Vayupurana 1.23: adhyāyaḥ 23

Vāyupurāṇa 1.23

Language: Sanskrit

adhyāyaḥ 23

1.23.2

ekatriṃśattamaḥ kalpaḥ pītavāsā iti smṛtaḥ.
brahma yatra mahātejāḥ pītavarṇatvamāgataḥ .. 23.1 ..

1.23.3

dhyāyataḥ putrakāmasya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ.
prādurbhūto mahātejāḥ kumāraḥ pītavastravān .. 23.2 ..

1.23.4

pītagandhānuliptāṅgaḥ pītamālyadharo yuvā.
pītayajñopavītaśca pītoṣṇīṣo mahābhujaḥ .. 23.3 ..

1.23.5

taṃ dṛṣṭvā dhyānasaṃyuktaṃ brahmā lokeśvaraṃ prabhum.
manasā lokadhātāraṃ vavande parameśvaram .. 23.4 ..

1.23.6

tato dhyānagatastatra brahma māheśvarīṃ parām.
apaśyad gāṃ virupāṃ ca maheśvaramukhacyutām .. 23.5 ..

1.23.7

catuṣpadāṃ caturvaktrāṃ caturhastāṃ catuḥstanīm.
caturnnetrāṃ catuḥśrṛṅgīṃ caturddaṃṣṭrāṃ caturmukhīm.
dvātriṃśallokasaṃyuktāmīśvarīṃ sarvatomukhīm .. 23.6 ..

1.23.8

sa tāṃ dṛṣṭvā mahātejāḥ mahādevīṃ maheśvarīm.
punarāha mahādevaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ .. 23.7 ..

1.23.9

matiḥ smṛtirbuddhiriti gāyamānaḥ punaḥ punaḥ.
ehyehīti mahādevī sottiṣṭhat prāñjalirbhṛśam .. 23.8 ..

1.23.10

viśvamāvṛtya yogena jagatsarvaṃ vaśīkuru.
atha vā mahādevena rudrāṇī tvaṃ bhaviṣyasi.
brāhmaṇānāṃ hitārthāya paramārthaṃ bhaviṣyasi .. 23.9 ..

1.23.11

athaināṃ putrakāmasya dhyāyataḥ parameṣṭhinaḥ.
pradadau devadeveśaścatuṣpādāṃ maheśvarīm.
tatastāṃ dhyānayogena viditvā parameśvarīm .. 23.10 ..

1.23.12

brahmā lokanamaskāryaḥ prapadya tāṃ maheśvarīm.
gāyatrīntu tato raudrīṃ dhyātvā brahmā suyantritaḥ .. 23.11 ..

1.23.13

ityetāṃ vaidikīṃ vidyāṃ raudrīṃ gāyatrīmarpitām.
japitvā tu mahādevīṃ rudralokanamaskṛtām.
prapannastu mahādevaṃ dhyānayuktena cetasā .. 23.12 ..

1.23.14

tatastasya mahādevo divyaṃ yogaṃ punaḥ smṛtaḥ.
aiśvaryaṃ jñānasampattiṃ vairāgyaṃ ca dadau punaḥ .. 23.13 ..

1.23.15

athāṭṭahāsaṃ mumuce bhīṣaṇaṃ dīptamīśvaraḥ.
tato'sya sarvato dīptāḥ prādurbhūtāḥ kumārakāḥ .. 23.14 ..

1.23.16

pītamālyāmbaradharāḥ pītagandhavilepanāḥ .
pītoṣṇīṣaśiraskāśca pītāsyāḥ pītamūrddhajāḥ .. 23.15 ..

1.23.17

tato varṣasahasrānte uṣitvā vimalaujasaḥ.
yogātmānastataḥ snātā brāhmaṇānāṃ hitaiṣiṇaḥ .. 23.16 ..

1.23.18

dharmayogabalopetā ṛṣīṇāṃ dīrghasatriṇām.
upadiśya tu te yogaṃ praviṣṭā rudramīśvaram .. 23.17 ..

1.23.19

evametena vidhinā prapannā ye maheśvaram.
anye'pi niyatātmāno dhyānayuktā jitondriyāḥ .. 23.18 ..

1.23.20

te sarve pāpamutsṛjya virajā brahmavarccasaḥ.
praviśanti mahādevaṃ rudrante tvapunarbhavāḥ .. 23.19 ..

1.23.21

tatastasmin gate kalpe pītavarṇe svayambhuvaḥ.
punaranyaḥ pravṛttastu sitakalpo hi nāmataḥ .. 23.20 ..

1.23.22

ekārṇave tadāvṛtte divye varṣasahasrake .
sraṣṭukāmaḥ prajā brahmā cintayāmāsa duḥkhitaḥ .. 23.21 ..

1.23.23

tasya cintayamānasya putrakāmasya vai prabhoḥ .
kṛṣṇaḥ samabhavadvarṇo dhyāyataḥ parameṣṭhinaḥ .. 23.22 ..

1.23.24

athāpaśyanmahātejāḥ prādurbhūtaṃ kumārakam.
kṛṣṇavarṇaṃ mahāvīryaṃ dīpyamānaṃ svatejasā .. 23.23 ..

