Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 1.45: adhyāyaḥ 45

Vāyupurāṇa 1.45

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 45

1.45.1

..śāṃśapāyana uvāca ..

1.45.2

pūrvāparau samākhyātau dvau deśau nastvayā prabho.
uttarāṇāñca varṣāṇāṃ dakṣiṇānāñca sarvaśaḥ.
ācakṣva no yathātathyaṃ ye ca parvatavāsinaḥ .. 45.1 ..

1.45.3

..sūta uvāca..

1.45.4

dakṣiṇena tu śvetasya nīlasyaivottareṇa tu.
varṣaṃ ramaṇakaṃ nāma jāyante tatra mānavāḥ .. 45.2 ..

1.45.5

sarvartukāmadāḥ sattvā jarādurgandhavarjitāḥ.
śukrābhijanasampannāḥ sarve ca priyadarśanāḥ .. 45.3 ..

1.45.6

tatrāpi sumahān divyo nyagrodho rohiṇo mahān.
tasya pītvā phalarasaṃ pibanto varttayantyuta .. 45.4 ..

1.45.7

daśavarṣasahasrāṇi śatāni daśapañca ca.
jīvanti te mahābhāgā sadā hṛṣṭā narottamāḥ .. 45.5 ..

1.45.8

uttareṇa tu śvetasya śrṛṅgasāhvasya dakṣiṇe.
varṣaṃ hiraṇyataṃ nāma yatra hairaṇyatī nadī .. 45.6 ..

1.45.9

mahābalāḥ sutejaskājāyantetatra mānavāḥ.
sarvartukāmadāḥ satvā dhaninaḥ priya darśanāḥ .. 45.7 ..

1.45.10

ekādaśa sahasrāṇi varṣāṇāṃ te'mitaujasaḥ.
āyuṣpramāṇaṃ jīvanti śatāni daśapañca ca .. 45.8 ..

1.45.11

tasmin varṣe mahāvṛkṣo lakucaḥ ṣaḍrasāśrayaḥ.
tasyapītvā phalarasaṃ tatra jīvanti mānavāḥ .. 45.9 ..

1.45.12

trīṇi śrṛṅgavataḥ śrṛṅgāṇyucchritāni mahānti ca .
ekaṃ maṇimayaṃ teṣāmekañcaiva hiraṇyayam.
sarvaratna mayaṃ caikaṃ bhavanairupaśobhitam .. 45.10 ..

1.45.13

uttarasya samudrasya samudrānte ca dakṣiṇe.
kuravastatra tadvarṣaṃ puṇyaṃ siddhaniṣevitam .. 45.11 ..

1.45.14

tatra vṛkṣā madhuphalā nityaṃ puṣpaphalopagāḥ.
vastrāṇi ca prasūyante phaleṣvābharaṇāni ca .. 45.12 ..

1.45.15

sarvakāmaphalāstatra vkacidvṛkṣā manoramāḥ.
gandharvāpsarasopetaṃ prakṣaranti madhūttamam .. 45.13 ..

1.45.16

apare kṣīriṇo nāma vṛkṣāstatra manoramāḥ.
ye kṣaranti sadā kṣīraṃ ṣaḍrasaṃ hyamṛtopamam .. 45.14 ..

1.45.17

sarvā maṇimayī bhūmiḥ sūkṣmakāñcana vālukā.
sarvātaḥ sukhasaṃsparśā niṣpaṅkā nīrujā śubhā .. 45.15 ..

1.45.18

devalokāccyutāstatra jāyante mānavāḥ śubhāḥ.
śuklābhijanasampannāḥ sarve ca sthira yauvanāḥ .. 45.16 ..

1.45.19

mithunāni prasūyante striyaścātimanoharāḥ.
te ca taṃ kṣīriṇaṃ vṛkṣaṃ pibanti hyamṛtopamam .. 45.17 ..

1.45.20

mithunaṃ jāyate sadyaḥ samañcaiva vivarddhate.
samaṃ śīlañca rūpaṃ ca mriyante caiva te samam .. 45.18 ..

