Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 1.58: adhyāyaḥ 58

Vāyupurāṇa 1.58

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 58

1.58.1

..sūta uvāca ..

1.58.2

ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi dvāparasya vidhiṃ punaḥ.
tatra tretāyuge kṣīṇe dvāparaṃ pratipadyate .. 58.1 ..

1.58.3

dvāparādau prajānāntu siddhistratāyuge tu yā.
parivṛtte yuge tasmiṃstataḥ sā saṃpraṇaśyati .. 58.2 ..

1.58.4

tataḥ pravarttate tāsāṃ prajānāṃ dvāpare punaḥ.
lobho'dhṛtirvaṇigyuddhaṃ tattvānāmaviniścayaḥ .. 58.3 ..

1.58.5

tambhedaścaiva varṇānāṃ kāryāṇāñcā vinirṇayaḥ.
yajñauṣadheḥ paśordaṇḍo mado dambho'kṣamā balam.
eṣāṃ rajastamoyuktā pravṛttirdvāpare smṛtā .. 58.4 ..

1.58.6

ādye kṛte ca dharmo'sti tretāyāṃ samprapadyate.
dvāpare vyākulībhūtvā praṇaśyati kalau yuge .. 58.5 ..

1.58.7

varṇānāṃ viparidhvaṃsaḥ saṃkīrttyate tathāśramaḥ.
dvaidhamutpadyate caiva yuge tasmin śrutau smṛtau .. 58.6 ..

1.58.8

dvaidhāt śruteḥ smṛteścaiva niścayo nādhigamyate.
aniścayādigamanāddharmatattvaṃ nigadyate.
dharmatattve tu bhinnānāṃ matibhedo bhavennṛṇām .. 58.7 ..

1.58.9

parasparavibhinnaistairdṛṣṭīnāṃ vibhrameṇa ca.
ayaṃ dharmo hyayaṃ neti niścayo nābhigamyate .. 58.8 ..

1.58.10

kāraṇānāñca vakailyāt kāraṇasyāpyaniścayāt.
matibhede ca teṣāṃ vai dṛṣṭīnāṃ vibhramo bhavet .. 58.9 ..

1.58.11

tato dṛṣṭivibhinnaistaiḥ kṛtaṃ śāstrakulantvidam.
eko vedaśvatuṣpādastretāsviha vidhīyate .. 58.10 ..

1.58.12

saṃrodhādāyuṣaścaiva dṛśyate dvāpareṣu ca .
vedavyāsaiścaturdhā tu vyasyate dvāparādiṣu .. 58.11 ..

1.58.13

ṛṣiputraiḥ punarvedā bhidyante dṛṣṭivibhramaiḥ.
mantrabrāhmaṇavinyāsaiḥ svaravarṇaviparyayaiḥ .. 58.12 ..

1.58.14

saṃhitā ṛgyajuḥsāmnāṃ saṃhanyante śrutarṣibhiḥ.
sāmānyādvaikṛtāccaiva dṛṣṭibhinnaiḥ vkacitvkacit .. 58.13 ..

1.58.15

brāhmaṇaṃ kalpasūtrāṇi mantrapravacanāni ca.
anye tu prahitāstīrthaiḥ kecittān pratyavasthitāḥ .. 58.14 ..

1.58.16

dvāpareṣu pravarttante bhinnavṛttāśramā dvijāḥ.
ekamādhvaryavaṃ pūrvamāsīddvaidhaṃ punastataḥ .. 58.15 ..

1.58.17

sāmānyaviparītārthaiḥ kṛtaṃ śāstrakulantvidam.
ādhvaryavasya prastāvairbahudhā vyākulaṃ kṛtam .. 58.16 ..

1.58.18

tathaivātharvaṛksāmnāṃ vikalpaiścāpyasaṃkṣayaiḥ.
vyākulaṃ dvāpare bhinne kriyate bhinnadarśanaiḥ .. 58.17 ..

1.58.19

taiṣāṃ bhedāḥ prabhedāśca vikalpaiścāpyasaṃkṣayāḥ .
dvāpare sampravartante vinaśyanti punaḥ kalau .. 58.18 ..

1.58.20

teṣāṃ viparyayāścaiva bhavanti dvāpare punaḥ.
avṛṣṭirmaraṇañcaiva tathaiva vyādhyupadvavāḥ .. 58.19 ..

1.58.21

vāṅmanaḥkarmajairduḥkhairnirvedo jāyate punaḥ .
nirvedājjāyate teṣāṃ duḥkhamokṣa vicāraṇā .. 58.20 ..

