Vayupurana 2.34: adhyāyaḥ 34
Vāyupurāṇa 2.34
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 34
2.34.1
sūta uvāca..
2.34.2
sātvatī rūpasampannaṃ kauśalyā suṣuve sutam.
bhajinaṃ bhajamānaṃ ca divyaṃ devāvṛdhaṃ nṛpam .. 34.1 ..
2.34.3
andhakañca sahābhojaṃ vṛṣṇiñca yadunandanam.
teṣāṃ hi sargāścatvāraḥ śrṛṇudhvaṃ vistareṇa vai .. 34.2 ..
2.34.4
bhajamānasya śrṛñjayyāṃ bāhyaścopari bāhyakaḥ.
śrṛñjayasya sute dve tu bāhyakaste udāvahat .. 34.3 ..
2.34.5
tasya bhārye bhaginyau te prāsūteti sutān bahūn.
nimiśca paṇavaścaiva vṛṣṇiḥ parapurañjayaḥ .. 34.4 ..
2.34.6
ye bāhyakāryyaśrṛñjayyāṃ bhajamānādvijajñire.
ayutāyutasāhasra śatajidatha vāmakaḥ .. 34.5 ..
2.34.7
bāhyakāryyābhaginyāṃ ye bhajamānā dvijajñire.
teṣāṃ devāvṛdho rājā cacāra paramaṃ tapaḥ .. 34.6 ..
2.34.8
putraḥ sarvaguṇopeto mama bhūyāditi sma ha.
saṃyojyātmānamevaṃ savarṇā sā jalamaspṛśat .. 34.7 ..
2.34.9
sā copasparśanāttasya cakāra ṛṣimāpagā.
kalyāṇañca narapatestasya sā nimnagottamā .. 34.8 ..
2.34.10
cintayābhiparītāṅgā jagāmātha viniścayam.
nādhigacchāmi tāṃ nārīṃ yasyāmevaṃvidhaḥ sutaḥ .. 34.9 ..
2.34.11
bhavetsarvaguṇopeto rājño devāvṛdhasya hi.
tasmādasya svayaṃ cāhaṃ bhavāmyadya sahavratā.
jajñe tasyāḥ svayaṃ hasto bhāvastasya yatheritaḥ .. 34.10 ..
2.34.12
atha bhūtvā kumārī tu sāvitrī paramaṃ vacaḥ.
cintayāmāsa rājānaṃ tāmiyeṣa sa parthivaḥ .. 34.11 ..
2.34.13
tasyāmādhatta garbhaṃ sa tejasvinamudāradhīḥ.
atha sā navame māsi suṣuve saritāṃvarā .. 34.12 ..
2.34.14
putraṃ sarvaguṇopetaṃ yathā devāvṛdhepsitaḥ.
tatra vaṃśe purāṇajñā gāthāṃ gāyanti vai dvijāḥ .. 34.13 ..
2.34.15
guṇān devāvṛdhasyāpi kīrttayanto mahātmanaḥ.
yathaiva śrṛṇute dūrāt saṃpaśyati tathāntikāt .. 34.14 ..
2.34.16
babhruḥ śreṣṭho manuṣyāṇāṃ devairdevāvṛdhaḥ samaḥ.
puruṣāḥ pañcaṣaṣṭiśca sahasrāṇi ca saptatiḥ.
ye'mṛtatvamanuprāptā babhrurdevāvṛdhādapi .. 34.15 ..
2.34.17
yajvā dānapatirvīro brahmaṇyaḥ satya vāg budhaḥ.
kīrttimāṃśca mahābhāgaḥ sāttvatānāṃ mahārathaḥ .. 34.16 ..
2.34.18
tasyānvavāye sumahābhojayemārtikāvalāḥ.
gāndhārī caiva mādrī ca vṛṣṇerbhāryye babhūvatuḥ .. 34.17 ..
2.34.19
gāndhārī janayāmāsa sumitraṃ mitranandanam.
mādrī yudhājitaṃ putraṃ sā tu vai devamīḍhuṣam .. 34.18 ..