1.45.21

anyonyamanuraktāśca cakravākasadharmiṇaḥ.
anāmayā hyaśokāśca nityaṃ sukhaniṣeviṇaḥ .. 45.19 ..

1.45.22

trayodaśa sahasrāṇi śatāni daśapañca ca.
jīvanti te mahāvīryā na cānyastrīniṣeviṇaḥ .. 45.20 ..

1.45.23

kurūṇāmapi caiteṣāṃ śrṛṇudhvaṃ vistareṇa tu.
jārudheḥ śailarājasyāpyuttareṇottarasya hi.
dikṣu sarvāsu yadyatra kīrtyamānaṃ nibodhata .. 45.21 ..

1.45.24

anekakandaradarīguhānirjharamaṇḍitau.
naikakuñjavanopetau citradhātuvibhūṣitau .. 45.22 ..

1.45.25

anekadhātukalilau sarvadhātuvibhūṣitau.
puṣpamūlaphalopetau siddhacāraṇasevitau .. 45.23 ..

1.45.26

dvāvapyetau sumahatāvucchritau kula parvatau.
tābhyāṃ kūṭaśatairnaikaistaddvīpamupasevitam .. 45.24 ..

1.45.27

candrakāntaśca śailaśca sūryakāntaśca sānumān .
yayormadhye na sā yātā bhadrasomā mahānadī .. 45.25 ..

1.45.28

sahasraśaśca nadyo'nyāḥ prasannasurasodakāḥ.
paryāptodāḥ kurūṇāṃ hi snānapānāvagāhanaiḥ .. 45.26 ..

1.45.29

tathā'nyāḥ kṣīravāhinyo mahānadyaḥ sahasraśaḥ.
madhumaireyavāhinyo ghṛtavāhinya eva ca .. 45.27 ..

1.45.30

dadhnaḥ śatahradāścānyāstataḥ svādvannaparvataḥ.
amṛtasvādukalpāni phalāni vividhāni ca .. 45.28 ..

1.45.31

gandhavarṇarasāḍhyāni mūlāni ca phalāni ca.
pañcayojanamānāni mahāgandhāni sarvaśaḥ .. 45.29 ..

1.45.32

nānāvarṇaprakārāṇi puṣpāṇi ca sahasraśaḥ.
upa bhogasahasrāṇi bhadrāṇi ca mahānti ca .. 45.30 ..

1.45.33

gandhavarṇarasāḍhyāni sparśopetāni sarvaśaḥ.
tamālāgurugandhānāṃ candanānāṃ vanāni ca .. 45.31 ..

1.45.34

bhramarairupagītāni praphullāni sadaiva ca.
vṛkṣagulmalatāḍhayāni vanāni susukhāni ca .. 45.32 ..

1.45.35

ṣaṭpadairupagītāni dvijaiścānyairdvijottamāḥ.
pajhotpalavanāḍhyāni sarāṃsi ca sahasraśaḥ .. 45.33 ..

1.45.36

bhakṣyamālyasamṛddhāśca bahumālyānulepanāḥ.
manoharamukhaiścitraiḥ pakṣisaṅghairnikūjitāḥ .. 45.34 ..

1.45.37

śayanāsanopabhogāśca anekaguṇavistarāḥ.
vihārabhūmayo ramyāḥ sarvartuṣu sukhapradāḥ .. 45.35 ..

1.45.38

ākrīḍāḥ sarvataḥ sphītāḥ maṇihemapariṣkṛtāḥ.
śilāgṛhā vṛkṣagṛhā vareṇyāḥ kadalī gṛhāḥ .. 45.36 ..

1.45.39

latāgṛhasahasrāṇi susukhāni samantataḥ.
śuddhaśaṅkhadalābhāni bhūmiveśmaśatāni ca .. 45.37 ..

1.45.40

tapanīyagavākṣāṇi māṇijālāntarāṇi ca.
suvarṇamaṇicitrāṇi sarvatra vipulāni ca .. 45.38 ..

1.45.41

mahāvṛkṣasahasrāṇi vareṇyāni ca sarvaśaḥ.
nānākārāṇi vāsāṃsi sūkṣmāṇi susukhāni ca .. 45.39 ..