1.58.22

vicārāṇācca vairāgyaṃ vairāgyāddopadarśanam.
doṣāṇāṃ darśanāccaiva dvāpare jñānasambhavaḥ .. 58.21 ..

1.58.23

teṣāñca mānināṃ pūrvamādye svāyambhuve'ntare.
utpadyante hi śāstrāṇāṃ dvāpare paripanthinaḥ .. 58.22 ..

1.58.24

āyurvedavikalpāśca aṅgānāṃ jyautiṣasya ca.
arthaśāstravikalpaśca hetuśāstravikalpanam .. 58.23 ..

1.58.25

smṛtiśāstraprabhedāśca prasthānāni pṛthak pṛthak.
dvāpareṣvabhivarttante matibhedāstathā nṛṇām .. 58.24 ..

1.58.26

manasā karmaṇā vācā kṛcchrā dvārttā prasiddhyati.
dvāpare sarvabhūtānāṃ kāyakleśapuraskṛtā .. 58.25 ..

1.58.27

lobhe'dhṛtirvaṇigyuddhaṃ tattvānāmaviniścayaḥ.
vedaśāstrapraṇayanaṃ dharmāṇāṃ saṅkarastathā .. 58.26 ..

1.58.28

dvāpareṣu pravarttante rogo lobho vadhastathā.
varṇāśramaparidhvaṃsāḥ kāmadveṣau tathaiva ca .. 58.27 ..

1.58.29

pūrṇe varṣasahasre dve paramāyustuthā nṛṇām.
niḥśepe dvāpare tasmin tasya sandhyā tu pādataḥ .. 58.28 ..

1.58.30

pratiṣṭhate guṇairhīno dharmo'sau dvāparasya tu .
tathaiva sandhyāpādena aṃśastasyāvatiṣṭhate .. 58.29 ..

1.58.31

dvāparasya ca varṣe yā tiṣyasya tu nibodhata.
dvāparasyāṃśaśeṣe tu pratipattiḥ kalerataḥ .. 58.30 ..

1.58.32

hiṃsāsūyānṛtaṃ māyā vadhaścaiva tapasvinām.
ete svabhāvāstiṣyasya sādhayanti ca vai prajāḥ .. 58.31 ..

1.58.33

eṣa dharmaḥ kṛtaḥ kṛtsno dharmaśca parihīyate.
manasā karmaṇā stutyā vārttā siddhyati vā na vā .. 58.32 ..

1.58.34

kalau pramārako rogaḥ satataṃ kṣudbhayāni vai.
anāvṛṣṭibhayaṃ ghoraṃ darśanañca viparyayam .. 58.33 ..

1.58.35

na pramāṇaṃ smṛterasti tiṣye loke yuge yuge.
garbhastho mriyate kaścidyauvanasthastathāparaḥ .
sthāvire madhyakaumāre mriyante vai kalau prajāḥ .. 58.34 ..

1.58.36

adhārmikāstvanācārāstīkṣṇa kopālpatejasaḥ.
anṛtabruvaśca satataṃ tiṣye jāyanti vai prajāḥ .. 58.35 ..

1.58.37

duriṣṭairduradhītaiśca durācārairdurāgamaiḥ.
viprāṇāṃ karmadoṣaistaiḥ prajānāṃ jāyate bhayam .. 58.36 ..

1.58.38

hiṃsā māyā tatherṣyā ca krodho'sūyākṣamānṛtam.
tiṣye bhavanti jantūnāṃ rāgo lobhaśca sarvaśaḥ .. 58.37 ..

1.58.39

saṃkṣobho jāyate'tyarthaṃ kalimāsādya vai yugam.
nādhīyante tadā vedā na yajante dvijātayaḥ.
utsīdanti narāścaiva kṣatriyāḥ saviśaḥ kramāt .. 58.38 ..

1.58.40

kṣudrāṇāmantyayonestu sambandhā brāhmaṇaiḥ saha.
bhavantīha kalau tasmin śayanāsanabhojanaiḥ .. 58.39 ..

1.58.41

rājānaḥ śūdrabhūyiṣṭhā pāṣaṇḍānāṃ pravartakāḥ.
bhrūṇahatyāḥ prajāstatra prajā evaṃ pravarttate .. 58.40 ..

1.58.42

āyurmedhā balaṃ rūpaṃ kulañcaiva prahīyate.
śūdrāśca brāhmaṇācārāḥ śūdrācārāśca brāhmaṇāḥ .. 58.41 ..