2.34.20
anamitraṃ sutañcaiva tāvubhau puruṣottamau.
anamitrasuto nighno nighnasya dvau babhūvatuḥ .. 34.19 ..
2.34.21
prasenaśca mahābhāgaḥ śakrajicca sutāvubhau.
tasya śakrajitaḥ pūrvaḥ sakhā prāṇasamo'bhavat .. 34.20 ..
2.34.22
sa kadācinniśāpāye rathena rathināṃvaraḥ.
toyakūlādapaḥ spraṣṭumupasthātuṃ yayau ravim .. 34.21 ..
2.34.23
tasyopatiṣṭhataḥ sūryo vivasvānagrataḥ sthitaḥ.
aspaṣṭamūrtirbhagavāṃ stejomaṇḍalavān vibhuḥ .. 34.22 ..
2.34.24
atha rājā vivasvantamuvāca sthitamagrataḥ.
yathaiva vyomni paśyāmi tvāmahaṃ jyotiṣāmpate .. 34.23 ..
2.34.25
tejomaṇḍalinañcaiva tathaivāpyagrataḥ sthitam.
ko viśeṣo vivasvaṃste sākṣādupagatena vai .. 34.24 ..
2.34.26
etacchrutvā sa bhagavān maṇiratnaṃ syamantakam.
svakaṇṭhādavamucyātha babandha nṛpatestadā .. 34.25 ..
2.34.27
tato vigrahavantaṃ taṃ dadarśa nṛpatistadā.
pratimāmatha tāṃ dṛṣṭvā muhūrttaṃ kṛtavāṃstathā .. 34.26 ..
2.34.28
tamatiprasthitaṃ bhūyo vivasvantaṃ sa śakrajit.
provācāgnisavarṇaṃ tvaṃ yena lokān prayāsyati.
tadaiva maṇiratnaṃ tanmāṃ bhavān dātumarhati .. 34.27 ..
2.34.29
syamantakaṃ nāma maṇiṃ dattavāṃstasya bhāskaraḥ.
sa tamābaddhya nagaraṃ praviveśa mahīpatiḥ .. 34.28 ..
2.34.30
taṃ janāḥ paryadhāvanta sūryo'yaṃ gacchatīti ha.
sabhāṃ vismāyayitvātha purīmantaḥpuraṃ tathā .. 34.29 ..
2.34.31
taṃ prasenijite divyaṃ maṇiratnaṃ syamantakam.
dadau bhrātre narapatiḥ premṇā śakrajiduttamam .. 34.30 ..
2.34.32
syamantako nāma maṇiryasya rāṣṭre sthito bhevat .
kālavarṣī ca parjanyo na ca vyādhibhayaṃ tadā .. 34.31 ..
2.34.33
lipsāṃ cakre prasenāttu maṇiratnaṃ syamantakam.
govindo na ca taṃ lebhe śakto'pi na jahāra ca .. 34.32 ..
2.34.34
kadā cinmṛgayāṃ yātaḥ prasenastena bhūṣitaḥ.
syamantakakṛte siṃhādvadhaṃ prāptaḥ sudāruṇam .. 34.33 ..
2.34.35
jāmbavānṛkṣarājastu taṃ siṃhaṃ nijaghāna vai .
ādāya ca maṇiṃ divyaṃ svaṃ bilaṃ praviveśa ha .. 34.34 ..
2.34.36
tatkarma kṛṣṇasya tato vṛṣṇyandhakamahattarāḥ.
maṇaugṛdhnuntu manvānāstameva viśaśaṅkire .. 34.35 ..
2.34.37
mithyābhiśastiṃ tebhyastāṃ balavānarisūdanaḥ.
amṛṣyamāṇo bhagavān vanaṃ sa vicacāra ha .. 34.36 ..
2.34.38
sa tu prasenamṛgayāmacarattatra cāpyatha.
prasenasya padaṃ gṛhya puruṣai rāptakāribhiḥ .. 34.37 ..