1.45.42

mṛdaṅga veṇupaṇavavīṇādyā bahuvistarāḥ.
phalanti kalpavṛkṣāṇāṃ sahasrāṇi śatāni ca .. 45.40 ..

1.45.43

sarvatraiva tathodyānaṃ sarvatraiva hi tatpuram.
sarvadvīpapramuditaṃ naranārī samākulam.
pravāti cānilastatra nānāpuṣpādhivāsitaḥ .. 45.42 ..

1.45.44

nityamaṅgasukhāhlādastasmin dvīpe śramāpahe .
tatra svargaparibhraṣṭā jāyante hi narāḥ sadā.
bhaumaṃ tadapi hi svargaṃ tatrāpi ca guṇottamam .. 45.42 ..

1.45.45

candrakāntā naravarāḥ śyāmāṅkāḥ pūrvakūlajāḥ.
śyāmāvadātāḥ sukhinaḥ sūryakāntā varāḥ prajāḥ .. 45.43 ..

1.45.46

tasmin deśe narāḥ śreṣṭhā devasattvaparākramāḥ.
sadā vihāriṇaḥ sarve kāmavṛttyā suvarcasaḥ .. 45.44 ..

1.45.47

valayāṅgadakeyūrahārakuṇḍalabhūṣitāḥ .
sragviṇaścitra mukuṭāścitrācchādanavāsasaḥ .. 45.45 ..

1.45.48

ajīrṇayauvanadharāḥ supriyāḥ priyadarśanāḥ.
prajā varṣasahasrāṇi jīvanti subahūnyuta .. 45.46 ..

1.45.49

na tāḥ prasavadharmiṇyo na vaṃśaprakṣayo vidhiḥ.
mithunaṃ jāyate vṛkṣādupakṣamamanīdṛśam .. 45.47 ..

1.45.50

sāmānyavibhavāḥ sarve mamatvaparivarjitāḥ.
na tatra vidyate dharmo nādharmaḥ sampravarttate .. 45.48 ..

1.45.51

na vyadhirna jarā tatra na durmedhā na ca klamaḥ.
pūrṇe kāle vinaśyanti jalabudbudavacca te .. 45.49 ..

1.45.52

evamatyantasukhinaḥ sarvaduḥkhavivarjitāḥ.
raktā dharmaṃ na paśyanti duḥkhāddharmo'bhijāyate .. 45.50 ..

1.45.53

uttarāṇāṃ kurūṇāntu pārśve jñeyantu dakṣiṇe.
samudramūrmimālāḍhyaṃ nānāsvaravibhūṣitam .. 45.51 ..

1.45.54

pañcayojanasāhasramatikramya surālayam.
candradvīpamiti khyātaṃ cadramaṇḍalasaṃsthitam .. 45.52 ..

1.45.55

sahasrayojanānāntu sarvataḥ parimaṇḍalam.
nānā puṣpaphalopetaṃ samṛddhyā parayā yutam.
śatayojanavistīrṇamucchritaṃ tāvadeva tu .. 45.53 ..

1.45.56

tasya madhye girivaraḥ siddhacāraṇasevitaḥ.
candra tulyaprabhaiḥ kāntaiścandrākāraiḥ sulakṣaṇaiḥ .. 45.54 ..

1.45.57

śvetavaiḍhūryakumudaiścitro'sau kumudaprabhaḥ.
anekacitrakodyāno naikanirjharakandaraḥ.
mahāsānudarīkuñjairvividhaiḥ samalaṃkṛtaḥ .. 45.55 ..

1.45.58

tasmācchailānmahāpuṇyā candrāṃśuvimalodakā.
pravahatyuttamanadī candrāvarttā taraṅgiṇī .. 45.56 ..

1.45.59

tatra candramasaḥ sthānaṃ nakṣatrādhipatervaram.
sadā'vatarate tatra candramā grahanāyakaḥ .. 45.57 ..

1.45.60

tatra candramaso nāmnā śailaḥ sa tu pariśrutaḥ.
candradvīpaṃ mahādvīpaṃ prakāśaṃ divi ceha ca .. 45.58 ..

