Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 21

Vaiṣṇavakhaṇḍa 21

Language
Sanskrit

Contents

21.1

7 || lomaśa uvāca || || tataḥ sarve suragaṇā dṛṣṭvā taṃ vilayaṃ gatam || ciṃtayaṃtaḥ suragaṇāḥ kathaṃ ca vidhāmahe

21.2

surabhiṃ cāhvayitvātha
tadovāca śarcīpatiḥ || kalevaraṃ dadhīcasya lihyāstvaṃ vacanānmama

21.3

tatheti ca vaco matvā tatkṣaṇādeva lihya tat || nirmāṃsaṃ ca kṛtaṃ sadyastayā
dhenvā kalevaram

21.4

jagṛhustāni cāsthīni cakruḥ śastrāṇi vai surāḥ || tasya vaṃśodbhavaṃ vajraṃ śiro brahmaśirastathā

21.5

anyāni cāsthīni bahūni
tasya ṛpestadānīṃ jagṛhuḥ surāśca || tathā śirājālamayāṃśca pāśāṃścakruḥ surā vairayutāśca daityān

21.6

śastrāṇi kṛtvā te sarve mahābalaparākramāḥ
yayurdevāstvarāyuktā vṛtraghātanatatparāḥ

21.7

tataḥ suvarcāśca dadhīcipatnī yā preṣitā sā surakāryasiddhaye || vyalokayattatra sametya sarvaṃ mṛtaṃ patiṃ dehamatho
dṛdarśa tam

21.8

jñātvā ca tatsarvamidaṃ surāṇāṃ kṛtyaṃ tadānīṃ ca cukopa sādhvī || dadau satī śāpamatīva ruṣṭā tadā suvarcā ṛṣiryapatnī

21.9

aho surā duṣṭatarāśca sarve sarve hyaśaktāśca tathaiva luggāḥ || tasmācca sarve'prajaso bhavaṃtu divaukaso'prabhṛtītyuvāca sā

21.10

evaṃ śāpaṃ dadau teṣāṃ
surāṇāṃ sā tapasvinī || praviśyāśvatthamūle sā svodaraṃ dārayattadā

21.11

nirgato jaṭharādbho dadhīcasya mahātmanaḥ || sākṣāddrāvatāro'sau
pippalādo mahāprabhaḥ

21.12

prahasya jananī garbhamuvāca ruṣitekṣaṇā || suvarcā taṃ pippalādaṃ ciraṃ tiṣṭhāsya sannidhau

21.13

aśvatthasya
mahābhāga sarveṣāṃ saphalo bhaveḥ || tathaiva bhāṣamāṇā sā suvarcā tanayaṃ prati || patimanvagamatsādhvī parameṇa samādhinā

21.14

evaṃ dadhīcapatnī
sā patinā svargamābrajat

21.15

te devāḥ kṛtaśastrāstrā daityānprati samutsukāḥ || ājagmuśceṃdramukhyāste mahābalaparākramāḥ

21.16

guruṃ
puraskṛtya tadājñayā te gaṇāḥ surāṇāṃ bahavastadānīm || bhuvaṃ samāgatya ca madhyadeśamupaśca sarve paramāstrayuktāḥ

21.17

samāgatānupasṛtya
devāṃśceṃdrapurogamān || yayau vṛtro mahādaityo daityavṛndasamāvṛtaḥ

21.18

yathā merośca śikharaṃ paripūrṇaṃ prahaśyate || tathā so'pi mahātejā viśvakarmā
suto mahān

21.19

tena dṛṣṭo mahendraśca maheṃdreṇa mahāsuraḥ || devānāṃ dānavānāṃ ca darśanaṃ ca mahādbhutam

21.20

tadā te baddhavairāśca devadaityāḥ
parasparam || anyonyamabhisaṃrabdhā jagarjuḥ paramādbhutam

21.21

vāditrāṇi ca bhīmāni vādyamānāni sarvaśaḥ || śrūyate'tra gabhīrāṇi surā
surasamāgame

21.22

vādyamāneṣu tūryeṣu te sarve tvarayānvitāḥ || anekaiḥ śastrasaṃghātairjaghnuranyonyamojasā

21.23

tadā devāsure yuddhe trailokyaṃ
sacarācaram || bhayena mahatā yuktaṃ babhūva gatacetanam

21.24

cheditāḥ sphoṭitāścaiva kecicchastrairdvidhā kṛtāḥ || nārācaiśca tathā kecicchastrāgraiḥ
śakalīkṛtāḥ