2.34.39
ṛkṣavantaṃ girivaraṃ vindhyañca nagamuttamam.
anveṣaṇapariśrāntaḥ sa dadarśa mahāmanāḥ .. 34.38 ..
2.34.40
sāśvaṃ hataṃ prasenaṃ taṃ nāvindattatra vai maṇim.
atha siṃhaḥ prasenasya śarīrasyāvidūrataḥ .. 34.39 ..
2.34.41
ṛkṣeṇa nihato dṛṣṭaḥ pādaiṛkṣasya sūcitām.
padairanveṣayāmāsa guhāmṛkṣasya yādavaḥ .. 34.40 ..
2.34.42
mahatyatibile vāṇīṃ śuśrāva pramaderitām.
dhātryā kumāramādāya sutaṃ jāmbavato dvijāḥ.
prītimatyātha maṇinā mārodīrityudīritām .. 34.41 ..
2.34.43
..dhātryuvāca..
2.34.44
prasenamavadhīt siṃhaḥ siṃho jāmbavatā hataḥ.
sukumāraka mārodīstava hyeṣa syamantakaḥ .. 34.42 ..
2.34.45
vyaktīkṛtañca śabdaṃ taṃ tūrṇaṃ so'pi yayau bilam.
apaśyacca vilābhyāśe prasenamavadāritam.. 34.43 ..
2.34.46
praviśya cāpi bhagavāstadṛkṣabilamañjasā.
dadarśa ṛkṣarājānaṃ jāmbavantamudāradhīḥ .. 34.44 ..
2.34.47
yuyudhe vāsudevastu bile jāmbavatā saha.
bāhubhyāmeva govindo divasānekaviṃśatim .. 34.45 ..
2.34.48
praviṣṭe ca bilaṃ kṛṣṇe vāsudeva puraḥsarāḥ .
punardvāravatīmetya hataṃ kṛṣṇaṃ nyavedayan .. 34.46 ..
2.34.49
vāsudevastu nirjitya jāmbavantaṃ mahābalam.
lebhe jāmbavatīṃ kanyāmṛkṣarājasya sammatām .. 34.47 ..
2.34.50
bhagavattejasā grasto jāmbavān prasabhaṃ maṇim.
sutāṃ jāmbavatīmāśu viṣvaksenāya dattavān .. 34.48 ..
2.34.51
maṇiṃ syamantakaṃ caiva jagrāhātma viśuddhaye.
anunīya ṛkṣarājaṃ niryayau ca tadā bilāt .. 34.49 ..
2.34.52
evaṃ sa maṇimādāya viśoddhyātmānamātmanā.
dadau satrājite taṃ vai maṇiṃ sātvatasannidhau .. 34.50 ..
2.34.53
kanyāṃ punarjāmbavatīmuvāca madhusūdanaḥ.
tasmānmithyābhiśāpāt sa vyamucyata janārdanaḥ .. 34.51 ..
2.34.54
imāṃ mithyābhiśastiṃ yaḥ kṛṣṇasyeha vyapohitām.
veda mithyābhiśasteḥ sa nābhiśasyati karhicit .. 34.52 ..
2.34.55
daśa svasṛbhyo bhāryyābhyaḥ śatrajittaḥ śataṃ sutāḥ.
khyātimantastrayasteṣāṃ bhaṅgakārastu pūrvvajaḥ.
vīro vratapatiścaiva hyapasvāntaśca supriyaḥ .. 34.53 ..
2.34.56
atha dvāravatī nāma bhaṅgakārasya suprajā.
suṣuve sā kumārīstu tisro rūpaguṇānvitāḥ .. 34.54 ..
2.34.57
satya bhāmottamā strīṇāṃ vratinīva dṛḍhavratā.
tathā tapasvinī caiva pitā kṛṣṇasya tāṃ dadau .. 34.55 ..
2.34.58
yattat satrājite kṛṣṇo maṇiratnaṃ syamantakam.
prādāttadāharadratnaṃ bhojena śatadhanvanā .. 34.56 ..