1.45.61

tatra candrapratīkāśāḥ pūrṇacandranibhānanāḥ.
candrakāntāḥ prajāḥ sarvā vimalāścandradaivatāḥ .. 45.59 ..

1.45.62

atyantadhārmikāḥ saumyāḥ satyasandhāḥ sutejasaḥ.
prajāstatra sadācārā daśavarṣaśatāyuṣaḥ .. 45.60 ..

1.45.63

paścimena tu dvīpasya paścimasya prakīrttitam.
caturyojanasāhasraṃ samatītya mahodadhim .. 45.61 ..

1.45.64

daśayojanasāhasraṃ samantāt parimaṇḍalam.
dvīpaṃ bhadrākaraṃ nāma nānāpuṣpopaśobhitam .. 45.62 ..

1.45.65

prabhūtadhanadhānyāḍhyamanekanṛpapālitam .
nityaṃ pramuditaṃ sphītaṃ mahāśailaiśca śobhitam .. 45.63 ..

1.45.66

tatra bhadrāsanaṃ vāyornānāratnaiśca maṇḍitam.
tatra vigrahavān vāyuḥ sadā parvasu pūjyate .. 45.64 ..

1.45.67

tapanīyasuvarṇābhāstapanīyavibhūṣitāḥ.
virājante'mara prakhyāstatra citrāmbarasrajaḥ .. 45.65 ..

1.45.68

vīryavanto mahābhāgāḥ pañcavarṣaśatāyuṣaḥ.
satyasandhā mudā yuktāḥ prajāstā vāyudaivatāḥ .. 45.66 ..

1.45.69

..sūta uvāca..

1.45.70

evameva nisargo'yaṃ varṣāṇāṃ bhārate yuge.
dṛṣṭaḥ paramatattvajñairbhūyaḥ kiṃ kīrttayāmi te .. 45.67 ..

1.45.71

ākhyāte tvevamṛṣayaḥ sūtaputreṇa dhīmatā.
uttaraśravaṇe bhūyaḥ papracchustadanantaram .. 45.68 ..

1.45.72

..ṛṣaya ūcuḥ.
yadidaṃ bhārataṃ varṣa yasmin svāyambhuvādayaḥ.
caturdaśaite manavaḥ prajāsarge bhavantyuta .. 45.69 ..

1.45.73

etadveditumicchāmastanno nigada sattama.
etat śrutvā vacasteṣāmabravīllomaharṣaṇaḥ .. 45.70 ..

1.45.74

paurāṇikastadā sūta ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām .
eta dvistarato bhūyastānuvāca samāhitaḥ .. 45.71 ..

1.45.75

..sūta uvāca..

1.45.76

nisarga eṣa vikhyātaḥ kurūṇāntu yathārthavat.
bhāratasya tu vakṣyāmi nisargaṃ taṃ nibodhata .. 45.72 ..

1.45.77

puṇyatīrthe himavato dakṣiṇasyācalasya hi.
pūrvapaścāyatasyāsya dakṣiṇena dvijottamāḥ .. 45.73 ..

1.45.78

tathā janapadānāṃ ca vistaraṃ śrotumarhatha.
atra vo varṇayiṣyāmi varṣe'smin bhārate prajāḥ .. 45.74 ..

1.45.79

idaṃ tu madhyamaṃ citraṃ śubhāśubhaphalodayam.
uttaraṃ yatsamudrasya himavaddakṣiṇaṃ ca yat .. 45.75 ..

1.45.80

varṣaṃ yadbhārataṃ nāma yatreyaṃ bhāratī prajā.
bharaṇāñca prajānāṃ vai manurbharata ucyate.
niruktavacanāccaiva varṣaṃ tadbhārataṃ smṛtam .. 45.76 ..

1.45.81

tataḥ svargaśca mokṣaśca madhyaśrāntaśca gamyate.
na khalvanyatra marttyānāṃ bhūmau karma vidhīyate .. 45.77 ..

1.45.82

bhāratasyāsya varṣasya nava bhedāḥ prakīrtitāḥ.
samudrāntaritā jñeyāste tvagamyāḥ parasparam .. 45.78 ..