21.25

bhallaiścaruhatāḥ kecidyaṃgabhūtā divaukasaḥ || raśmayo meghasaṃbhūtāḥ prakāśaṃte nabhastviva

21.26

śirāṃsi patitānyeva bahūni
ca nabhastalāt || nakṣatrāṇīva ca yathā mahāpralayasaṃkulam

21.27

pravartitaṃ madhyadeśe sarvabhūtakṣayāvaham || śakreṇa saha saṃgrāmaṃ cakāra namucistadā

21.28

vajreṇa jaghne tarasā namuciṃ devarāṭ svayam || na romaikaṃ ca cyutitaṃ namucerasurasya ca

21.29

vajreṇāpi tadā sarve vismayaṃ paramaṃ gatāḥ
asurāśca surāścaiva maheṃdro vrīḍitastadā

21.30

gadayā namuciṃ jaghne gadā sāpi vicūrṇitā || namuceraṃgalagnāpi papāta vasudhātale

21.31

tathā śūlena mahatā taṃ jaghāna puraṃdaraḥ || tacchūlaṃ śatadhā cūrṇaṃ namuceraṃgamāśritam

21.32

evaṃ taṃ vividhaiḥ śastrairājaghāna surārihā || prahasya
māno namucirna jaghāna puraṃdaram

21.33

tūṣṇīṃbhūtastadā ceṃdraścitayā parayā yutaḥ || kiṃ kāryaṃ kimakāryaṃ vā itīṃdro nāvidattadā

21.34

etasmi
aṃtare tatra mahāyuddhe mahābhaye || jātā nabhogatā vāṇī iṃdramuddiśya satvaram

21.35

jahvenamadyāśu maheṃdra daityaṃ divaukasāṃ ghorataraṃ bhayāvaham
phenena caivāśu mahāsurendramapāṃ samīpena durāsadena

21.36

anyena śastreṇa ca āhato'sau vadhyaḥ kadācitra bhavatyayaṃ tu || tasmācca deveśa vadhārthamasya kuru prayatnaṃ namucerdurātmanaḥ

21.37

niśamya vācaṃ paramārthayuktāṃ daivīṃ sadānaṃdakarīṃ śubhāvahām || cakre paraṃ yatnavatāṃ variṣṭho gatvodadheḥ pāramanaṃtavīryaḥ

21.38

tatrāgataṃ samīkṣyātha namuciḥ krodhamūrchitaḥ || hatvā śūlena deveṃdraṃ prahasannidamabravīt

21.39

samudrasya taṭaḥ kasmātsevitaḥ surasattama || vihāya raṇabhūmiṃ ca tyaktaśastro'bhavadvān

21.40

tvadīyenaiva vajreṇa kiṃ kṛtaṃ mama durmate

21.41

tathānyāni ca śastrāṇi astrāṇi bahūni ca || gṛhītāni purā maṃda haṃtuṃ māmeva cādhunā

21.42

kiṃ kariṣyasi māṃ haṃtuṃ yuddhāya samupasthitaḥ || kena śastreṇa re maṃda yoddhumicchasi saṃyuge

21.43

tvāṃ ghātayāmi cādyaiva yadi tiṣṭhasi saṃyuge || no cedgaccha mayā muktaściraṃ jīva sukhī bhava

21.44

evaṃ sa garvitaṃ tasya vākyamāhavaśobhinaḥ || śrutvā maheṃdro'pi ruṣā jagṛhe phenamadbhutam

21.45

phenaṃ karasthaṃ dṛṣṭvā tu asurā jahasustadā

21.46

kṣayaṃ gatāni cāstrāṇi phenenaiva puraṃdaraḥ || haṃtumicchati māmadya śatakraturudāradhīḥ

21.47

evaṃ prahasya namuciravajrāya puraṃdaram || sāvajñaṃ puratastasthau namucirdaityapuṃgavaḥ

21.48

tadaiva taṃ sa phenena śīghramiṃdro jaghāna ha

21.49

hate tu namucau devāḥ sarve caiva mudānvitāḥ || sādhusādhuriti śabdena ṛṣayaścābhyapūjayan

21.50

tadā sarve jayaṃ prāptā hatvā namucimāhave || daityāste kopasaṃrabdhā yoddhukāmā mudānvitāḥ

21.51

punaḥ pravavṛte yuddhaṃ devānāṃ dānavaiḥ saha || śastrāstrairbahudhā muktaiḥ parasparavadhaiṣibhiḥ

21.52

yadā te hyasurā devaiḥ pātitāśca punaḥpunaḥ || tadā vṛtro mahātejāḥ śatakratumupādrajat