2.34.59
tadā hi prārthayāmāsa satyabhāmāmaninditām.
akrūro ratnamanvicchan maṇiñcaiva syamantakam .. 34.57 ..
2.34.60
bhadrakāraṃ tato hatvā śatadhanvā mahābalaḥ.
rātrau taṃ maṇimādāya tato'krūrāya dattavān .. 34.58 ..
2.34.61
akrūrastu tadā ratnamādāya sa nararṣabhaḥ.
samayaṃ kāraṇaṃ cakre bodhyo nānyaistvayetyuta .. 34.59 ..
2.34.62
vayamabhyupapatsyāmaḥ kṛṣṇena tvaṃ pradharṣitaḥ.
mama ca dvārakāḥ sarvā vaśe tiṣṭantyasaṃśayam .. 34.60 ..
2.34.63
hate pitari duḥśārttā satyabhāmā yaśasvinī.
prayayau rathamāruhya nagaraṃ vāraṇāvatam .. 34.61 ..
2.34.64
satyabhāmā tu tadvṛttaṃ bhojasya śatadhanvanaḥ.
bharturnivedya duḥkhārttā pārśvasthāśrūṇyavartayat .. 34.62 ..
2.34.65
pāṇḍavānāntu dagdhānāṃ hariḥ kṛtvodakakriyām .
tulyārthe caiva bhrātṝṇāṃ niyojayati sātyakim .. 34.63 ..
2.34.66
tata stvaritamāgamya dvārakāṃ madhusūdanaḥ.
pūrvvajaṃ halinaṃ śrīmānidaṃ vacanamabravīt .. 34.64 ..
2.34.67
hataḥ prasenaḥ siṃhena satrājicchatadhanvanā.
syamantakamahaṃ mārge tasya prahara he prabho .. 34.65 ..
2.34.68
tadāroha rathaṃ śīghraṃ bhojaṃ hatvā mahābalam.
syamantako mahābāho tadāsmākaṃ bhaviṣyati .. 34.66 ..
2.34.69
tataḥ pravṛtte yuddhe tu tumule bhojakṛṣṇayoḥ.
śatadhanvā na cākrūramavaikṣat sarvato diśi .. 34.67 ..
2.34.70
anaṣṭāśvāvarohantu kṛtvā bhojajanārdanau.
śakto'pi sādhyādvārddhakyānnākrūro'bhyupapadyata .. 34.68 ..
2.34.71
apayāne tato buddhiṃ bhūyaścakre bhayānvitaḥ.
yojanānāṃ śataṃ sāgraṃ yayā ca pratyapadyata .. 34.69 ..
2.34.72
vijñātahṛdayā nāma śatayojanagāminī.
bhojasya vaḍhavādityo yayā kṛṣṇamayodhayat .. 34.70 ..
2.34.73
pravṛddhavegā vaḍavā tvadhvanāṃ śatayojanam.
dṛṣṭā rathagatistasya śatadhanvānamarddayat .. 34.71 ..
2.34.74
tatastasya hayāste tu śramāt khedācca vai dvijāḥ.
khamutpetū rathaprāṇāḥ kṛṣṇo rāmamathābravīt .. 34.72 ..
2.34.75
tiṣṭhasveha mahābāho dṛṣṭadoṣā mayā hayāḥ.
padybhāṃ gatvā hariṣyāmi maṇiratnaṃ syamantakam .. 34.73 ..
2.34.76
padbhyāmeva tato gatvā śatadhanvānamacyutaḥ.
mithilādhipatiṃ taṃ vai jaghāna paramāstravit .. 34.74 ..
2.34.77
syamantakaṃ na cāpaśyaddhatvā bhojaṃ mahābalam.
nivṛttaṃ cābravīt kṛṣṇaṃ ratnaṃ dehīti lāṅgalī .. 34.75 ..