1.58.43

rājavṛtte sthitāścaurāścauravṛttāśca pārthivāḥ.
bhṛtyāśca naṣṭasuhṛdo yugānte paryupasthite .. 58.42 ..

1.58.44

aśīlinyo'vratāścāpi striyo madyāmiṣapriyāḥ.
māyāmātrā bhaviṣyanti yugānte pratyupasthite .. 58.43 ..

1.58.45

śvāpadaprabalatvañca gavāñcaivāpyupakṣayaḥ.
sādhūnāṃ vinivṛttiśca vidyāttasmin kalau yuge .. 58.44 ..

1.58.46

tadā sūkṣme mahodarko durlabho bhogināṃ tathā.
caturāśramaśaithilyāddharmaḥ pravicaliṣyati .. 58.45 ..

1.58.47

tadā hyalpaphalā devī bhavedbhūmirmahīyasī.
śūdrāstapaścariṣyanti yugānte pratyupaśthite .. 58.46 ..

1.58.48

tadā hyaikāhiko dharmo dvāpare yaśca māsikaḥ.
tretāyāṃ vatsarasthaśca ekāhādatiricyate .. 58.47 ..

1.58.49

arakṣitāro harttāro balibhāgasya pārthivāḥ.
yugānteṣu bhaviṣyanti svarakṣaṇaparāyaṇāḥ .. 58.48 ..

1.58.50

akṣatriyāśca rājāno viśaḥ śūdropajīvinaḥ.
śūdrābhivādinaḥ sarve yugānte dvijasattamāḥ .. 58.49 ..

1.58.51

patayaśca bhaviṣyanti bahavo'smin kalau yuge.
citravarṣī tadā devo yadā syāttu yugakṣayaḥ .. 58.50 ..

1.58.52

sarve vāṇijakāścāpi bhaviṣyantyadhame yuge.
bhūyiṣṭhaṃ kūṭamānaiśca paṇyavikrītatejanaiḥ .. 58.51 ..

1.58.53

kuśīlacaryā pāṣaṇḍairvṛthārūpaiḥ samāvṛtam.
puruṣālpaṃ bahustrīkaṃ yugānte paryupasthite .. 58.52 ..

1.58.54

bahuyācanako loko bhaviṣyati parasparam.
kravyādanaḥ krūravākyo nārjavo nānasūyakaḥ .. 58.53 ..

1.58.55

na kṛte pratikartā ca kṣīṇo loko bhaviṣyati.
aśaṅkā caiva patite tadyugāntasya lakṣaṇam .. 58.54 ..

1.58.56

naraśūnyā vasumatī śūnyā caiva bhaviṣyati.
maṇḍalāni bhavantyatra deśeṣu nagareṣu ca .. 58.55 ..

1.58.57

alpodakā cālpaphalā bhaviṣyati vasundharā.
goptāraścāpyagoptāraḥ prabhaviṣyantyaśāsanāḥ .. 58.56 ..

1.58.58

harttāraḥ pararatnānāṃ paradārapradharṣakāḥ.
kāmātmāno durātmāno hyadharmāt sāhasapriyāḥ .. 58.57 ..

1.58.59

anaṣṭacetanāḥ puṃso muktakeśāstu cūlikāḥ.
ūnaṣoḍaśavarṣāśca prajāyante yugakṣaye .. 58.58 ..

1.58.60

śukladantā jitākṣāśca muṇḍāḥ kāṣāyavāsasaḥ.
śūdrā dharmañcariṣyanti yugānte paryupasthite .. 58.59 ..

1.58.61

sasyacaurā bhaviṣyaṃti tathā cailābhimarśanāḥ.
caurāścaurasya harttāro hanturharttāra eva va .. 58.60 ..

1.58.62

jñānakarmaṇyuparate loke niṣkriyatāṅgate .
kīṭamūṣikasarpāśca dharṣayiṣyanti mānavān .. 58.61 ..

1.58.63

subhikṣaṃ kṣemamārogyaṃ sāmarthyaṃ durlabhaṃ bhavet.
kauśikāḥ prativatsyanti deśān kṣudbhayapīḍitān .. 58.62 ..

1.58.64

duḥkhenābhiplutānāñca paramāyuḥ śataṃ bhavet.
dṛśyante na ca dṛśyante vedāḥ kaliyuge'khilāḥ .. 58.63 ..