21.53

vṛtraṃ dṛṣṭvā tadā sarve sasurāsuramānavāḥ || bhayena mahatāviṣṭāḥ patitā bhuvi śerate

21.54

evaṃ bhīteṣu sarveṣu surasiddheṣu vai tadā || iṃdraścairāvaṇārūḍho vajrapāṇiḥ pratāpavān

21.55

chatreṇa dhriyamāṇena cāmareṇa virājitaḥ || tadā sarvaiḥ sameto hi lokapālaiḥ pratāpitaḥ

21.56

vṛtraṃ vilokya te sarve lokapālā maheśvarāḥ || bhayabhītāśca te sarve śivaṃ śaraṇamanvayuḥ

21.57

manasārcitayansarve śaṃkaraṃ lokaśaṃkaram || liṃgaṃ saṃpūjya vidhivanmaheṃdro jayakāmukaḥ

21.58

guruṇā viditaḥ sadyo viśvāsena pareṇa hi || uvāca ca tadā śakraṃ bṛhaspatirudāradhīḥ

21.69

bṛhaspatiruvāca
kārtike śuklapakṣe tu
maṃdavāre trayodaśī || samagrā yadi labhyeta sarvaprāpyai na saṃśayaḥ

21.60

tasyāṃ pradoṣasamaye liṃgarūpī sadāśivaḥ || pūjanīyo hi deveṃdra sarva
kāmārthasiddhye

21.61

snātvā madhyāhnasamaye tilāmalakasaṃyutam || śivasya cārcanaṃ kuryādgaṃdhapuṣpaphalādibhiḥ

21.62

paścātpradoṣavelāyāṃ
sthāvaraṃ liṃgamarcayet || svayaṃbhu sthāpitaṃ cāpi pauruṣeyamapauruṣam

21.63

jane vā vijane vāpi araṇye vā tapovane || talliṃgamarcayedvattyā
pradoṣe tu viśeṣataḥ

21.64

grāmādhiḥ sthitaṃ liṃgaṃ grāmācchataguṇaṃ phalam || bāhyācchataguṇaṃ puṇyamaraṇya liṃgamadbhutam

21.65

āraṇyāccha
taguṇaṃ puṇyamarcitaṃ pārvataṃ yathā || pārvatāccaiva liṃgācca phalaṃ cāyutasaṃjñitam || tapovanāśritaṃ liṃgaṃ pūjitaṃ vā mahāphalam

21.66

tasmādetaddhi
bhāgena śivapūjanārcanaṃ budhaiḥ || kartavyaṃ nipuṇatvena tīrthasnānādikaṃ tathā

21.67

paṃcapiṃḍānsamuddhṛtya snānamātreṇa śobhanam || kūpe snānaṃ
prakurvīta uddhṛtena viśeṣataḥ

21.68

taḍāge daśa piṃḍāṃśca uddhṛtya snānamācaret || nadīsnānaṃ viśiṣṭaṃ ca mahānadyāṃ viśeṣataḥ

21.69-2

sarveṣāmapi
tīrthānāṃ gaṃgāsnānaṃ viśiṣyate || devakhāte ca tacchulyaṃ praśastaṃ snānamācaret

21.70

pradīpānāṃ sahasreṇa dīpanīyaḥ sadāśivaḥ || tathā dīpaśatenāpi
dvātriṃśaddīpamālā

21.71

ghṛtena dīpayeddīpānchivasya parituṣṭaye || tathā phalaiśca dīpaiśca naivedyairgaṃdhadhūpakaiḥ

21.72

upacāraiḥ ṣoḍaśabhirliṃgarūpī sadā
śivaḥ || pūjyaḥ pradoṣavelāyāṃ nṛbhiḥ sarvārthasiddhaye

21.73

pradakṣiṇaṃ prakurvīta śatamaṣṭottaraṃ tathā || namaskārānprakurvīta tāvatsaṃkhyānprayatnataḥ

21.74

pradakṣiṇanamaskāraiḥ pūjanīyaḥ sadāśivaḥ || nāmnāṃ śatena rudro'sau stavanīyo yathāvidhi

21.75

namo rudrāya bhīmāya nīlakaṇṭhāya vedhase
kapardine sureśāya vyomakeśāya vai namaḥ

21.76

vṛṣadhvajāya somāya nīlakaṇṭhāya vai namaḥ || digaṃbarāya bhargāya umākāṃtakapardine

