvā jñānapūrṇena te'pi ca
tiṣṭha tiṣṭheti garjanto nagnāḥ prāhurnirudhya tam

70.142

auṣadhena yutaṃ bhasma tvamādāya samudyataḥ
na mantraśaktyā yuktaṃ tat bhavānajñaśca bālakaḥ

70.143

jvaraśśamayituṃ nārhastadbhasmakṣepaṇāt punaḥ
jvaraśāntyai bhasmanaścecchaktiḥ svenaiva tejasā

70.144

tava hastagataṃ māstu bhasma cauṣadhasaṃyutam
anyena bhasmanā bāla jvaraṃ taṃ śamayādhunā

70.145

bhasma tat garhitaṃ proktaṃ sparśane cāpi ninditam
tena jvaraḥ kathaṃ śāntimeti vai tādṛśena ca

70.146

pravīṇatā śamayituṃ satyā cedbhasmano'pi ca
anyena bhasmanā śāntaṃ kuruṣva jvaramarbhaka

70.147

anyena bhasmanā cādya jvaraṃ cecchamayiṣyasi
pravīṇatā tava tadā satyā sarvajñatā'pi ca

70.148

iti tadvacanaṃ śrutvā yūyamādāya bhasma tat
prayacchata ca madhaste hālāsyeśamahānasāt

70.149

iti tān prāha sakalānagrān vaidikavāraṇaḥ
te'thocurbhasma nāsmābhirdraṣṭavyamatininditam

70.150

spraṣṭuṃ kathaṃ śakyate tadajñaistvatsadṛśairdhṛtam
tvadīyā api bhṛtyāśca tadānayanakarmaṇi

70.151

nocitā eva nitarāṃ kuryurīṣadasaṅkaram
iti tadvākyamākarṇya prāha vaidikavāraṇaḥ

70.152

śrībhasmasparśane yūyaṃ nārhāḥ pāpā hi satyataḥ
yuṣmadīyāsmadīyebhyo'pyanye ye santyavañcakāḥ

70.153

ta ānayantu tadbhasma śrīmahānasasambhavam
prayacchantu ca madhaste rājaśāsanakāriṇaḥ

70.154

evaṃ tasminnuktavati prerayāmāsu rārhatāḥ
nṛpāptān puruṣān kāṃścittadbhasmānayane drutam

70.155

te gatvā sahasā''dāya śrībhasma śrī śivālayāt
samarpayantyañjalau sma jñānasambandhayoginaḥ

70.156

so'pi pragṛhya tatprītyā hālāsyeśamahānasāt
ānītaṃ pāṇḍaraṃ bhasma viśeṣādatipāvanam

70.157

sāmbasya hālāsyeśasya bhāvanādārthyayogataḥ
akarot sparśanaṃ tasya nṛpasyāghapraśāntaye

70.158

tejomayamidaṃ bhasma sāmbasyeti smaran budhaḥ
manasā śirasā natvā sāmbaṃ taṃ sundareśvaram

70.169

japtvā pañcākṣaraṃ mantraṃ japatāṃ vijayapradam
bhasmastutimayaṃ geyamagāyajjvaraśāntaye

70.160

vedabāhyasya bhūpasya sparśanaṃ varjyameva naḥ
tathā'pi hālāsyeśasya bhāvanādārthya vaibhavāt

70.161

karomi sparśanaṃ tasya pāpabhītiṃ vihāya ca
iti sañcintya tatpārśve bhasma cikṣepa dakṣiṇe

70.162

jvaro dakṣiṇapārśvastho hitvā taṃ bhāgamāśu saḥ
vāmabhāgaṃ dadāhāsya tadbhāgajvarasaṃyutaḥ

70.163

yadā spṛṣṭo'pi picchāgraiḥ kṣapaṇairabhimantritaḥ
tadā tu dviguṇo bhūtvā jvarāgnistaṃ dadāha ca

70.164

prāharaṃśca punaḥ picchairnagrāstaṃ bhāgamāgrahāt
kuṇḍikāntargatajalaiḥ secayāñcakrire'dhamāḥ

70.165

sandhukṣitaḥ picchavātaiḥ kuṇḍikājalasarpiṣā
atīva sa prajajvāla jvarāgnistriguṇaḥ punaḥ

70.166

picchāgrāṇi ca dagdhāni bhūpo nagnānabhartsayat
nagnāstadānīmityūcurnirlajjāḥ pṛthivīpatim

70.167

amṛtaṃ pārśvamabhyetya śamayāmāsa bālakaḥ
vāmabhāgo viṣākhyo yattajjvaro na śaśāma ca

70.168

vāmabhāgajvarañcāpi śamayiṣyati cedayam
tadā mahātma bālo'yaṃ bhartsayāsmān tato nṛpa

70.169-2

ityukto'thāha nirlajjaiḥ kṣapaṇairjvarito nṛpaḥ
vāmabhāgajvaraṃ cāpi nāśaya tvaṃ śivo'si naḥ

70.170

jñānasambandha bhagavan prāṇānrakṣa mama prabho
iti samprārthito rājñā jñānasambandhadeśikaḥ

70.171

vāmabhāgajvaraṃ cāpi śamayiṣye prabho tava
mā bhayaṃ nṛpate bhūyādāgate mayi sāmpratam