2.34.78
nāstīti kṛṣṇaścovāca tato rāmo ruṣānvitaḥ.
dhikchabdamasakṛt pūrvvaṃ pratyuvāca janārddanam .. 34.76 ..
2.34.79
bhrātṛtvānmarṣayāmyeṣa svasti te'stu vrajāmyaham.
kṛtyaṃ na me drārakayā na tvayā na ca vṛṣṇibhiḥ .. 34.77 ..
2.34.80
praviveśa tato rāmo mithilāmarimarddanaḥ.
sarvvakāmairupahṛtairmaithilenaiva pūjitaḥ .. 34.78 ..
2.34.81
etasminneva kāle tu babhrurmatimatāṃvaraḥ.
nānārūpān kratūn sarvvānājahāra nirargalān .. 34.79 ..
2.34.82
dīkṣāmayaṃ sakavacaṃ rakṣārthaṃ praviveśa ha.
syamantakakṛte rājā gādhiputro mahāyaśāḥ .. 34.80 ..
2.34.83
arthān ratnāni cāgryāṇi dravyāṇi vividhāni ca .
ṣaṣṭivarṣagate kāle yajñeṣu vinyayojayat .. 34.81 ..
2.34.84
akrūrayajña ityete khyātāstasya mahātmanaḥ.
bahvannadakṣiṇāḥ sarvve sarvvakāmapradāyinaḥ .. 34.82 ..
2.34.85
atha duryyodhano rājā gatvā'tha mithilāṃ prabhuḥ.
gadāśikṣāṃ tato divyāṃ balabhadrādavāptavān .. 34.83.
prasādya tu tato viprā vṛṣṇyandhakamahārathaiḥ.
ānīto dvārakāmeva kṛṣṇena ca mahātmanā .. 34.84 ..
2.34.86
akrūramandhakaiḥ sārddhamupāyāt puruṣarṣabhaḥ.
yuddhe hatvā tu śatrugnaṃ saha bandhumatā balī .. 34.85 ..
2.34.87
śvaphalkatanayāyāntu narāyāṃ narasattamau.
bhaṅgakārasya tanayo viśrutau sumahābalau .. 34.86 ..
2.34.88
jajñāte'ndhakamukhyasya śatrughno bandhumāṃśca tau.
vadhārthaṃ bhaṅgakārasya kṛṣṇo na prītimān bhavet .. 34.87 ..
2.34.89
jñāti bhedabhayādbhītaḥ samupekṣitavāṃstathā.
apayāte tathākrūre nāvarṣatpākaśāsanaḥ .. 34.88 ..
2.34.90
anāvṛṣṭyā hataṃ rāṣṭramabhavattadvaghodyatam.
tataḥ prasādayāmāsurakrūraṃ kukurāndhakāḥ .. 34.89 ..
2.34.91
punardvāravatīṃ prāpte tadā dānapatau tathā.
pravavarṣa sahasrākṣaḥ kukṣau jalanidhestataḥ .. 34.90 ..
2.34.92
kanyāñca vāsudevāya svasāraṃ śīlasammatām.
akrūraḥ pradadau śrīmān prītyarthaṃ yadupuṅgavaḥ .. 34.91 ..
2.34.93
ata vijñāya yogena kṛṣṇo babhrugataṃ maṇim.
sabhāmadhye tadā prāha tamakrūraṃ janārdanaḥ .. 34.92 ..
2.34.94
yacca ratnaṃ maṇivaraṃ tava hastagataṃ prabho.
tatprayacchasva mānārha vimatiñcātra mā kṛthāḥ .. 34.93 ..
2.34.95
ṣaṣṭivarṣagate kāle yadroṣo'bhūttadā mama.
susaṃrūḍhaḥ sakṛt prāptastatkālāśritya sa mahān .. 34.94 ..
2.34.96
tataḥ kṛṣṇasya vacanāt sarvvasātvatasaṃsadi.
pradadau taṃ maṇiṃ babhrurakleśena mahāmatiḥ .. 34.95 ..