21.77

tapomayāya vyāptāya śipiviṣṭāya vai namaḥ || vyālapriyāya vyālāya vyālānāṃ pataye namaḥ

21.78

mahīdharāya vyāghrāya paśūnāṃ pataye namaḥ
tripurāṃtakasiṃhāya śārdūlograsvāya ca

21.79

mīnāya mīnanāthāya siddhāya parameṣṭhine || kāmāṃtakāya buddhāya buddhīnāṃ pataye namaḥ

21.80

kapotāya viśiṣṭāya śiṣṭāya paramātmane || vedāya vedabījāya devaguhyāya vai namaḥ

21.81

dīrghāya dīrghadīrghāya dīrghārghāya mahāya ca || namo
jagatpratiṣṭhāya vyomarūpāya vai namaḥ

21.82

gajāsuravināśāya hyaṃdhakāsurabhedine || nīlalohitaśukṭhāya caṇḍamuṇḍapriyāya ca

21.83

bhaktipri
yāya devāya jñānajñānāvyayāya ca || maheśāya namastubhyaṃ mahādevaharāya ca

21.84

trinetrāya trivedāya vedāṃgāya namonamaḥ || arthāya artharūpāya
paramārthāya vai namaḥ

21.85

viśvarūpāya viśvāya viśvanāthāya vai namaḥ || śaṃkarāya ca kālāya kālāvayavarūpiṇe

21.86

arūpāya ca
sūkṣmāya sūkṣmasūkṣmāya vai namaḥ || śmaśānavāsine tubhyaṃ namaste kṛttivāsase

21.87

śaśāṃkaśekharāyaiva rudraviśvāśrayāya ca || durgāya durgasārāya
durgāvayavasākṣiṇe

21.88

liṃgarūpāya liṃgāya liṃgānāṃ pataye namaḥ || namaḥ praṇavarūpāya praṇavārthāya vai namaḥ

21.89

namonamaḥ kāraṇakāra
ṇāya te mṛtyuṃjayāyātmabhavasvarūpiṇe || triyaṃbakāyāsitakaṃṭha bharga gaurīpate sakalamaṃgalahetave namaḥ

21.90

bṛhaspatiruvāca || || nāmnā
śataṃ maheśasya uccāryaṃ vratinā tadā || pradakṣiṇanamaskārairetatsaṃkhyaiḥ prayatnataḥ || kāryaṃ pradoṣasamaye tuṣṭacarthaṃ śaṃkarasya ca

21.91

evaṃ vrataṃ samudiṣṭaṃ
tava śakra mahāmate || śīghraṃ kuru mahābhāga paścādyuddhaṃ kuru prabho

21.92

śaṃbhoḥ prasādātsarvaṃ te bhaviṣyati jayādikam

21.93

vṛtro hyayaṃ mahā
tejā daiteyastapasā purā || śivaṃ prasādayāmāsa parvate gaṃdhamādane

21.94

nāmnā citraratho rājā vanaṃ citrarathasya tat || etajjānīhi bho indra śiva
puryāḥ samīpataḥ

21.95

yasminvane mahābhāga na saṃti ca ṣaḍrmayaḥ || tasmāccaitrarathaṃ nāma vanaṃ paramamaṃgalam || tasya rājñaḥ śivenaiva dattaṃ yānaṃ
mahādbhutam

21.96

kāmagaṃ kiṃkiṇīyuktaṃ siddhacāraṇasevitam || gaṃdharvairapsaroyakṣaiḥ kiṃnarairupaśobhitam

21.97

tatastenaiva yānena pṛthivīṃ paryaṭa
npurā || tathā girīśamukhyāṃśca dvīpāṃśca vividhāṃstathā

21.98

ekadā paryaṭanrājā nāmnā citraratho mahān || kailāsamāgatastatra sa dadarśa parādru
tam

21.99

sabhātalaṃ maheśasya gaṇaiścaiva virājitam || arddhāṃgalagnayā devyā śobhitaṃ ca maheśvaram

21.100

nirīkṣya devyā sahitaṃ sadāśivaṃ
devyānvitaṃ vākyamidaṃ babhāṣe

21.101

vayaṃ ca śaṃbho viṣayānvitāśca maṃtryādayaḥ hrījitāścāpi cānye || na lokamadhye vayameva cājñāḥ hrīsevanaṃ
lajjayā naiva kurmaḥ

21.102

etadvākyaṃ niśamyātha maheśaḥ prahasanniva || uvāca nyāyasaṃyuktaṃ sarveṣāmapi śṛṇvatām