1.58.65

utsīdanti tathā yajñāḥ kevalā dharmapīḍitāḥ.
kaṣāyiṇaśca nirgranthāstathā kāpālinaśca ha .. 58.64 ..

1.58.66

vedavikrayiṇaścānye tīrthavikrayiṇo'pare .
varṇāśramāṇāṃ ye cānye pāṣaṇḍāḥ paripanthinaḥ .. 58.65 ..

1.58.67

utpadyante tathā te vai saṃprāpte tu kalau yuge.
nādhīyante tadā vedāḥ śūdrā dharmārthakovidāḥ .. 58.66 ..

1.58.68

yajante nāśvamedhena rājānaḥ śūdrayonayaḥ.
strīvadhaṃ govadhaṃ kṛtvā hatvā caiva parasparam.
upahanyustadānyonyaṃ sādhayanti tathā prajāḥ .. 58.67 ..

1.58.69

duḥkhapracārato'lpāyurdeśotsādaḥ sarogatā.
moho glānistathāsaukhyaṃ tamovṛttaṃ kalau smṛtam .. 58.68 ..

1.58.70

prajā tu bhrūṇahatyāyāmatha vai sampravarttate.
tasmādāyurbalaṃ rūpaṃ kaliṃ prāpya prahīyate.
duḥkhenābhiplutānāṃ vai paramāyuḥ śataṃ nṛṇām .. 58.69 ..

1.58.71

dṛśyante nābhidṛśyante vedāḥ kaliyuge'khilāḥ.
utsīdante tadā yajñāḥ kovalā dharmapīḍitāḥ .. 58.70 ..

1.58.72

tadā tvalpena kālena siddhiṃ yāsyanti mānavāḥ.
dhanyā dharmañcariṣyanti yugānte dvijasattamāḥ .. 58.71 ..

1.58.73

śrutismṛtyuditaṃ dharmaṃ ye carantyanasūyakāḥ.
tretāyāṃ vārṣiko dharmo dvāpare māsikaḥ smṛtaḥ.
yathāśaktiṃ caran prājñastadahnā prāpruyāt kalau .. 58.72 ..

1.58.74

eṣā kaliyuge'vasthā sandhyāṃśantu nibodha me .
yuge yuge tu hīyante trīṃstrīn pādāṃśca siddhayaḥ .. 58.73 ..

1.58.75

yugasvabhāvātsandhyāstu tiṣṭhantīmāstu pādaśaḥ.
sandhyāsvabhāvāccāṃśeṣu pādaśaste pratiṣṭhitāḥ .. 58.74 ..

1.58.76

evaṃ sandhyāṃśake kāle samprāpte tu yugāntike.
teṣāṃ śāstā hyasādhūnāṃ bhṛgūṇāṃ nidhanotthitaḥ .. 58.75 ..

1.58.77

gotreṇa vai candramaso nāmnā pramitirucyate.
mādhavasya tu soṃśena pūrvaṃ svāyambhuve'ntare .. 58.76 ..

1.58.78

samāḥ sa viṃśatiṃ pūrṇāḥ paryaṭan vai vasundharām.
ācakarṣa sa vai senāṃ savājirathakuñjarām .. 58.77 ..

1.58.79

pragṛhītāyudhairvipraiḥ śataśo'tha sahasraśaḥ.
sa tadā taiḥ parivṛto mlecchān hanti sahasraśaḥ .. 58.78 ..

1.58.80

sa hatvā sarvagaścaiva rājñastān śūdrayonijāt.
pāṣaṇḍān sa tataḥ sarvānniḥśeṣān kṛtavān prabhuḥ .. 58.79 ..

1.58.81

nātyarthaṃ dhārmikā ye ca tān sarvān hanti sarvaśaḥ.
varṇavyatyāsajātāṃśca ye ca tānupajīvinaḥ .. 58.80 ..

1.58.82

udīcyānmadhyadeśāṃśca pārvatīyāṃstathaiva ca.
prācyān pratīcyāṃśca tathā vindhyapṛṣṭhāparāntikān .. 58.81 ..

1.58.83

tathaiva dākṣiṇātyāṃśca draviḍān siṃhalaiḥ saha.
gāndārān pāradāṃścaiva pahnavān yavanāṃstathā .. 58.82 ..

1.58.84

tuṣārān varvarāṃścīnān śūlikān daradān khasān.
lampākāntha ketāṃśca kirātānāñca jātayaḥ .. 58.83 ..