1.23.25

kṛṣṇāmbaravaroṣṇīṣaṃ kṛṣṇayajñopavītinam.
kṛṣṇena maulinā yuktaṃ kṛṣṇasraganulepanam .. 23.24 ..

1.23.26

sa taṃ dṛṣṭvā mahātmānamamaraṃ ghora mantriṇam.
vavande devadeveśaṃ viśveśaṃ kṛṣṇapiṅgalam .. 23.25 ..

1.23.27

prāṇāyāmaparaḥ śrīmān hṛdi kṛtvā maheśvaram.
manasā dhyānasaṃyuktaṃ prapannastu yatīśvaram .
aghoreti tato brahmā brahma evānucintayan .. 23.26 ..

1.23.28

evaṃ vai dhyāyatastasya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ.
mumoca bhagavān rudraḥ aṭṭahāsaṃ mahāsvanam .. 23.27 ..

1.23.29

athāsya pārśvataḥ kṛṣṇāḥ kṛṣṇasraganulepanāḥ .
catvārastu mahātmānaḥ sambabhūvuḥ kumārakāḥ .. 23.28 ..

1.23.30

kṛṣṇāḥ kṛṣṇāmbaroṣṇīṣāḥ kṛṣṇāsyāḥ kṛṣṇavāsasaḥ.
taiścāṭṭahāsaḥ sumahān hūṅkāraścaiva puṣkalaḥ.
namaskāraśca sumahān punaḥ punarudīritaḥ .. 23.29 ..

1.23.31

tato varṣasahasrānte yogāttat pārameśvaram.
upāsitvā mahābhāgāḥ śiṣyebyaḥ pradadustataḥ .. 23.30 ..

1.23.32

yogena yogasampannāḥ praviśya manasā śivam.
amalaṃ nirguṇaṃ sthānaṃ praviṣṭā viśvamīśvaram .. 23.31 ..

1.23.33

evametena yogena ye cāpyanye dvijātayaḥ.
smariṣyanti vidhānajñā gantāro rudramavyayam .. 23.32 ..

1.23.34

tatastasmin gate kalpe kṛṣṇarupe bhayānake.
anyaḥ pravarttitaḥ kalpo viśvarupastu nāmataḥ .. 23.33 ..

1.23.35

vinivṛtte tu saṃhāre punaḥ sṛṣṭe carācare.
brahmaṇaḥ putrakāmasya dhyāyataḥ parameṣṭhinaḥ.
prādurbhūtā mahānādā viśvarūpā sarasvatī .. 23.34 ..

1.23.36

viśvamālyāmbaradharaṃ viśvayajñopavītinam.
viśvoṣṇīṣaṃ viśvagandhaṃ viśvasthānaṃ mahābhujam .. 23.35 ..

1.23.37

atha taṃ manasā dhyātvā yuktātmā vai pitāmahaḥ.
vavande devamīśānaṃ sarveśaṃ sarvagaṃ prabhum .. 23.36 ..

1.23.38

omīśānaṃ namaste'stu mahādeva namo'stu te.
evaṃ dhyānagataṃ tatra praṇamantaṃ pitāmaham.
uvāca bhagavānīśaḥ prīto'haṃ te kimicchasi .. 23.37 ..

1.23.39

tatastu praṇato bhūtvā vāgbhiḥ stutvā maheśvaram.
uvāca bhagavān brahmā prītaḥ prītena cetasā .. 23.38 ..

1.23.40

yadidaṃ viśvarūpante viśvagaṃ viśvamīśvaram.
etadveditumicchāmi kaścāyaṃ parameśvaraḥ .. 23.39 ..

1.23.41

kaiṣā bhagavatī devī catuṣpādā caturmukhī.
catuḥśrṛṅgī caturvakrā caturddantā catuḥstanī .. 23.40 ..

1.23.42

caturhastā caturnetrā viśvarupā kathaṃ smṛtā.
kinnāmadheyā ko'syātmā kiṃvīryā vāpi karmataḥ .. 23.41 ..

1.23.44

rahasyaṃ sarvamantrāṇāṃ pāvanaṃ puṣṭhivarddhanam.
śrṛṇuṣvaitatparaṃ guhyamādisarge yathā tatham .. 23.42 ..

1.23.45

ayaṃ yo varttate kalpo viśvarūpastvasau smṛtaḥ.
yasmin bhavādayo devāḥ ṣaḍviṃśanmanavaḥ smṛtāḥ .. 23.43 ..

1.23.46

brahmasthānamidaṃ cāpi yadā prāptaṃ tvayā vibho.
tadāprabhṛti kalpaśca trayastriṃśattamo hyayam .. 23.44 ..

1.23.47

śataṃ śatasahasrāṇāmatītā ye svayambhuvaḥ .
purastāttava deveśa tān śrṛṇuṣva mahāmune .. 23.45 ..

1.23.48

ānandastu sa vijñeya ānandaste mahālayaḥ.
gālavyagotratapasā mama putrastvamāgataḥ .. 23.46 ..

1.23.49

tvayi yogaśca sāṅkhyaśca tapo vidyāvidhiḥ kriyā.
ṛtaṃ styañca yadbrahma ahiṃsā santatikramāḥ .. 23.47 ..