21.103

bhayaṃ lokāpavā
dācca sarveṣāmapi nānyathā || grāsitaṃ kālakūṭaṃ ca sarveṣāmapi durjaram

21.104

tathāpi upahāso me kṛto rājñā hi durjaraḥ || taṃ citrarathamāhūya
girijā vākyamabravīt

21.105

girijovāca || || re durātmankathaṃ tvajña śaṃkaraścopahāsitaḥ || mayā sahaiva maṃdātmandrakṣyase
karmaṇaḥ phalam

21.106

sādhūnāṃ samacittānāmupahāsaṃ karoti yaḥ || devo vāpyatha vā martyaḥ sa vijñeyo'dhamādhamaḥ

21.107

ete munīdrāśca
mahānubhāvāstathā hyamī ṛṣayo vedagarbhāḥ || tathaiva sarve sanakādyo hyamī ajñāśca sarve śivamarcayaṃte ?

21.108

re mūḍha sarveṣu janeṣvabhijña
svameka evādya na cāpare janāḥ || tasmādabhijñaṃ hi karomi daityaṃ devairdvijaiścāpi bahiṣkṛtaṃ tvām

21.109

evaṃ śaptastayā devyā bhavānyā rājasa
ttamaḥ || rājā citrarathaḥ sadyaḥ papāta sahasā divaḥ

21.110

āsurīṃ yonimāsādya vṛtronāmā'bhavattadā || tapasā parameṇaiva tvaṣṭrā saṃyojitaḥ
kramāt

21.111

tapasā tena mahatā ajeyo vṛtra ucyate || tasmācchaṃsuṃ samabhyarcya pradoṣe vidhinā'dhunā

21.112

jahi vṛtraṃ mahādaityaṃ devānāṃ
kāryasiddhye || gurostadvacanaṃ śrutvā uvācātha śatakratuḥ || sodyāpanavidhiṃ brūhi pradoṣasya ca me'dhunā

21.113

bṛhaspatiruvāca
kārtti
ke māsi saṃprāpte maṃdavāre trayodaśī || saṃpūrtistu bhavettatra saṃpūrṇavratasiddhaye

21.114

vṛṣabho rājataḥ kāryaḥ pṛṣṭhe tasya supīṭhakam || tasyopari
nyaseddevasumākāṃtaṃ trilocanam

21.115

paṃcavakraṃ daśabhujamarddhāṃge girijāṃ satīm || evaṃ comāmaheśaṃ ca sauvarṇaṃ kārayedbudhaḥ

21.116

savṛṣaṃ
tāmrapatre ca vastreṇa pariguṃṭhite || sthāpayitvomayā sārddhaṃ nānābhogasamanvitam

21.117

vidhinā jāgaraṃ kuryādrātrau śraddhāsamanvitaḥ || paṃcāmṛ
tena snapanaṃ kāryamādau prayatnataḥ

21.118

gokṣīrasnānaṃ deveśa gokṣīreṇa mayā kṛtam || snapanaṃ devadeveśa gṛhāṇa parameśvara

21.119

dadhnā caiva
mayā deva snapanaṃ kriyate'dhunā || gṛhāṇa ca mayā dattaṃ suprasanno bhavādya vai

21.120

sarpiṣā ca mayā deva snapanaṃ kriyate'dhunā || gṛhāṇa śraddhyā
dattaṃ tava prītyarthameva ca

21.121

idaṃ madhu mayā dattaṃ tava prītyarthameva ca || gṛhāṇa tvaṃ hi deveśa mama śāṃtiprado bhava

21.122

sitayā devadeveśa
snapanaṃ kriyate'dhunā || gṛhāṇa śraddhyā dattāṃ suprasanno bhava prabho

21.123

evaṃ paṃcāmṛtenaiva snapanīyo vṛṣadhvajaḥ || paścādarghyaṃ pradātavyaṃ tāmrapātreṇa
dhīmatā || anenaiva ca maṃtreṇa umākāṃtasya tuṣṭaye

21.124

arghyo'si tvamumākāṃta argheṇānena vai prabho || gṛhāṇa tvaṃ mayā dattaṃ prasanno bhava śaṃkara

21.125

mayā dattaṃ ca te pādyaṃ puṣpagaṃdhasamanvitam || gṛhāṇa devadeveśa prasanno varado bhava

21.126

viṣṭaraṃ viṣṭareṇaiva mayā dattaṃ ca vai prabho
śāṃtyarthaṃ tava deveśa varado bhava me sadā

21.127

ācamanīyaṃ mayā dattaṃ tava viśveśvara prabho || gṛhāṇa parameśāna tuṣṭo bhava mamādya vai