1.45.83

indradvīpaḥ kaseruśca tāmravarṇo gabhastimān.
nāgadvīpastathā saumyo gandharvastvatha vāruṇaḥ .. 45.79 ..

1.45.84

ayantu navamasteṣāṃ dvīpaḥ sāgarasaṃvṛtaḥ.
yojanāṃnāṃ sahasraṃ tu dvīpo'yaṃ dakṣiṇottaram .. 45.80 ..

1.45.85

āyato hyākumārikyādāṅgāprabhavācca vai.
tiryaguttaravistīrṇaḥ sahasrāṇi navaiva tu .. 45.81 ..

1.45.86

dvīpo hyupaniviṣṭo'yaṃ mlecchairanteṣu nityaśaḥ.
pūrve kirātā hyasyānte paścime yavanāḥ smṛtāḥ .. 45.82 ..

1.45.87

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā madhye śūdrāśca bhāgaśaḥ.
ijyāyuddhavaṇijyābhirvarttayanto vyavasthitāḥ .. 45.83 ..

1.45.88

teṣāṃ saṃvyavahāro'yaṃ varttate tu parasparam.
dharmārthakāmasaṃyukto varṇānāṃ tu svakarmasu .. 45.84 ..

1.45.89

saṅkalpapañcamānāṃ tu āśramāṇāṃ yathāvidhi.
iha svargāpavargārthaṃ pravṛttiryeṣu mānuṣī .. 45.85 ..

1.45.90

yastvayaṃ navamo dvīpastiryagāyata ucyate.
kṛtsnaṃ jayati yo hyenaṃ sa samrāḍiha kīrttyate .. 45.86 ..

1.45.91

ayaṃ lokastu vai samrāḍantarikṣo virāṭ smṛtaḥ.
svarāḍanyaḥ smṛto lokaḥ punarvakṣyāmi vistaram .. 45.87 ..

1.45.92

sapta cāsmin suparvāṇo viśrutāḥ kulaparvatāḥ.
mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimānṛkṣaparvataḥ.
vindhyaśca pāriyātraśca saptaite kulaparvatāḥ .. 45.88 ..

1.45.93

teṣāṃ sahasraśaścānye parvatāstu samīpagāḥ.
abhijātāḥ sarvaguṇā vipulāścitrasānavaḥ .. 45.89 ..

1.45.94

mandaraḥ parvata śreṣṭho vaihāro dardurastathā.
kolāhalaḥ sasurasaḥ maināko vaidyutastathā .. 45.90 ..

1.45.95

pātandhamo nāma giristathā pāṇḍuraparvataḥ.
gantuprasthaḥ kṛṣṇagirirgodhano girireva ca .. 45.91 ..

1.45.96

puṣpagiryujjayantau ca śailo raivatakastathā.
śrīparvataśca kāruśca kūṭaśailo giristathā .. 45.92 ..

1.45.97

anye tebhyaḥ parijñātā hrasvāḥ svalpopajīvinaḥ.
tairvimiśrā jatapadā āryamlecchāśca nityaśaḥ .. 45.93 ..

1.45.98

pīyante yairimā nadyo gaṅgā sindhuḥ sarasvatī.
śatadruścandrabhāgā ca yamunā sarayūstathā .. 45.94 ..

1.45.99

irāvatī vitastā ca vipāśā devikā kuhūḥ .
gomatī dhutapāpā ca bāhudā ca dṛṣadvatī .. 45.95 ..

1.45.100

kauśikī ca tṛtīyā tu niścīrā gaṇḍakī tathā.
ikṣu rlohita ityetā himavatpādaniḥsṛtāḥ .. 45.96 ..

1.45.101

vedasmṛtirvedavatī vṛtraghnī sindhureva ca.
varṇāśā candanā caiva satīrā mahatī tathā .. 45.97 ..

1.45.102

parā carmmaṇvatī caiva vidiśā vetravatyapi.
śiprā hyavantī ca tathā pāriyātrāśrayāḥ smṛtāḥ .. 45.98 .
śoṇo mahānadaścaiva narmadā sumahādrumā.
mandākinī daśārṇā ca citrakūṭā tathaiva ca .. 45.99 ..

