Pramāṇa · Search · About · API

Devibhagavatapurana 12.1: prathamo'dhyāyaḥ | gāyatrīvicāraḥ

Devībhāgavatapurāṇa 12.1

Language
Sanskrit

Contents

prathamo'dhyāyaḥ | gāyatrīvicāraḥ

12.1.1

nārada uvāca |
sadācāravidhirdeva bhavatā varṇitaḥ prabho |
tasyāpyatulamāhātmyaṃ sarvapāpavināśanam ||

12.1.2

śrutaṃ bhavanmukhāmbhojacyutaṃ devīkathāmṛtam |
vratāni yāni coktāni cāndrāyaṇamukhāni te ||

12.1.3

duḥkhasādhyāni jānīmaḥ kartṛsādhyāni tāni ca |
tadasmātsāmprataṃ yattu sukhasādhyaṃ śarīriṇām ||

12.1.4

devīprasādajanakaṃ śubhānuṣṭhānasiddhidam |
tatkarma vada me svāmin kṛpāpūrvaṃ sureśvara ||

12.1.5

sadācāravidhau yaśca gāyatrīvidhirīritaḥ |
tasminmukhyatamaṃ kiṃ syātkiṃ vā puṇyādhikapradam ||

12.1.6

ye gāyatrīgatā varṇāstattvasaṅkhyāstvayeritāḥ |
teṣāṃ ke ṛṣayaḥ proktāḥ kāni chandāṃsi vai mune ||

12.1.7

teṣāṃ kā devatāḥ proktāḥ sarvaṃ kathaya me prabho |
mahatkautūhalaṃ me ca mānase parivartate ||

12.1.8

śrīnārāyaṇāya uvāca |
kuryādanyanna vā kuryādanuṣṭhānādikaṃ tathā |
gāyatrīmātraniṣṭhastu kṛtakṛtyo bhaveddvijaḥ ||

S’rî Nârâyana said:-- O Nârada! The twice-born would have done what they ought to do if they be engaged in repeating their Gâyatrî only, whether they be able or not able to practise the Chândrâyana and the other vratas. Whichever Brâhmin repeats the Gâyatrî three thousand times and offers Arghya to the Sun in the three Sandhyâ times, the Devas worship him; what to speak of other ordinary persons! Whether he practises Nyâsa or not, if anybody sincerely repeats the Gâyatrî Devî, Whose Nature is Existence, Intelligence, and Bliss and meditates on Her, even if he attains siddhi in one syllable even, then as a result of that, he can vie with the best of the Brâhmanas, the Moon, and the Sun; nay, with Brahmâ, Visnu, and Mahes'vara even! O Nârada! Now I will tell in due order the Risis, Chhandas, and the Devatâs of the twenty-four syllables of the Gâyatrî. The Risis, in due order, are (1) Vâma Deva, (2) Attri, (3) Vas'istha, (4) S’ukra, (5) Kanva, (6) Parâs'ara, (7) the very fiery Vis'vamitra, (8) Kapila, (9) S’aunaka, (10) Yâjñavalkya, (11) Bharadvâja, (12) the ascetic Jamadagni, (13) Gautama, (14) Mudgala, (15) Vedavyâsa, (16) Lomas'a, (17) Agastya, (18) Kaus'ika, (19) Vatsya, (20) Pulastya, (21) Mânduka, (22) the ascetic in chief Durvâsâ, (23) Nârada and (24) Kas'yapa.
Now about the chhandas:-- (1) Gâyatrî, (2) Usnik, (3) Anustup, (4) Brihatî, (5) Pankti, (6) Trisnup, (7) Jagatî, (8) Atijagatî, (9) S’akkarî, (10) Ati S’akkarî, (11) Dhriti, (12) Ati Dhriti, (13) Virât, (14) Prastârapankti, (15) Kriti, (16) Prâkriti, (17) Âkriti, (18) Vikriti, (19) Samkriti, (20) Aksarapankti, (21) Bhuh, (22) Bhuvah, (23) Svah and (24) Jyotismatî. The Devatâs of the several letters in due order, are:-- (1) Agni, (2) Prajâpati, (3) Soma, (4) Îs'âna, (5) Savitâ, (6) Âditya, (7) Brihaspati, (8) Maitrâvaruna, (9) Bhagadeva, (10) Aryamâ, (11) Ganes'a, (12) Tvastrâ, (13) Pûsâ, (14) Indrâgnî, (l5) Vâyu, (16) Vâmadeva, (17) Maitrâ varunî (18) Vis'vadeva, (19) Mâtrikâ, (20) Visnu, (21) Vasu, (22) Rudra Deva, (23) Kuvera, and (24) the twin As'vinî Kumâras. O Nârada! Thus I have described to you about the the Devatâs of the twenty-four syllables. The hearing of this destroys all sins and yields the full results of repeating the mantra Gâyatrî. (Note:-- The Devatâs, mentioned in the Gâyatrî Brahmâ Kalpa are different from those mentioned here.)
Here ends the first Chapter of the Twelfth Book on the description of Gâyatrî in the Mahâpurânam S’rî Mad Devî Bhâgavatam of 18,000 verses by Maharsi Veda Vyâsa.