21.128

brahmagranthisamāyuktaṃ brahmakarmapravartakam || yajñopavītaṃ sauvarṇaṃ mayā dattaṃ tava prabho

21.129

sugaṃdhaṃ caṃdanaṃ deva mayā dattaṃ ca vai prabho || bhaktyā para
mayā śaṃbho sugaṃdhaṃ kuru māṃ bhava

21.130

dīpaṃ hi paramaṃ śaṃbho ghṛtaprajvalitaṃ mayā || dattaṃ gṛhāṇa deveśa mama jñānaprado bhava

21.131

dīpaṃ
viśiṣṭaṃ paramaṃ sarvauṣadhivijṛṃbhitam || gṛhāṇa parameśāna mama śāṃtyarthameva ca

21.132

dīpāvaliṃ mayā dattāṃ gṛhāṇa parameśvara || ārārtikapradānena
mama tejaḥprado bhava

21.133

phaladīpādinaivedyatāṃbūlādikrameṇa ca || pūjanīyo vidhānajñaistasyāṃ rātrau prayatnataḥ

21.134

paścājjāgaraṇaṃ kāryaṃ gṛhe
vā devatālaye || vitānamaṃḍapaṃ kṛtvā nānāścaryasamanvitam || gītavāditranṛtyena arcanīyaḥ sadāśivaḥ

21.135

anenaiva vidhānena pradoṣovyāpane
vidhiḥ || kāryo vidhimatā śakra sarvakāryārthasiddhaye

21.136

guruṇā kathitaṃ sarvaṃ taccakāra śatakratuḥ || tenaiva ca sahāyena iṃdro yuddhaparāyaṇaḥ

21.137

vṛtraṃ prati suraiḥ sārddhaṃ yuyudhe ca śatakratuḥ || tumulaṃ yuddhamabhavaddevānāṃ dānavaiḥ saha

21.138

tasminsutumule gāḍhe devadaityakṣayāvahe || dvandvayuddhaṃ
sutumulamativelaṃ bhayāvaham

21.139

vyomo yamena yuyudhe vahninā tīkṣṇakopanaḥ || varuṇena mahādaṃṣṭro vāyunā ca mahābalaḥ

21.140

dvandvayuddha
ratāḥ sarve anyonyabalakāṃkṣiṇaḥ

21.141

tathaiva te devavarā mahābhujāḥ saṃgrāmaśūrā jayinastadā'bhavan || parājayaṃ daityavarāśca sarve prāptāsta
dānīṃ paramaṃ samaṃtāt

21.142

dṛṣṭvā surairdaityavarānparājitānpalāyamānānatha kāndiśīkān || tadaiva vṛtraḥ parameṇa manyunā mahābalo vākya
midaṃ babhāṣe

21.143

vṛtra uvāca || || he daityāḥ paramārtāśca kasmādyūyaṃ bhayāturāḥ || palāyanaparāḥ sarve visṛjya raṇamadbhutam

21.144

svaṃsvaṃ parākramaṃ vīrā yuddhāya kṛtaniścayāḥ || darśayadhvaṃ suragaṇāssudayadhvaṃ mahābalāḥ

21.145

gadābhiḥ paṭṭiśaiḥ khaḍgaiḥ śaktitomaramudgaraiḥ || asibhirbhipālaiśca pāśatomaramuṣṭibhiḥ

21.146

tadā devāśca yuyudhurderdhīcāsthisamudbhavaiḥ || śastrairastraiśca paramairasurānsamadārayan

21.147

punardaityā hatā devaiḥ prātāstepi parājayam || punaśca tena vṛtreṇa nodyamānāḥ surānprati

21.148

yadā hi te daityavarāḥ suraiśaurnihanyamānāśca vidrudrurdiśaḥ || keciddṛṣṭvā
dānavāste tadānīṃ bhītitrastāḥ klībarūpāḥ krameṇa

21.149

vṛtreṇa kopinā caivaṃ dhikkṛtā daityapuṃgavāḥ || he pulomanmahābhāga vṛṣaparvannamostu te

21.150

he dhūmrākṣa mahākāla mahādaitya vṛkāsura || sthūlākṣa he mahādaitya sthūladaṃṣṭra namostu te

21.151

svargadvāraṃ vihāyaiva kṣatriyāṇāṃ manasvinām || palāya
dhve kimarthaṃ vā saṃgrāmāṅgaṇamuttamam