1.45.103

tamasā pippalā śroṇī karatoyā piśācikā.
nīlotpalā vipāśā ca jambulā vāluvāhinī .. 45.100 ..

1.45.104

siterajā śuktimatī makuṇā tridivā kramāt .
ṛkṣapādāt prasūtāstā nadyo maṇinibhodakāḥ .. 45.101 ..

1.45.105

tāpī payoṣṇī nirvindhyā madrā ca niṣadhā nadī.
venvā vaitaraṇī caiva śitibāhuḥ kumudvatī .. 45.102 ..

1.45.106

toyā caiva mahāgaurī durgā cāntaśilā tathā.
vindhyapādaprasūtāśca nadyaḥ puṇyajalāḥ śubhāḥ .. 45.103 ..

1.45.107

godāvarī bhīmarathī kṛṣṇā vaiṇyatha vañjulā.
tuṅgabhadrā suprayogā kāverī ca tathāpagā.
dakṣiṇāpathanadyastu sahyapādādviniḥsṛtāḥ .. 45.104 ..

1.45.108

kṛtamālā tāmravarṇā puṣpajātyutpalāvatī.
malayābhijātāstā nadyaḥ sarvāḥ śītajalāḥ śubhāḥ .. 45.105 ..

1.45.109

trisāmā ṛtukulyā ca ikṣulā tridivā ca yā.
lāṅgulinī vaṃśadharā mahendratanayāḥ smṛtāḥ .. 45.106 ..

1.45.110

ṛṣīkā sukumārī ca mandagā mandavāhinī.
kūpā palāśinī caiva śuktimatprabhavāḥ smṛtāḥ .. 45.107 ..

1.45.111

sarvāḥ puṇyāḥ sarasvatyaḥ sarvā gaṅgāḥ samudragāḥ .
viśvasya mātaraḥ sarvā jagatpāpaharāḥ smṛtāḥ .. 45.108 ..

1.45.112

tāsāṃ nadyupanadyo'pi śataśo'tha sahasraśaḥ.
tāstvime kurupāñcālāḥ śālvāścaiva sajāṅgalāḥ .. 45.109 ..

1.45.113

śūrasenā bhadrakārā bodhāḥ śatapatheśvaraiḥ.
vatsāḥ kisaṣṇāḥ kulyāś ca kuntalāḥ kāśikośalāḥ .. 45.110 ..

1.45.114

atha pārśve tilaṅgāśca magadhāśca vṛkaiḥ saha.
madhyadeśā janapadāḥ prāyaśo'mī prakīrtitāḥ .. 45.111 ..

1.45.115

sahyasya cottarārddhe tu yatra godāvarī nadī.
pṛthivyāmiha kṛtsnāyāṃ sapradeśo manoramaḥ .. 45.112 ..

1.45.116

tatra govarddhano nāma surarājena nirmitaḥ.
rāmapriyārthaṃ svargo'yaṃ vṛkṣā oṣadhayastathā .. 45.113 ..

1.45.117

bharadvājena muninā tatpriyārthe'vatāritāḥ.
antaḥpuravanoddeśastena jajñe manoramaḥ .. 45.114 ..

1.45.118

vāhlīkā vāḍhadhānāśca ābhīrāḥ kālatoyakāḥ.
aparītāśca śūdrāśca pahnavāścarmakhaṇḍikāḥ .. 45.115 ..

1.45.119

gāndhārā yavanāścaiva sindhusauvīrabhadrakāḥ.
śakā hradāḥ kulindāśca paritā hārapūrikāḥ .. 45.116 ..

1.45.120

ramaṭā raddhakaṭakāḥ kekayā daśamānikāḥ.
kṣatriyopaniveśāśca vaiśyaśūdrakulāni ca .. 45.117 ..

1.45.121

kāmbojā daradāścaiva barbarāḥ priyalaukikāḥ.
pīnāścaiva tuṣārāśca pahlavā bāhyatodarāḥ .. 45.118 ..