1.23.50

dhyānaṃ dhyānavapuḥ śāntirvidyā'pidyāmatirdhṛtiḥ.
kāntiḥ śāntiḥ smṛtirmedhā lajjā śuddiḥ sarasvatī.
tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kriyā caiva lajjā kṣāntiḥ pratiṣṭhitā .. 23.48 ..

1.23.51

ṣaḍ‌viṃśattadguṇā hyeṣā dvātriśākṣarasaṃjñitā .
prakṛtiṃ viddhitāṃ brahmaṃstvatprasūtiṃ maheśvarīm .. 23.49 ..

1.23.52

saiṣā bhagavatī devī tatprasūtiḥ svayambhuvaḥ.
caturmukhī jagadyoniḥ prakṛti rgauḥ prakīrttitā .
pradhānaṃ prakṛtiṃ caiva yadāhustattvacintakāḥ .. 23.50 ..

ajāmetāṃ lohitāṃ śuklakṛṣṇāṃ viśvaṃ saṃprasṛjamānāṃ surūpām.
ajo'haṃ vai buddhimānviśvarūpāṃ gāyatrīṃ gāṃ viśvarūpāṃ hi buddhvā .. 23.51
evamuktavā mahādevaḥ aṭṭahāsamathākarot .
valitāsphoṭitaravaṃ kahākahanadantathā .. 23.52 ..

1.23.54

tato'sya pārśvato divyāḥ sarvarūpāḥ kumārakāḥ.
jaṭī muṇḍī śikhaṇḍī ca arddhamuṇḍaśca jajñire .. 23.53 ..

1.23.55

tataste tu yathoktena yogena sumahaujasaḥ.
divyaṃ varṣasahasrantu upāsitvā maheśvaram .. 23.54 ..

1.23.56

dharmopadeśaṃ niyataṃ kṛtvā yogamayaṃ dṛḍham.
śiṣṭānāṃ niyatātmānaḥ praviṣṭā rudramīśvaram .. 23.55 ..

1.23.57

..vāyuruvāca..

1.23.58

tato vismayamāpanno brahmā lokapitāmahaḥ.
prapannastu mahādevaṃ bhaktiyuktena cetasā.
uvāca vacanaṃ sarvaṃ śvetatvante kathaṃ vibho .. 23.56 ..

1.23.59

..bhagavānuvāca..

1.23.60

śvetakalpo yadā hyāsīdahaṃ śvetastato'bhavam.
śvetoṣṇīṣaḥ śvetamālyaḥ śvetāmbaradharaḥ śivaḥ .. 23.57 ..

1.23.61

śvetāsthimāṃsaromā ca śvetatvak śvetalohitaḥ.
tena nāmnā ca vikhyātaḥ śvetakalpastadā hyasau .. 23.58 ..

1.23.62

matprasādācca deveśaḥ śvetāṅgaḥ śvetalohitaḥ.
śvetavarṇā tadā hyāsīdgāyatrī brahmasaṃjñitā .. 23.59 ..

1.23.63

yasmādahaṃ ca deveśa tvayā guhye pade sthitaḥ.
vijñātaḥ svena tapasā sadyo jātaḥ sanātanaḥ.
sadyo jāteti brahmaitad guhyaṃ caiva prakīrtitam .. 23.60 ..

1.23.64

tasmād guhyatvamāpannaṃ ye vetsyanti dvijātayaḥ.
tatsamīpaṅgamiṣyanti punarāvṛttidurlabham .. 23.61 ..

1.23.65

yadā'haṃ ca punastvāsaṃ lohito nāma nāmataḥ.
mamakṛtena varṇena kalpo vai lohitaḥ smṛtaḥ .. 23.62 ..

1.23.66

tadā lohitamāsāsthilohitakṣīrasannibhā .
lohitākṣastanavatī gāyatrī gauḥ prakīrtitā .. 23.63 ..

1.23.67

tato'sya lohitatvena varṇasya ca viparyyaye.
vāmatvāccaiva yogasya vāmadevatvamāgataḥ .. 23.64 ..

1.23.68

tathāpi hi mahāsattva tvayā'haṃ niyatātmanā.
vijñātaḥ śveta varṇena tasmādvarṇottamaḥ smṛtaḥ .
tato'haṃ vāmadeveti khyātiṃ yāto mahītale .. 23.65 ..

1.23.69

ye cāpi vāmadevatvaṃ jñāsyantīha dvijātayaḥ.
vijñāya cemāṃ rudrāṇīṃ gāyatrīṃ mātaraṃ vibho .. 23.66 ..

1.23.70

sarvapāpavinirmuktā virajā brahmavarcasaḥ.
rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham .. 23.67 ..

1.23.71

yadā tu punarevāyaṃ kṛṣṇavarṇo bhayānakaḥ.
matkṛtena ca varṇena matkalpaḥ kṛṣṇa ucyate .. 23.68 ..

1.23.72

tatrā'haṃ kālasaṃkāśaḥ kālo lokaprakāśanaḥ .
vijñāto'haṃ tvayā brahaman ghoro ghoraparākramaḥ .. 23.69 ..