Swami Vijnanananda 1921, The Sri Mad Devi Bhagavatam

12.1.9

sandhyāsu cārghyadānaṃ ca gāyatrījapameva ca |
sahasratritayaṃ kurvansuraiḥ pūjyo bhavenmune ||

12.1.10

nyāsānkarotu vā mā vā gāyatrīmeva cābhyaset |
dhyātvā nirvyājayā vṛttyā saccidānandarūpiṇīm ||

12.1.11

yadakṣaraikasaṃsiddheḥ spardhate brāhmaṇottamaḥ |
hariśaṅkarakañjotthasūryacandrahutāśanaiḥ ||

12.1.12

athātaḥ śrūyatāṃ brahman varṇaṛṣyādikāṃstathā |
chandāṃsi devatāstadvatkramāttattvāni caiva hi ||

12.1.13

vāmadevo'trirvasiṣṭhaḥ śukraḥ kaṇvaḥ parāśaraḥ |
viśvāmitro mahātejāḥ kapilaḥ śaunako mahān ||

12.1.14

yājñavalkyo bharadvājo jamadagnistaponidhiḥ |
gautamo mudgalaścaiva vedavyāsaśca lomaśaḥ ||

12.1.15

agastyaḥ kauśiko vatsaḥ pulastyo māṇḍukastathā |
durvāsāstapasāṃ śreṣṭho nāradaḥ kaśyapastathā ||

12.1.16

ityete ṛṣayaḥ proktā varṇānāṃ kramaśo mune |
gāyatryuṣṇiganuṣṭup ca bṛhatī paṅktireva ca ||

12.1.17

triṣṭubhaṃ jagatī caiva tathātijagatī matā |
śakvaryatiśakvarī ca dhṛtiścātidhṛtistathā ||

12.1.18

virāṭprastārapaṅktiśca kṛtiḥ prakṛtirākṛtiḥ |
vikṛtiḥ sakṛtiścaivākṣarapaṅktistathaiva ca ||

12.1.19

bhūrbhuvaḥ svariticchandastathā jyotiṣmatī smṛtam |
ityetāni ca chandāṃsi kīrtitāni mahāmune ||

12.1.20

daivatāni śṛṇu prājña teṣāmevānupūrvaśaḥ |
āgneyaṃ prathamaṃ proktaṃ prājāpatyaṃ dvitīyakam ||

12.1.21

tṛtīyaṃ ca tathā saumyamīśānaṃ ca caturthakam |
sāvitraṃ pañcamaṃ proktaṃ ṣaṣṭhamādityadaivatam ||

12.1.22

bārhaspatyaṃ saptamaṃ tu maitrāvaruṇamaṣṭamam |
navamaṃ bhagadaivatyaṃ daśamaṃ cāryameśvaram ||

12.1.23

gaṇeśamekādaśakaṃ tvāṣṭraṃ dvādaśakaṃ smṛtam |
pauṣṇaṃ trayodaśaṃ proktamaindrāgnaṃ ca caturdaśam ||

12.1.24

vāyavyaṃ pañcadaśakaṃ vāmadaivyaṃ ca ṣoḍaśam |
maitrāvaruṇidaivatyaṃ proktaṃ saptadaśākṣaram ||

12.1.25

aṣṭādaśaṃ vaiśvadevamūnaviṃśaṃ tu mātṛkam |
vaiṣṇavaṃ viṃśatitamaṃ vasudaivatamīritam ||

12.1.26

ekaviṃśatisaṅkhyākaṃ dvāviṃśaṃ rudradaivatam |
trayoviṃśaṃ ca kauberamāśvinaṃ tattvasaṅkhyakam ||

12.1.27

caturviṃśativarṇānāṃ devatānāṃ ca saṅgrahaḥ |
kathitaḥ paramaśreṣṭho mahāpāpaikaśodhanaḥ |
yadākarṇanamātreṇa sāṅgaṃ jāpyaphalaṃ mune ||

12.1.27.c1

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvādaśaskandhe gāyatrīvicāro nāma prathamo'dhyāyaḥ ||

Translations (1)

Linked texts (3)