2.34.97
tata ārjjavasaṃprāptababhruhastādarindamaḥ.
dadau prahṛṣṭamanasā taṃ maṇiṃ babhrave punaḥ .. 34.96 ..
2.34.98
sa kṛṣṇahastāt saṃprāpya maṇiratnaṃ syamantakam.
ābaddhya gāndinīputro virarājāṃśumāniva .. 34.97 ..
2.34.99
imāṃ mithyābhiśastiṃ yo viśuddhāmapi cottamām .
veda mithyābhi śastiṃ sa na vrajecca kathañcana .. 34.98 ..
2.34.100
animitrācchinirjajñe kaniṣṭhādvṛṣṇinandanāt .. 34.99 ..
2.34.101
satyavāk satyasampannaḥ satyakastasya cātmajaḥ.
sātyakiryuyudhānasya tasya bhūtiḥ suto'bhavat .. 34.100 ..
2.34.102
bhūteryugandharaḥ putra iti bhautyāḥ prakīrttitāḥ.
jajñāte tanayau pṛśneḥ śvaphalkaścitrakaśca yaḥ .. 34.101 ..
2.34.103
śvaphalkastu mahārājo dharmātmā yatra varttate.
nāsti vyādhibhayaṃ tatra na cāvṛṣṭibhayaṃ tathā .. 34.102 ..
2.34.104
kadācit kāśirājasya vibhostu dvijasattamāḥ.
trīṇi varṣāṇi viṣaye nāvarṣatpākaśāsanaḥ .. 34.103 ..
2.34.105
sa tatra vāsayāmāsa śvaphalkaṃ paramārcitam.
śvaphalkaparivāsena prāvarṣatpākaśāsanaḥ .. 34.104 ..
2.34.106
śvaphalkaḥ kāśirājasya sutāṃ bhāryāmaninditām.
gāndinīṃ nāma gāṃ sā hi dadau viprāya nityaśaḥ .. 34.105 ..
2.34.107
sā māturudarasthā vai bahuvarṣa śatān kila.
vasati sma na vai jajñe sarbhasthāntāṃ pitābravīt .. 34.106 ..
2.34.108
jāyasva śīghraṃ bhadrante kimarthaṃ cāpi tiṣṭhasi.
provāca cainaṃ garbha sthā sā kanyā gaurdine dine .. 34.107 ..
2.34.109
yadi dattā tadā syāṃ hi yadi syāmīhatāṃ pitaḥ.
tathetyuvāca tāṃ tasyāḥ pitā kāmamapūpurat .. 34.108 ..
2.34.110
dātā yajvā ca śūraśca śrutavānatithipriyaḥ.
tasyāḥ putraḥ smṛto'krūraḥ śvaphalko bhūridakṣiṇaḥ .. 34.109 ..
2.34.111
upamaṅgustathā maṅgurmṛduraścārimejayaḥ.
girirakṣastatā yakṣaḥ śatrughno vārimarddanaḥ .. 34.110 ..
2.34.112
dharmabhṛcca śrṛṣṭacayo vargamocastathāparaḥ.
āvāhaprativāhau ca vasudevā varāṅganā .. 34.111 ..
2.34.113
akrūrādugrasenyāntu sutau dvau kulanandinau.
devaścānupadevaśca jajñāte devasaṃmitau .. 34.112 ..
2.34.114
citrakasyābhavan putrāḥ pṛthurvipṛthureva ca.
aśvagrīvo'śvabāhuśca supārśvakagaveṣaṇau .. 34.113 ..
2.34.115
ariṣṭanemiraśvaśca suvarmā varmacarmabhṛt .
abhūmirbahubhūmiśca śraviṣṭhāśravaṇe striyau .. 34.114 ..
2.34.116
satyakāt kāśiduhitā lebhe sā caturaḥ sutān.
kakudaṃ bhajamānañca śamīkabalabarhiṣau .. 34.115 ..
2.34.117
kakudasya suto vṛṣṭirvṛṣṭestu tanayo'bhavat.
kapotaromā tasyātha revato'bhavadātmajaḥ .. 34.116 ..