1.23.73

tasmādghoratvamāpannaṃ ye māṃ vetsyanti bhūtale.
teṣāmaghoraḥ śāntaśca bhaviṣyāmyahamavyayaḥ .. 23.70 ..

1.23.74

tasmādviśvatvamānnaṃ ye māṃ paśyanti bhūtale .
teṣāṃ śivaśca saumyaśca bhaviṣyāmi sadaiva tu .. 23.71 ..

1.23.75

tasmācca viśvarūpo vai kalpo'yaṃ samudāhṛtaḥ.
viśvarūpā tathā ceyaṃ sāvitrī samudāhṛtā .. 23.72 ..

1.23.76

sarvarūpāstathā ceme saṃvṛttā mama putrakāḥ.
catvāraste samākhyātāḥ pādā vai lokasaṃmatāḥ .. 23.73 ..

1.23.77

tasmācca sarva varṇatvaṃ prajātvaṃ me bhaviṣyati.
sarvabhakṣyā ca medhyā ca varṇataśca bhaviṣyati .. 23.74 ..

1.23.78

mokṣo dharmastathārthaśca kāmaśceti catuṣṭayam.
tasmādvettā ca vedyaṃ ca caturddhā vai bhaviṣyati .. 23.75 ..

1.23.79

bhūtagrāmāśca catvāraḥ āśramāścaturastathā.
dharmasya pādāścatvāra ścatvāro mama putrakāḥ .. 23.76 ..

1.23.80

tasmāccaturyugāvasthaṃ jagadvai sacarācaram.
caturddhā'vasthitaṃ caiva catuṣpādaṃ bhaviṣyati .. 23.77 ..

1.23.81

bhūrloko'tha bhuvarlokaḥ svarloko'tha mahastathā.
janastapaśca śāṃtaśca rudralokastataḥ param .. 23.78 ..

1.23.82

svarloko hi tṛtīyastu caturthastu mahaḥ smṛtaḥ.
tatra lokaḥ paraṃ sthānaṃ parantadyogināṃ smṛtam .. 23.79 ..

1.23.83

nirmamā nirahaṃkārāḥ kāmakrodhavivarjjitāḥ.
drakṣyante tadvido yuktā dhyānatatparayuñjakāḥ .. 23.80 ..

1.23.84

yasmāccatuṣpadā hyeṣā tvayā dṛṣṭā sarasvatī.
tasmācca paśavaḥ sarve bhaviṣyanti catuṣpadāḥ.
tasmāccaiṣāṃ bhaviṣyanti catvāro vai payodharāḥ .. 23.81 ..

1.23.85

somaśca mantrasaṃyukto yasmānmama mukhāccyutaḥ.
jīvaḥ prāṇabhṛtāṃ brahman sarvaḥ pītvā stanairghṛtam .. 23.82 ..

1.23.86

tasmāt somamayaṃ caitadamṛtaṃ caiva saṃjñitam.
catuṣpādā bhaviṣyanti śvetatvaṃ cāsya tena tat .. 23.83 ..

1.23.87

yasmāccaivaṃ kriyābhūtvā dvipādā vai maheśvarī.
dṛṣṭā punastvayā caiṣā sāvitrī lokabhāvinī.
tasmādvai dvipadāḥ sarve dvistanāśca narāḥ smṛtāḥ .. 23.84 ..

1.23.88

yasmāccaivamajā bhūtvā sarvavarṇā maheśvarī.
dṛṣṭā tvayā mahāsattvā sarvabhūtadharā parā.
tasmāttu viśvarūpatvamajānāṃ vai bhaviṣyati .. 23.85 ..

1.23.89

ajaścaiva mahātejā viśvarūpo bhaviṣyati.
amogharetāḥ sarvatra mukhe cāsya hutāśanaḥ.
tasmāt sarvagato medhyaḥ paśurūpī hutāśanaḥ .. 23.86 ..

1.23.90

tapasā bhāvitātmāno ye vai drakṣyanti vai dvijāḥ.
īśitve ca śivatve ca sarvagaṃ sarvataḥ sthiram .. 23.87 ..

1.23.91

rajastamovinirmuktāstyaktvā mānuṣyakambuvi.
matsamīpaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham .. 23.88 ..

1.23.92

ityevamukto bhagavān brahmā rudreṇa vai dvijāḥ.
praṇamya prayato bhūtvā punarāha pitāmahaḥ .. 23.89 ..

1.23.93

..brahmovāca..

1.23.94

bhagavandevadeveśa viśvarūpī maheśvaraḥ.
imāstava mahādeva tanavo lokavanditāḥ .. 23.90 ..

1.23.95

viśvarūpa mahāsattva kasmin kāle mahābhuja.
kasyāṃ vā yugasambhūtyāṃ drakṣyanti tvāṃ dvijātayaḥ .. 23.91 ..

1.23.96

kena vā tattvayogena dhyānayogena kena vā .
tanavaste mahādeva śakyā draṣṭuṃ dvijātibhiḥ .. 23.92 ..

1.23.97

..bhagavānuvāca..

1.23.98

tapasā naiva yogena dānadharmaphalena vā.
na tīrthaphalayogena kratubhirvā sadakṣiṇaiḥ .. 23.93 ..