21.152

saṃgare maraṇaṃ yeṣāṃ te yāṃti paramaṃ padam || yatra tatra ca lipseta saṃgrāme maraṇaṃ budhaḥ

21.153

tyajanti
saṃgaraṃ ye vai te yāṃti nirayaṃ dhruvam

21.154

ye brāhmaṇārthe bhṛtyārthe svārthe vai śastrapāṇayaḥ || saṃgrāmaṃ ye prakurvaṃti mahāpātakino narāḥ

21.155

śastraghātahatā ye vai mṛtā vā saṃgare tathā || te yāṃti paramaṃ sthānaṃ nātra kāryā vicāraṇā

21.156

śastrairvicchinnadehā ye gavārthe svāmikāraṇāt
raṇe mṛtāḥ kṣatā ye vai te yāṃti paramāṃ gatim

21.157

tasmādraṇe'pi ye śūrāḥ pāpino nihatāḥ puraḥ || prāpnuvaṃti paraṃ sthānaṃ durlabhaṃ jñāni
nāmapi

21.158

athavā tīrthagamanaṃ vedādhyayanameva ca || devatārcanayajñādiśreyāṃsi vividhāni ca

21.159

ekapadyena tānyeva kalāṃ nārhaṃti
ṣoḍaśīm || saṃgrāme patitānāṃ ca sarvaśāstreṣvayaṃ vidhiḥ

21.160

tasmādyuddhāvadānaṃ ca kartavyamaviśaṃkitaiḥ || bhavadbhirnānyathā kāryaṃ devavākyapramā
ṇataḥ

21.161

yūyaṃ sarve śauravṛttyā sametāḥ kulena śīlena mahānubhāvāḥ || padāni tānyeva palāyamānā gacchaṃtyaśūrā raṇamaṃḍalāñca

21.162

ta eva sarve khalu pāpalokāngacchaṃti nūnaṃ vacanātsmṛteśca

21.163

ye pāpiṣṭhāstvadharmasthā brahmaghnā gurutalpagāḥ || narakaṃ yāṃti te pāpaṃ tathaiva
raṇavicyutāḥ

21.164

tasmādravadbhiryoddhvyaṃ svāmikāryabharakṣamaiḥ || evamuktāstadā tena vṛtreṇāpi mahātmanā

21.165

cakruste vacanaṃ tasya
asurāśca surānprati || cakruḥ sutumulaṃ yuddhaṃ sarvalokabhayaṃkaram

21.166

tasminpravṛtte tumule vigāhe vṛtro mahādaityapatiḥ sa ekaḥ || uvāca roṣeṇa
mahādyutena śatakratuṃ devavaraiḥ sametam

21.167

vṛtra uvāca || || śṛṇu vākyaṃ mayā coktaṃ dharmārthasahitaṃ hitam || tvaṃ devānāṃ patirbhūtvā na
jānāsi hitāhitam

21.168

kiṃbalārthaparo bhūtvā viśvarūpo hatastvayā || prātamadhyaiva bho iṃdra tasyedaṃ karmaṇaḥ phalam

21.169

ye dīrghadarśino
maṃdā mūḍhā dharmabahiṣkṛtāḥ || akalpāḥ kāryasiddhyarthaṃ yatkurvaṃti ca niṣphalam || tatsarvaṃ viddhi deveṃdra manasā saṃpradhāryatām

21.170

tasmād
dharmaparo bhūtvā yudhyasva gatakalmaṣaḥ || bhrātṛhā tvaṃ mameveṃdra tasmāttvāṃ ghātayāmyaham

21.171

mā prayāhi sthiro bhūtvā deveśca parivāritaḥ || eva
muktastu vṛtreṇa śakro'tīva ruṣānvitaḥ || airāvataṃ samāruhya yayau vṛtrajighāṃsayā

21.172

iṃdramāyātamālokya vṛtro balavatāṃ varaḥ || uvāca
prahasanvākyaṃ sarveṣāṃ śṛṇvatāmapi

21.173

ādau māṃ praharasveti tasmāttvāṃ ghātayāmyaham

21.174

ityevamukto deveṃdro jaghāna gadayā
bhṛśam || vṛtraṃ balavatāṃ śreṣṭhaṃ jānudeśe mahābalam

21.175

tāmāpataṃtīṃ jagrāha kareṇaikena līlayā || tayaivainaṃ jaghānāśu gadayā tridiveśvaram

21.176

sā gadā pātayāmāsa savajraṃ ca puraṃdaram || patitaṃ śakramālokya vṛtra ūce surānprati