1.58.85

pravṛttacakro balavān mlecchānāmantakṛdvibhuḥ.
adhṛṣyaḥ sarvabhūtānāṃ cacārātha vasundharām .. 58.84 ..

1.58.86

mādhavasya tu soṃśena devasya hi vijajñivān .
pūrvajanmavidhijñaiśca pramitirnāma vīryavān .. 58.85 ..

1.58.87

gotreṇa vai candramasaḥ pūrve kaliyuge prabhuḥ.
dvātriṃśe'bhyudite varṣe prakrānte viṃśatiṃ samāḥ .. 58.86 ..

1.58.88

vinighnan sarvabhūtāni mānavāni sahasraśaḥ.
kṛtvā vīryāvaśeṣāntu pṛthvīṃ ṟūḍhena karmaṇā .
parasparanimittena kopenākasmikena tu .. 58.87 ..

1.58.89

sa sādhayitvā vṛṣalān prāyaśastānadhārmikān .
gaṅgāyamunayormadhye niṣṭhāṃ prāptaḥ sahānugaḥ .. 58.88 ..

1.58.90

tato vyatīte tasmiṃstu amātye satyasainike.
utsādya pārthivān sarvān mlecchāṃścaiva sahasraśaḥ .. 58.89 ..

1.58.91

tatra sandhyāṃśake kāle samprāpte tu yugāntike.
sthitāsvalpāvaśiṣṭāsu prajāsviha vkacit vkacit .. 58.90 ..

1.58.92

apragrahāstatastā vai lokaceṣṭāstu vṛndaśaḥ.
upahiṃsanti cānyonyaṃ prapadyante parasparam .. 58.91 ..

1.58.93

arājake yugavaśāt saṃśaye samupasthite.
prajāstā vai tataḥ sarvāḥ parasparabhayārditāḥ .. 58.92 ..

1.58.94

vyākulāśca pariśrāntāstyaktvā dārān gṛhāṇi ca.
svān prāṇān samavekṣanto niṣṭhāṃ prāptāḥ suduḥkhitāḥ .. 58.93 ..

1.58.95

naṣṭe śraute smṛte dharme parasparahatāstadā.
nirmaryādā nirākrandā niḥsnehā nirapatrapāḥ .. 58.94 ..

1.58.96

naṣṭe varpe pratihatā hrasvakāḥ pañjaviṃśakāḥ.
hitvā dārāṃśca putrāṃśca viṣādavyākulendriyāḥ .. 58.95 ..

1.58.97

anāvṛṣṭihatāścaiva vārttāmutsṛjya duḥkhitāḥ.
pratyantāṃstānnipevante hitvā janapadān svakān .. 58.96 ..

1.58.98

saritaḥ sāgarān kūpān sevante parvatāṃstadā.
madhumāṃsairmūlaphalairvarttayanti suduḥkhitāḥ .. 58.97 ..

1.58.99

cīravastrājinadharā niṣpatrā niṣparigrahāḥ.
varṇāśramaparibhraṣṭāḥ saṅkaraṃ ghoramāsthitāḥ .. 58.98 ..

1.58.100

etāḥ kāṣṭhāmanuprāptā alpaśeṣāstathā prajāḥ .
jarāvyādhikṣudhāviṣṭā duḥkhānnirvedamāgaman .. 58.99 ..

1.58.101

vicāraṇantu nirvedāt sāmyāvasthā vicāraṇāt.
sāmyāvasthāsu sambodhaḥ sambodhāddharmaśīlatā .. 58.100 ..

1.58.102

tāsupagamayuktāsu kaliśiṣṭāsu vai svayam.
ahorātraṃ tadā tāsāṃ yugantu parivarttate .. 58.101 ..

1.58.103

cittasammohanaṃ kṛtvā tāsāntaiḥ saptamantu tat.
bhāvino'rthasya ca balāttataḥ kṛtamavartata .. 58.102 ..

1.58.104

pravṛtte tu punastasmiṃstataḥ kṛtayuge tu vai.
utpannāḥ kaliśiṣṭāstu kārtayugyaḥ prajāmtadā .. 58.103 ..

1.58.105

tiṣṭhanti ceha ye siddhāḥ sudṛṣṭā vicaranti ca.
sadā saptarṣayaścaiva tatra te ca vyavasthitāḥ .. 58.104 ..

1.58.106

brahmakṣatraviśaḥ śūdrā bījārthaṃ ye smṛtā iha.
kalijaiḥ saha te sarve nirviśeṣāstadābhavan .. 58.105 ..