1.23.99

na vedādhyāpanairvāpi na cittena vivedanaiḥ .
śakyo'haṃ mānurṣaidraṣṭumṛte dhyānātparaṃ na hi .. 23.94 ..

1.23.100

sādhyo nārāyaṇaścaiva viṣṇustribhuvaneśvaraḥ .
bhaviṣyatīha nāmnā tu vārāho nāma viśrutaḥ .. 23.95 ..

1.23.101

caturbāhuścatuṣpādaścaturnetraścaturmukhaḥ.
tadā saṃvatsaro bhūtvā yajñarūpī bhaviṣyati.
ṣaḍaṅgaśca triśīrṣaśca tristhāne triśarīravān .. 23.96 ..

1.23.102

kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliścaiva caturyugam.
etasya pādāścatvāraḥ aṅgāni kratavastathā .. 23.97 ..

1.23.103

bhujāśca vedāścatvāro ṛtuḥ sandhimukhāni ca.
dve mukhe dve ca ayane netrāśca caturastathā .. 23.98 ..

1.23.104

śirāṃsi trīṇi parvāṇi phālgunyāṣāḍhakṛttikāḥ.
divyāntarikṣabhaumāni trīṇi sthānāni yāni tu.
sambhavaḥ pralayaścaiva āśramau dvau prakīrttitau .. 23.99 ..

1.23.105

sa yadā kālarūpābho varāhatve vyavasthitaḥ.
bhaviṣyati yadā sādhyo viṣṇurnārāyaṇaḥ prabhuḥ .. 23.100 ..

1.23.106

tadā tvamapi deveśa caturvvaktro bhaviṣyasi.
brahmalokanamaskāryo viṣṇurnārāyaṇaḥ prabhuḥ .. 23.101 ..

1.23.107

ekārṇave plave caiva śayānaṃ puruṣaṃ harim.
yadā drakṣyasi deveśaṃ dhyānayuktaṃ mahāmunim .. 23.102 ..

1.23.108

tadāvāṃ mama yogena mohitau naṣṭacetasau.
anyonyasparddhinau rātrāvavijñāya parasparam .. 23.103 ..

1.23.109

ekaikasyodarasthāṃstu dṛṣṭvā lokāṃścarācarān.
vismayaṃ paramaṃ gatvā dhyānād‌buddhvā tu mānuṣau .. 23.104 ..

1.23.110

tatastvaṃ pajhasaṃbhūtaḥ pajhanābhaḥ sanātanaḥ.
padmāṅkitastadā kalpe khyātiṃ yāsyasi puṣkalām .. 23.105 ..

1.23.111

tatastasmiṃstadā kalpe vārāhe saptame prabhoḥ.
punarviṣṇurmahātejāḥ kālo lokaprakālanaḥ.
manurvaivasvato nāma tava putro bhaviṣyati .. 23.106 ..

1.23.112

tadā caturyugāvasthe kalpe tasmin yugāntake.
bhaviṣyāmi śikhāyuktaḥ śveto nāma mahāmuniḥ .. 23.107 ..

1.23.113

himavacchikhare ramye chāgale parvatottame.
catuḥśiṣyāḥ śive yuktā bhaviṣyanti tadā mama .. 23.108 ..

1.23.114

śvetaścaiva śikhaścaiva śvetāśvaḥ śvetalohitaḥ.
catvāraste mahātmāno brāhmaṇā vedapāragāḥ .. 23.109 ..

1.23.115

tataste brahmabhūyiṣṭhā dṛṣṭvā brahmagatiṃ parām .
tatsamīpaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham .. 23.110 ..

1.23.116

punastu mama deveśo dvitīyadvāpare prabhuḥ.
prajāpatiryadā vyāsaḥ satyo nāma bhaviṣyati .. 23.111 ..

1.23.117

tadā lokahitārthāya sutāre nāma nāmataḥ.
bhaviṣyāmi kalau tasmin lokānugrahakāraṇāt .. 23.112 ..

1.23.118

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyā nāma nāmataḥ.
dundubhiḥ śatarūpaśca ṛcīkaḥ kratumāṃstathā .. 23.113 ..

1.23.119

prāpya yogaṃ tathā jñānaṃ brahma caiva sanātanam.
rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛtti durlabham .. 23.114 ..

1.23.120

tṛtīye dvāpare caiva yadā vyāsastu bhārgavaḥ.
tadā hyahaṃ bhaviṣyāmi damanastu yugantike .. 23.115 ..

1.23.121

tatrāpi ca bhaviṣyanti catvāro mama putrakāḥ.
viśokaśca vikeśaśca viśāpaḥ śāpanāśanaḥ .. 23.116 ..

1.23.122

te'pi tenaiva mārgeṇa yogoktena mahaujasaḥ.
rudralokaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham .. 23.117 ..

1.23.123

caturthe dvāpare caiva yadā vyāso'ṅgirāḥ smṛtaḥ.
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi suhotro nāma nāmataḥ .. 23.118 ..

1.23.124

tatrāpi mama satputrāścatvāraśca tapodhanāḥ.
bhaviṣyanti dvijaśreṣṭhā yogātmāno dṛḍhavratāḥ .. 23.119 ..

