Tritiyaskandha 4
Tṛtīyaskandha 4
- Language
- Sanskrit
4.1
uddhava uvāca || atha te tadanujñātā bhuktvā pītvā ca vāruṇīm || tayā viśraṃśitajñānā duruktairmarma paspṛśuḥ
4.2
teṣāṃ maireyadoṣeṇa viṣamīkṛtacetasām || nimlocati ravāvāsīdveṇūnāmiva mardanam
4.3
bhagavān svātmamāyāyā gatiṃ tāmavalokya saḥ || sarasvatīmupaspṛśya vṛkṣamūlamupāviśat
4.4
ahaṃ prokto bhagavatā prapannārtihareṇa ha || badarīṃ tvaṃ prayāhīti svakulaṃ saṃjihīrṣuṇā
4.5
athāpi tadabhipretaṃ jānannahamarindama || pṛṣṭhato'nvagamaṃ bhartuḥ padāviśleṣaṇākṣamaḥ
4.6
adrākṣamekamāsīnaṃ vicinvan dayitaṃ patim || śrīniketaṃ sarasvatyāṃ kṛtaketamaketanam
4.7
śyāmāvadātaṃ virajaṃ praśāntāruṇalocanam || dorbhicaturbhirviditaṃ pītakauśāmbareṇa ca
4.8
vāma ūrāvadhiśritya dakṣiṇāṅghrisaroruham
apāśritārbhakāśvatthamakṛśaṃ tyaktapippalam
4.9
tasmin mahābhāgavato dvaipāyanasuhṛtsakhaḥ || lokānanucaran siddha āsasāda yadṛcchayā
4.10
tasyānuraktasya munermukundaḥ pramodabhāvā''natakandharasya || āśṛṇvato māmanurāgahāsasamīkṣayā viśramayannuvāca
4.11
śrībhagavānuvāca
vedāhamantarmanasīpsitaṃ te dadāmi yat tadduuravāpamanyaiḥ || satre purā viśvasṛjāṃ vasūnāṃ matsiddhikāmena vaso tvayeṣṭaḥ
4.12
sa eṣa sādho caramo
bhavānāmāsāditaste madanugraho yat || yanmāṃ nṛlokān raha utsṛjantaṃ diṣṭyā dadṛśvān viśadānuvṛttyā
4.13
purā mayā proktamajāya nābhye padme
niṣaṇṇāya mamādisarge || jñānaṃ paraṃ manmahimāvabhāsaṃ yat sūrayo bhāgavataṃ vadanti
4.14
ityādṛtoktaḥ paramasya puṃsaḥ pratikṣaṇānugrahabhājano'ham || snehottharomāskhalitākṣarastaṃ muñcan śucaḥ prāñjalirababhāṣe
4.15
ko nvīśa te pādasrojabhājāṃ sudurlabho'rtheṣu caturṣvapīha || tathāpi nāhaṃ
pravṛṇomi bhūman bhavatpadāmbhojaniṣevaṇotsukaḥ
4.16
karmāpyanīhasya bhavo'bhavasya te durgāśrayo'thāribhayāt palāyanam || kālātmano yat pramadāyutāśrayaḥ svātman rateḥ khidyati dhīrvidāmiha
4.17
mantreṣu māṃ vā upahūya yat tvamakuṇṭhitākhaṇḍasadātmabodhaḥ | pṛccheḥ prabho mugdha ivāpramattastanno mano mohayatīva deva
4.18
jñānaṃ paraṃ svātmarahaḥ prakāśaṃ provāca kasmai bhagavān samagram || api kṣamaṃ no grahaṇāya bharttarvadāñjasā yad
vṛjinaṃ tarema
4.19
ityāveditahārdāya mahyaṃ sa bhagavān paraḥ || ādideśāravindākṣa ātmanaḥ paramāṃ sthitim
4.20
sa evamārādhitapādatīrthādadhītatattvātmavibodhamārgaḥ || praṇamya pādau parivṛtya devamihāgato'haṃ virahāturātmā
4.21
so'haṃ taddarśanāhlādaviyogātiyutaḥ prabho
gamiṣye dayitaṃ tasya vadaryāśramamaṇḍalam
4.22
yatra nārāyaṇo devo naraśca bhagavānṛṣiḥ || mṛdu tīvraṃ tapo dīrghaṃ tepāte lokabhāvanau
4.23
śrīśuka uvāca || ityuddhavādupākarṇya suhṛdāṃ duḥsahaṃ vadham || jñānenāśamayat kṣattā śokamatpatitaṃ budhaḥ
4.24
sa taṃ mahābhāgavataṃ vrajantaṃ
kauravarṣabhaḥ || viśrambhādabhyadhattaidaṃ mukhyaṃ kṛṣṇaparigrahe
4.25
vidura uvāca || jñānaṃ paraṃ svātmarahaḥ prakāśaṃ yadāha yogeśvara īśvaraste || vaktuṃ bhavān
no'rhati yaddhi viṣṇorbhṛtyāḥ svabhṛtyārthakṛtaśvaranti
4.26
uddhava uvāca || nanu te tattvasaṃrādhya ṛṣiḥ kauṣāravo'ntime || sākṣāt bhagavatā''diṣṭo
martyalokaṃ jihāsatā
4.27
śrīśuka uvāca || iti saha vidureṇa viśvamūrterguṇakathayā sudhayā plāvitorutāpaḥ || kṣaṇamiva puline yamasvasustāṃ
samuṣita aupagavirniśāṃ tato'gāt
4.28
rājovāca || nidhanamupagateṣu vṛṣṇibhojeṣvadhirathayūthapayūthapeṣu mukhyaḥ || sa tu kathamavaśiṣṭa uddhavo
yad harirapi tatyaja ākṛtiṃ tryadhīśaḥ
4.29
śrīśuka uvāca || brahmaśāpāpadeśena kālenāmoghavāñchitaḥ || saṃhṛtya svakulaṃ nūnaṃ tyakṣyan dehamacintayat
4.30
asmāllokāduparate mayi jñānaṃ madāśrayam || arhatyuddhava evāddhā saṃpratyātmavatāṃ varaḥ
4.31
noddhavo'ṇvapi mannyūno yadguṇairnāditaḥ prabhuḥ || ato maṅguyanaṃ lokaṃ grāhayanniha tiṣṭhatu
4.32
evaṃ trilokaguruṇā saṃdiṣṭaḥ śabdayoninā || badaryāśramamāsādya harimīje samādhinā
4.33
viduge'pyuddhavācchrutvā kṛṣṇasya paramātmanaḥ || krīḍayopāttadehasya karmāṇi ślāghitāni ca
4.34
dehanyāsaṃ ca tasyaivaṃ dhīrāṇāṃ
dhairyavardhanam || anyeṣāṃ duṣkarataraṃ paśūnāṃ viklavātmanām
4.35
ātmānaṃ ca kuruśreṣṭha kṛṣṇena manasekṣitam || dhyāyan gate bhāgavate ruroda premavihvalaḥ
4.36
kālindyāḥ katibhiḥ siddha ahodhirabharatarṣabhaḥ || prāpadyata svaḥsaritaṃ yatra mitrāsuto muniḥ
Linked texts (6)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Prītisandarbha — Jīva Gosvāmin 1535, Sanskrit
- Bhāgavatasāroddhāra (Viṣṇutīrtha) — Viṣṇutīrtha 1731, Sanskrit
- Kṛṣṇasandarbha — Jīva Gosvāmin, Sanskrit