1.58.107

teṣāṃ saptarṣayo dharma kathayantītareṣu ca .
varṇā śramācārayuktaḥ śrautaḥ smārto dvidhā tu saḥ .. 58.106 ..

1.58.108

tatasteṣu kriyāvatsu varttante vai prajāḥ kṛte .
śrautaḥ smārttaḥ kṛtānāntu dharmaḥ saptarṣidarśitaḥ .. 58.107 ..

1.58.109

tāsu dharmavyavastārthaṃ tiṣṭhantīhāyugakṣayāt .
manvantarādhikāreṣu tiṣṭhanti munayastu vai .. 58.108 ..

1.58.110

yathā dāvapradagdheṣu tṛṇeṣviha tape ṛtau .
navānāṃ prathamaṃ dṛṣṭasteṣāṃ mūle tu sambhavaḥ .. 58.109 ..

1.58.111

evaṃ yugādyugasteha santānastu parasparam .
varttate hyavyavacchedādyāvanmanvantarakṣayaḥ .. 58.110 ..

1.58.112

sukhamāyurbalaṃ rūpaṃ dharmārthau kāma eva ca .
yugeṣvetāni hīyante trīṇi pādakrameṇa tu .. 58.111 ..

1.58.113

sasandhyaṃśeṣu hīyante yugānāṃ dharmasiddhayaḥ.
ityeṣa pratisandhirvaḥ kīrttitastu mayā dvijāḥ .. 58.112 ..

1.58.114

caturyugānāṃ sarveṣāmetenaiva prasādhanam ..

1.58.115

eṣā caturyugāvṛttirāsahasrāt pravarttate .. 58.113 ..

1.58.116

brahmaṇastadahaḥ proktaṃ rātriśca tāvatī smṛtā .
atrārjavaṃ jaḍībhāvo bhūtānāmāyugakṣayāt .. 58.114 ..

1.58.117

etadeva tu sarveṣāṃ yugānāṃ lakṣaṇaṃ smṛtam.
eṣā caturyugānāntu gaṇanā hyekasaptatiḥ.
krameṇa parivṛttā tu manorantaramucyate .. 58.115 ..

1.58.118

caturyuge tathaikasmin bhavatīha yathāśrutam.
tathā cānyeṣu bhavati punastadvai yathākramam .. 58.116 ..

1.58.119

sarge sarge yathā bhedā utpadyante tathaiva tu .
pañcaviṃśatparimitā na nyūnā nādhikāstathā .. 58.117 ..

1.58.120

tathā kalpayugaiḥ sārddhaṃ bhavanti samalakṣaṇāḥ.
manvantarāṇāṃ sarveṣāmetadeva tu lakṣaṇam .. 58.118 ..

1.58.121

tathā yugānāṃ parivarttanāni cirapravṛttāni yugasvabhavāt .
tathā na santiṣṭhati jīvalokaḥ kṣayodayābhyāṃ parivarttamānaḥ .. 58.119 ..

1.58.122

ityetallakṣaṇaṃ proktaṃ yugānāṃ vai samāsataḥ.
atītānāgatānāṃ vai sarvāṇyevāntarāṇi .. 58.120 ..

1.58.123

anāgateṣu tadvacca tarkkaḥ kāryo vijānatā.
manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha .. 58.121 ..

1.58.124

manvantareṇa caikena sarvāṇyevāntarāṇi vai.
vyākhyātāni vijānīdvaṃ kalpe kalpena caiva hi .. 58.122 ..

1.58.125

asyābhimāninaḥ sarve nāmarūpairbhavantyuta.
devā hyaṣṭavidhā ye ca iha manvantareśvarāḥ .. 58.123 ..

1.58.126

ṛṣayo manavaścaiva sarve tulyāḥ prayojanaiḥ.
evaṃ varṇāśramāṇāntu pravibhāgo yuge yuge .. 58.124 ..

1.58.127

yugasvabhāvācca tathā vidhatte vai sadā prabhuḥ .
varṇāśramavibhāgaśca yugāni yugasiddhaye .. 58.125 ..

1.58.128

anuṣaṅgaḥ samākhyātaḥ sṛṣṭisargannibodhata.
vistareṇānupūrvyā ca sthitiṃ vakṣye yugeṣviha .. 58.126 ..

1.58.129

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte caturyugākhyānaṃ nāmāṣṭapañcāśo'dhyāyaḥ .. 58 ..

Linked texts (5)