1.23.125

sumukho durmukhaścaiva durdamo duratikramaḥ.
prāpya yogagatiṃ sūkṣmāṃ vimalā dagdhakilbiṣāḥ.
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti na saṃśayaḥ .. 23.120 ..

1.23.126

pañcame dvāpare caiva vyāsastu savitā yadā.
tadā cāpi bhaviṣyāmi kaṅgo nāma mahātapāḥ.
anugrahārthaṃ lokānāṃ yogātmā naikakarmakṛt .. 23.121 ..

1.23.127

catvārastu mahābhāgā virajāḥ śuddhayonayaḥ .
putrā mama bhaviṣyanti yogātmāno dṛḍhavratāḥ .. 23.122 ..

1.23.128

sanaḥ sanandanaścaiva prabhuryaśca sanātanaḥ.
ṛtuḥ sanatkumāraśca nirmamā nirahaṃkṛtāḥ.
matsamīpaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham .. 23.123 ..

1.23.129

parivṛtte punaḥ ṣaṣṭhe mṛtyurvyāso yadā vibhuḥ.
tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi lokākṣirnāma nāmataḥ .. 23.124 ..

1.23.130

śiṣyāśca mama te divyā yogātmāno dṛḍhavratāḥ.
bhaviṣyanti mahābhāgāścatvāro lokasammatāḥ .. 23.125 ..

1.23.131

sudhāmā virajaścaiva śaṅkhapādrava eva ca.
yogātmāno mahātmānaste sarve dagdhakilbiṣāḥ.
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti na saṃśayaḥ .. 23.126 ..

1.23.132

saptame parivartte tu yadā vyāsaḥ śatakratuḥ.
vibhurnāma mahātejā- pūrvamāsīcchatakratuḥ .. 23.127 ..

1.23.133

tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi kalau tasmin yugāntike.
jaigīṣavyeti vikhayātaḥ sarveṣāṃ yogināṃ varaḥ .. 23.128 ..

1.23.134

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti yuge tadā.
sārasvataḥ sumedhāśca vasuvāhaḥ suvāhanaḥ .. 23.129 ..

1.23.135

te'pi tenaiva mārgeṇa dhyānayuktiṃ samāśritāḥ .
bhaviṣyanti mahātmāno rudralokaparāyaṇāḥ .. 23.130 ..

1.23.136

vasiṣṭhaścāṣṭame vyāsaḥ parivartte bhaviṣyati.
kapilaścāsuriścaiva tathā pañcaśikho muniḥ.
vāgbaliśca mahāyogī sarva eva mahaujasaḥ .. 23.131 ..

1.23.137

prāpya māheśvaraṃ yogaṃ dhyānino dagdhakalmaṣāḥ.
matsamīpaṃ gamiṣyanti punarāvṛttidurlabham .. 23.132 ..

1.23.138

parivartte'tha navame vyāsaḥ sārasvato yadā.
tadā cāhaṃ bhaviṣyāmi ṛṣabho nāma nāmataḥ .
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ .. 23.133 ..

1.23.139

parāśaraśca gārgyaśca bhārgavo hyaṅgirāstathā.
bhaviṣyanti mahātmāno brāhmaṇā vedapāragāḥ .. 23.134 ..

1.23.140

sarve tapobalotkṛṣṭāḥ śāpānugrahakovidāḥ.
tepi tenaiva mārgeṇa yogoktena tapasvinaḥ.
dhyānamārgaṃ samāsādya gamiṣyanti tathaiva te .. 23.135 ..

1.23.141

daśame dvāpare vyāsastridhāmānāma nāmataḥ.
yadā bhaviṣyati viprāstadā'haṃ bhavitā punaḥ .. 23.136 ..

1.23.142

himavacchikhare ramye bhṛgutuṅge nagottame.
nāmnā bhṛgostu śikharantasmāttacchikharambhṛguḥ .. 23.137 ..

1.23.143

tatraiva mama te putrā bhaviṣyanti dṛḍhavratāḥ.
balabandhurnirāmitraḥ ketuśrṛṅgastapodhanaḥ .. 23.138 ..

1.23.144

yogātmāno mahātmāno dhyānayogasamanvitāḥ.
rudralokaṃ gamiṣyanti tapasā dagdhakalmaṣāḥ .. 23.139 ..

1.23.145

ekādaśe dvāpare tu trivṛdvyāso bhaviṣyati.
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi gaṅgādvāre kalerdhuri .. 23.140 ..

1.23.146

ugrā nāma mahānādāstatraiva mama putrakāḥ.
bhaviṣyanti mahaujaskāḥ suvṛttā lokaviśrutāḥ .. 23.141 ..

1.23.147

lambodaraśca lambaśca lambākṣo lambakeśakaḥ.
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokāya saṃsthitāḥ.
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti parāṃ gatim .. 23.142 ..

1.23.148

dvādaśe piravartte tu śatatejā mahāmuniḥ.
bhaviṣyati mahāsattvo vyāsaḥ kavivarottamaḥ .. 23.143 ..