1.45.122

ātreyāśca bharadvājāḥ prasthalāśca kaserukāḥ.
lampākā stanapāścaiva pīḍikā juhuḍaiḥ saha .. 45.119 ..

1.45.123

apagāścālimadrāśca kirātānāñca jātayaḥ.
tomarā haṃsamārgāśca kāśmīrāstaṅgaṇāstathā .. 45.120 ..

1.45.124

cūlikāścāhukāścaiva pūrṇadarvāstathaiva ca.
ete deśā hyudīcyāśca prācyān deśānnibodhata .. 45.121 ..

1.45.125

andhravākāḥ sujarakā antargiribahirgirāḥ.
tathā pravaṅgavaṅgeyā māladā mālavartinaḥ .. 45.122 ..

1.45.126

brahmottarāḥ pravijayā bhārgavā geyamarthakāḥ.
prāgjyotiṣāśca muṇḍāśca videhāstāmaliptakāḥ.
mālā magadhagovindāḥ prācyāṃ janapadāḥ smṛtāḥ .. 45.123 ..

1.45.127

athāpare janapadā dakṣiṇāpatha vāsinaḥ .
pāṇḍyāśca keralāścaiva caulyāḥ kulyāstathaiva ca .. 45.124 ..

1.45.128

setukā mūṣikāścaiva kumanā vanavāsikāḥ.
mahārāṣṭrā māhiṣakāḥ kaliṅgāścaiva sarvaśaḥ .. 45.125 ..

1.45.129

abhīrāḥ saha caiṣīkāḥ āṭavyāśca varāśca ye.
pulindrā vindhyamūlīkā vaidarbā daṇḍakaiḥ saha .. 45.126 ..

1.45.130

paunikā maunikāścaiva asmakā bhogavarddhanāḥ.
nairmikāḥ kuntalā āndhrā udbhidā nalakālikāḥ .. 45.127 ..

1.45.131

dākṣiṇātyāśca vai deśā aparāṃstānnibodhata.
śūrpākārāḥ kolavanāḥ durgāḥ kālītakaiḥ saha .. 45.128 ..

1.45.132

puleyāśca surālāśca rūpasāstāpasaiḥ saha.
tathā turasitāścaiva sarve caiva parakṣarāḥ .. 45.129 ..

1.45.133

nāsikyādyośca ye cānye ye caivāntaranarmadāḥ.
bhānukacchāḥ samā heyāḥ sahasā śāśvatairapi .. 45.130 ..

1.45.134

kacchīyāśca surāṣṭrāśca anarttāścārbudaiḥ saha.
ityete samparītāśca śrṛṇudhvaṃ vindhyavāsinaḥ .. 45.131 ..

1.45.135

mālavāśca karūṣāśca mekalāścotkalaiḥ saha.
uttamarṇā daśārṇāśca bhojāḥ kiṣkindhakaiḥ saha .. 45.132 ..

1.45.136

tosalāḥ kosalāścaiva traipurā vaidikāstathā.
tumurāstumburāścaiva ṣaṭsurā niṣadhaiḥ saha .. 45.133 ..

1.45.137

anupāstuṇḍikerāśca vītihotrā hyavantayaḥ.
ete janapadāḥ sarve vindhya pṛṣṭhanivāsinaḥ .. 45.134 ..

1.45.138

ato deśān pravakṣyāmi parvatāśrayiṇaśca ye.
nigarharā haṃsamārgāḥ kṣupaṇāstaṅgaṇāḥ khasāḥ .. 45.135 ..

1.45.139

kuśaprāvaraṇāścaiva hūṇā darvāḥ sahūdakāḥ.
trigarttā mālavāścaiva kirātāstāmasaiḥ saha .. 45.136 ..

1.45.140

catvāri bhārate varṣe yugāni kavayo viduḥ.
kṛtaṃ tretā dvārapañca kaliśceti catuṣṭayam.
teṣāṃ nisargaṃ vakṣyāmi upariṣṭānnibodhata .. 45.137 ..

1.45.141

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāma pañcacatvā riṃśo'dhyāyaḥ .. 45 ..

Linked texts (12)