70.172

ityuktvā taṃ ca bhāgaṃ sa pasparśa bhasitena vai
jvaro nagnānivartyā'pi vāmabhāgācchamaṃ yayau

70.173

sarvātmanā jvarāgniḥ sa saṃśānto nṛpadehagaḥ
jvaranāśānnṛpasyāṅgaṃ śītalaṃ balasaṃyutam

70.174

pūrvasmādadhikaṃ saukhyaṃ puṣṭiṃ cāpa sa pāṇḍyarāṭ
rājā'tha rājñīṃ sacivaṃ praśasya ca punaḥ punaḥ

70.175

rājā praṇamya sāṣṭāṅgaṃ tadā vaidikavāraṇam
jñānapūrṇamiti prāha madāhaṅkāravarjitaḥ

70.176

svāmin sarvajña mannātha jagannātha jagadguro
bālo'pyabāla evāsi vāṇyā ca varayā prabho

70.177

tattvajñānena bhaktyā ca śaṅkare paramātmani
tvatsamo na hi lokeṣu samasteṣvaparo budhaḥ

70.178

tvaddarśanena cāsmākamajñānamagamatkṣayam
sujñānamapyedhate tvaṃ śiva eva na cāparaḥ

70.179

āśritya nagnasiddhāntaṃ purā mūḍhā vayaṃ hatāḥ
tatpāpapaṅkādasmāṃśca rakṣa rakṣa kṛpānidhe

70.180

ityuktavati bhūpāla svapuṇyaparipākataḥ
jñānapūrṇo'tha bhagavān jñānavijñānasadguruḥ

70.181

vidhāya cākṣuṣīṃ dīkṣāṃ kubjapāṇḍyasya tasya tu
kubjatāṃ nāśayāmāsa sundaraṃ ca vapurvyadhāt

70.182

pañcavarṇopadeśañcākarodvaidikavāraṇaḥ
śivaliṅgaṃ tasya datvā pūjāñcāpyupadiṣṭavān

70.183

atyāścaryaśca taddṛṣṭvā rājñassvarṇamayaṃ vapuḥ
hāheti vismitāḥ santo janāḥ sarve tadā bhṛśam

70.184

jñānapūrṇañca sarvajñaṃ praśaṃsurmudānvitāḥ
rājño'ntikasthāśca janā dadhuḥ phāleṣu bhasma ca

70.185

antaṃ jagāmājñatā ca yayā kubjatayā saha
saundaryamatulaṃ vīryamabhūdrājño viśeṣataḥ

70.186

rājan sundarapāṇḍyākhyo loke bhūyā itaḥ param
iti taṃ prāha bhagavān jñānasambandhadeśikaḥ

70.187

vihāya kubjapāṇḍyākhyāṃ janmaprabhṛti viśrutām
so'bhūtsundarapāṇḍyākhyo nāmataḥ paramārthataḥ

70.188

rājā sundarapāṇḍyākhyo jñānasambandhadeśikam
bhadrāsanaṃ samāropya bhadrākāraṃ jagadgurum

70.189

śivavadbhāvayitvā taṃ gandhapuṣpādibhistadā
pūjayitvā bhūṣayitvā vastraiḥ sūkṣmaiśca bhūṣaṇaiḥ

70.190

chatradhvajaiścāmarādyaiḥ tauryatrikasamanvitaiḥ
caturantasuyāne ca sthāpya muktāsrajāvṛte

70.191

kṛtvā mahotsavaṃ tasya jñānapūrṇasya bhūpatiḥ
mandaṃ mandaśca nagarīṃ pradakṣiṇamakārayat

70.192

maṭhe saṃsthāpya bhūyaśca sopacāraṃ saśiṣyakam
kṛtāñjalipuṭastasthau sannidhau tasya bhaktitaḥ

70.193

so'pi śrījñānasambandhaḥ paritoṣeṇa saṃyutaḥ
antaḥpuraṃ preṣayitvā rājānaṃ praśrayānvitam

70.194

mīnākṣīṃ sundareśañca bhaktādhīnaṃ parātparam
paritoṣya stavairnavyaiḥ geyaiḥ śabdārthakomalaiḥ

70.195

janaiḥ praśasyamānaḥ san jñānapūrṇo maṭhaṃ yayau
sā rājñī so'pi mantrī ca paripūrṇamanorathau

70.196

upadābhiranekābhistoṣayāmāsatuśca tam
nagnāstu khinnamanaso vrīḍāvanatakandharāḥ

70.197

tiraskṛtāśca pāṇḍyena bhartsitā garhitā janaiḥ
vilokayanto vaktrāṇi bhūmiñcāpi parasparam

70.197-2

prayayurbhītisaṃyuktāḥ svasvamāvāsaparvatam
rājā sundarapāṇḍyastu sundareśaṃ sadā smaran

70.199

tasmai jagannāthāya śrīmantyābharaṇāni ca
prabhāṃ hiraṇmayīṃ kalpavṛkṣeṇa sumanoramām

70.200

vāhanāni ca sarvāṇi vṛṣarājamukhāni ca
mauktikaṃ hemakañcāpi pīṭhaṃ siṃhāsanādi ca

70.201

chatracāmaravṛndaśca kṣetrāṇi subahūnyapi
datvā samprīṇayāmāsa mīnākṣīṃ sundareśvaram

First 200 of 203 passages. Read on

Linked texts (3)