1.23.149

tato'pyahaṃ bhaviṣyāmi atrirnāma yugāntike.
haimakaṃ vanamāsādya yogamāsthāya bhūtale .. 23.144 ..

1.23.150

atrāpi mā te putrā bhasmasnānānulepanāḥ.
bhaviṣyanti mahāyoga rudralokaparāyaṇāḥ .. 23.145 ..

1.23.151

sarvajñaḥ samabuddhiśca sādhyaḥ sarvastathaiva ca.
rudralokaṃ gamiṣyanti dhyānayogaparāyaṇāḥ .. 23.146 ..

1.23.152

trayodaśe punaḥ prāpte parivartte krameṇa tu.
dharmo narāyaṇo nāma vyāsastu bhavitā yadā .. 23.147 ..

1.23.153

tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi vālirnāma mahāmuniḥ.
vālakhilyāśrame puṇye parvate gandhamādane .. 23.148 ..

1.23.154

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapodhanāḥ.
sudhāmā kāśyapaścaiva vasiṣṭho virajāstathā .. 23.149 ..

1.23.155

mahāyogabalopetā vimalā ūrddhvaretasaḥ.
tenaiva yogamārgeṇa gamiṣyanti na saṃśayaḥ .. 23.150 ..

1.23.156

surakṣaṇo yadā vyāsaḥ paryāye tu caturddaśe.
tatrāpi punarevāhaṃ bhaviṣyāmi yugāntike .. 23.151 ..

1.23.157

vaṃśe tvaṅgirasaḥ śreṣṭho gautamo nāma yogavit.
tasmādbhaviṣyate puṇyaṃ gautamaṃ nāma tadvanam .. 23.152 ..

1.23.158

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti kalau tathā.
atrirugratapāścaiva śrāvaṇo'tha sraviṣṭakaḥ .. 23.153 ..

1.23.159

yogātmāno mahātmāno dhyānayogaparāyaṇāḥ.
te'pi tenaiva mārgeṇa rudralokanivāsinaḥ .. 23.154 ..

1.23.160

tataḥ prāpte pañcadaśe parivartte kramāgate.
āruṇistu yadā vyāso dvāpare bhavitā prabhuḥ .. 23.155 ..

1.23.161

tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi nāmnā vedaśirā dvijāḥ.
tatra vedaśirā nāma astraṃ tatpārameśvaram .. 23.156 ..

1.23.162

bhaviṣyati mahāvīryaṃ vedaśīrṣā ca parvataḥ.
himavatpṛṣṭhamāśritya sarasvatyā nagottame .. 23.157 ..

1.23.163

tadāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapodhanāḥ.
kuṇiśca kuṇibāhuśca kuśarīraḥ kunetrakaḥ .. 23.158 ..

1.23.164

yogātmāno mahātmāno brahmiṣṭhāścorddhvaretasaḥ.
te'pi tenaiva mārgeṇa rudralokaṃ gatāstu te .. 23.159 ..

1.23.165

tataḥ ṣoḍaśame cāpi parivartte kramāgate.
vyāsastu sañjayo nāma bhaviṣyati tadā prabhuḥ .. 23.160 ..

1.23.166

tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi gokarṇo nāma nāmataḥ.
tasmādbhaviṣyate puṇyaṃ gokarṇaṃ nāma tadvanam .. 23.161 ..

1.23.167

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ.
kaśyapo hyuśanāścaiva cyavano'tha bṛhaspatiḥ.
te'pi tenaiva mārgeṇa gamiṣyanti paraṃ padam .. 23.162 ..

1.23.168

tataḥ saptadaśe caiva parivartte kramāgate.
tadā bhaviṣyati vyāso nāmnā devakṛtañjayaḥ .. 23.163 ..

1.23.169

tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi guhāvāsīti nāmataḥ.
himavacchikhare caiva mahātuṅge mahālaye.
siddhikṣetraṃ mahāpuṇyaṃ bhaviṣyati mahālayam .. 23.164 ..

1.23.170

tatrāpi mama te putrā brahmaṇyā yogavedinaḥ .
bhaviṣyanti mahātmānaḥ sarvajñā nirahaṅkṛtāḥ .. 23.165 ..

1.23.171

utathyo vāmadevaśca mahākālo mahālayaḥ.
teṣāṃ śatasahasrantu śiṣyāṇāṃ dhyānasādhanam .. 23.166 ..

1.23.172

bhaviṣyanti tadā kalpe sarve te dhyānayuñjakāḥ.
te tu sannihitā yoge hṛdi kṛtvā maheśvaram .
mahālaye padaṃ kṣiptvā praviṣṭāḥ śivamavyayam .. 23.167 ..

1.23.173

ye cānye'pi mahātmānaḥ kāle tasmin yugāntike.
dhyānayuktena manasā vimalāḥ śuddhabuddhayaḥ .. 23.168 ..

1.23.174

gatvā mahālyaṃ puṇyaṃ dṛṣṭvā māheśvaraṃ padam .
tūrṇaṃ tārayate jantūn daśapūrvān daśāparān .. 23.169 ..

1.23.175

ātmānamekaviśaṃñca tārayitvā mahārṇavam.
mama prasādādyāsyanti rudralokaṃ gatajvarāḥ .. 23.170 ..