21.177

nayadhvaṃ svāminaṃ devāḥ svapurīmama
rāvatīm

21.178

etacchrutvā vacaḥ satyaṃ vṛtrasya ca mahātmanaḥ || tathā cakruḥ surāḥ sarve raṇācceṃdraṃ samutsukāḥ

21.179

apovāhya gajasthaṃ
hi parivārya bhayāturāḥ || surāḥ sarve raṇaṃ hitvā jagmuste tridivaṃ prati

21.180

tato gateṣu deveṣu nanarta ca mahāsuraḥ || vṛtro jahāsa ca paraṃ tenā
pūryata diktaṭam

21.181

cacāla ca mahī sarvā saśailavanakānanā || kṣubhubhe ca tadā sarvaṃ jaṃgamaṃ sthāvaraṃ tathā

21.182

śrutvā prayātaṃ deveṃdraṃ
brahmā lokapitāmahaḥ || upayāto'tha deveṃdra svakamaṇḍaluvāriṇā || aspṛśacchandhasaṃjño'bhūttatkṣaṇācca puraṃdaraḥ

21.183

dṛṣṭvā pitāmahaṃ cāgre vrīḍāyu
kto'bhavattadā || maheṃdraṃ trapayā yuktaṃ brahmovāca pitāmahaḥ

21.184

brahmovāca || || vṛtro hi tapasā yukto brahmacaryavrate sthitaḥ || tvaṣṭraśca
tapasā yukto vṛtraścāyaṃ mahāyaśāḥ || ajeyastapasogreṇa tasmāttvaṃ tapasā jaya

21.185

vṛtrāsuro daityapatiśca śakra te samādhinā parameṇaiva jayyaḥ
niśamya vākyaṃ parameṣṭhino hariḥ smarāra devaṃ vṛṣabhadhvajaṃ tadā

21.186

stutyā tadā taṃ stavamāno mahātmā puraṃdaro guruṇā nodito hi

21.187

iṃdra uvāca || || namo bhagāya devāya devānāmatidurgama || varado bhava deveśa devānāṃ kāryasiddhaye

21.188

evaṃ stutiparo bhūtvā śacīpatiru
dāradhīḥ || svakāryadakṣo maṃdātmā prapaṃcābhirataḥ khalu

21.189

prapaṃcābhiratā mūḍhāḥ śivabhaktiparā hyapi || na prāpnuvaṃti te sthānaṃ paramīśasya
rāgiṇaḥ

21.190

nirmalā nirahaṃkārā ye janāḥ paryupāsate || mṛḍaṃ jñānapradaṃ ceśaṃ pareśaṃ śaṃbhumeva ca

21.191

teṣāṃ pareṣāṃ varada ihāmutra ca
śaṃkaraḥ || maheṃdreṇa stutaḥ śarvo rāgiṇā parameṇa hi

21.192

rāgiṇāṃ hi sadā śaṃbhurdurlabho nātra saṃśayaḥ || tasmādvirāgiṇāṃ nityaṃ sanmukho hi
sadāśivaḥ

21.193

rājā surāṇāṃ hi mahānurāgī svakarmasaṃsiddhimahāpravīṇaḥ || tasmātsadā kleśaparaḥ śacīpatiḥ svakāmabhāvātmaparo hi
nityam

21.194

stavamānaṃ tadā ceṃdramabravītkāryagauravāt || vijñāyākhilahṛddṛṣṭā maheśo liṃgarūpavān

21.195

iṃdra gaccha suraiḥ sārddha vṛtraṃ
ve dānavaṃ prati || tapasaiva ca sādhyo'yaṃ raṇe jetuṃ śatakrato

21.196

iṃdra uvāca || || kenopāyena sādhyo'yaṃ vṛtro daityavaro mahān
tacchīghraṃ kathyatāṃ śaṃbho yena me vijayo bhavet

21.197

rudra uvāca || ||.raṇe na śakyate haṃtumapi devavarairapi || tasmāttvayā hi kartavyaṃ
kutsitaṃ karma cādya vai

21.198

asya śāpaḥ purā dattaḥ pārvatyā mama sannidhau || asau citratho nāmnā vikhyāto bhuvanatraye

21.199

paryansu
vimānena mayā dattena bhāsvatā || upahāsādimāṃ yoniṃ saṃprāpto datyapuṃgavaḥ

21.200

tasmādajeyaṃ jānīhi raṇe raṇavidāṃ vara || evamukto maheṃ
dro'yaṃ śaṃbhunā yoginā bhṛśam

First 200 of 292 passages. Read on

Linked texts (8)