1.23.176

tato'ṣṭādaśame caiva parivartte yadā bhavet .
tadā ṛtañjayo nāma vyāsastu bhavitā muniḥ.
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi śikhaṇḍī nāma nāmataḥ .. 23.171 ..

1.23.177

siddhakṣetre mahāpuṇye devadānavapūjite.
himavācchikhare puṇye śikhaṇḍī yatra parvataḥ.
śikhaṇḍino vanañcāpi ṛṣisiddhaniṣevitam .. 23.172 ..

1.23.178

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapodhanāḥ.
vācaḥśavā ṛtīkaśca śāvāsaśca dṛḍhavrataḥ .. 23.173 ..

1.23.179

yogātmāno mahāśaktāḥ sarve te vedapāragāḥ.
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokaṃ vrajanti te .. 23.174 ..

1.23.180

tatastvekonaviṃśe tu parivartte kramāgate.
vyāsastu bhavitā nāmnā bharadvājo mahāmuniḥ .. 23.175 ..

1.23.181

tatrāpyahaṃ bhaviṣyāmi jaṭāmālīti nāmataḥ.
himavacchikhare ramyejaṭāyuryatra parvataḥ .. 23.176 ..

1.23.182

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ.
hiraṇyanāmā kauśilyaḥ kākṣīvaḥ kuthumistathā .. 23.177 ..

1.23.183

īśvarā yogadharmāṇaḥ sarve te hyūrddhvaretasaḥ.
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ .. 23.178 ..

1.23.184

tato viṃśatime sarge parivartte krameṇa tu.
vācaḥśravāḥ smṛto vyāso bhaviṣyati mahāmatiḥ .. 23.179 ..

1.23.185

tadāpyahaṃ bhaviṣyāmi hyaṭṭahāsīti nāmataḥ.
aṭṭahāsapriyāścāpi bhaviṣyanti tadā narāḥ .. 23.180 ..

1.23.186

tatraiva himavatpṛṣṭhe siddhacāraṇasevite.
tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ.
yuktātmāno mahāsattvā dhyānino niyatavratāḥ .. 23.181 ..

1.23.187

sumanturvarvarirvidvān subandhuḥ kuśikandharaḥ.
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokāya te gatāḥ .. 23.182 ..

1.23.188

ekaviśe punaḥ prāpte parivartte krameṇa tu.
vācaspatiḥ smṛto vyāso yadā sa ṛṣisattamaḥ .. 23.183 ..

1.23.189

tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi dāruko nāma nāmataḥ.
tasmādbhaviṣyate puṇyaṃ devadāruvanaṃ mahat .. 23.184 ..

1.23.190

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ.
plakṣo dākṣāyaṇiścaiva ketumālī bakastathā .. 23.185 ..

1.23.191

yogātmāno mahātmāno niyatā hyūrddhvaretasaḥ.
paramaṃ yogamākthāya rudraṃ prāptāstathānaghāḥ .. 23.186 ..

1.23.192

dvāviṃśe parivartte tu vyāsaḥ śuklāyano yadā.
tadā'pyahaṃ bhaviṣyāmi vārāṇasyāṃ mahāmuniḥ .. 23.187 ..

1.23.193

nāmnā vai lāṅgalī bhīmo yatra devāḥ savāsavāḥ.
drakṣyanti māṃ kalau tasminnavatīrṇaṃ halāyudham .. 23.188 ..

1.23.194

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti sudhārmikāḥ.
tulyārcirmadhupiṅgākṣaḥ śvetaketustathaiva ca .. 23.189 ..

1.23.195

te'pi māheśvaraṃ yogaṃ prāpya dhyānaparāyaṇāḥ.
virajā brahmabhūyiṣṭhā rudralokāya saṃsthitāḥ .. 23.190 ..

1.23.196

parivartte trayoviṃśe tṛṇabinduryadā muniḥ.
vyāso bhaviṣyati brahma tadā'haṃ bhavitā punaḥ.
śveto nāma mahākāyo muniputraḥ sudhārmikaḥ .. 23.191 ..

1.23.197

tatra kālañjariṣyāmi tadā girivarottame.
tena kālañjaro nāma bhaviṣyati sa parvataḥ .. 23.192 ..

1.23.198

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti mahaujasaḥ.
uṣijo bṛhadukthaśca devalaḥ kavireva ca.
prāpya māheśvaraṃ yogaṃ rudralokaṃ gatā hi te .. 23.193 ..

1.23.199

parivartte caturviṃśe ṛkṣo vyāso bhaviṣyati.
tatrā'haṃ bhavitā brahman kalau tasmin yugāntike.
śūlī nāma mahāyogī naimiṣe yogi vandite .. 23.194 ..

1.23.200

tatrāpi mama te putrā bhaviṣyanti tapasvinaḥ.
śalihotro'gniveśyaśca yuvanāścaḥ śaradvasuḥ .
te'pi yogabalopetā rudraṃ yāsyanti suvratāḥ .. 23.195 ..

First 200 of 221 passages. Read on

Linked texts (5)

Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Mudgalapurāṇa — Sanskrit
Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Brahmavidyāvijaya — Mahācārya 1509, Sanskrit