2.34.118
tasyāsīttumburusakhā vidvān putro'bhavatkila.
khyāyate yasya nāmnā sa candanodakadundubhiḥ .. 34.117 ..
2.34.119
tasmāccābhijitaḥ putra utpannastu punarvasuḥ.
aśvamedhantu putrārthe ājahāra narottamaḥ .. 34.118 ..
2.34.120
tasya madhye'tirātrasya sadomadhyātsamutthitam.
tatastu vidvān dharmajño dātā yajvā punarvasuḥ .. 34.119 ..
2.34.121
tasyāpi putramithunaṃ bāhubāṇājitaḥ kila.
āhukaścāhukī caiva khyātau matimatāṃvarau .. 34.120 ..
2.34.122
imāṃścodāharantyatra ślokān prati tamāhukam.
sopāsaṅgānukarṣāṇāṃ sadhvajānāṃ varūthinām .. 34.121 ..
2.34.123
rathānāṃ meghaghoṣāṇāṃ sahasrāṇi daśaiva tu.
nāsatyavādī tvāsīttu nāyajvā nāsahasradaḥ .. 34.122 ..
2.34.124
nāśucirnāpyadharmātmā nāvidvānna kṛśo'bhavat.
āhukasya dhṛtiḥ putra ityevamanu śuśrumaḥ .. 34.123 ..
2.34.125
śvetena paricāreṇa kiśorapratimān hayān.
aśītiyuktaniyutānyāhukapratimo'vrajat .. 34.124 ..
2.34.126
pūrvasyāndiśi nāgānāṃ bhojasya pratirejire.
rūpyakāñcanakakṣāṇāṃ sahasrāṇyekaviṃśatiḥ .. 34.125 ..
2.34.127
tāvantyeva sahasrāṇi uttarasyāntathā diśi.
bhūmipālasya bhojasya uttiṣṭhet kiṅkiṇī kila .. 34.126 ..
2.34.128
āhukaścāhukāndhāya svasāraṃ tvāhukīndadau.
āhukāndhasya duhitā dvau putrau sambabhūvatuḥ .. 34.127 ..
2.34.129
devakaścograsenaśca devagarbhasamāvubhau .
devakasya sutā vīrā jajñire tridaśopamāḥ .. 34.128 ..
2.34.130
devānāmapi devaśca sudevo devarañjitā.
teṣāṃ svasāraḥ saptāsan vasudevāya saṃdadau .. 34.129 ..
2.34.131
vṛkadevopadevā ca tathānyā devarakṣitā.
śrīdevā śāntidevā ca mahādevā tathāparā .. 34.130 ..
2.34.132
saptamī devakī tāsāṃ sunāmā cārudarśanā.
navograsenasya sutāḥ kaṃsasteṣāntu pūrvajaḥ .. 34.131 ..
2.34.133
nyagrodhaśca sunāmā ca kadvaśaṃkuśca bhūmayaḥ.
sūtanū rāṣṭrapālaśca yuddhatuṣṭaḥ supuṣṭimān .. 34.132 ..
2.34.134
teṣāṃ svasāraḥ pañcaiva karmadharmavatī tathā.
śatāṅkrū rāṣṭrāpālā ca kaṅvā caiva varāṅganā .. 34.133 ..
2.34.135
ugraseno mahāpatyo vikhyātaḥ kukurodbhavaḥ.
kukurāṇāmimaṃ vaṃśaṃ dhārayannamitaujasām.
ātmano vipulaṃ vaṃśaṃ prajāvāṃśca bhavennaraḥ .. 34.134 ..
2.34.136
bhajamānasya putrastu rathimukhyo vidūrathaḥ.
rājyādhidevaḥ śūraśca viduraśca suto'bhavat .. 34.135 ..
2.34.137
tasya śūrasya tu sutā jajñire balavattarāḥ .
vātaścaiva nivātaśca śoṇitaḥ śvetavāhanaḥ .. 34.136 ..
2.34.138
śamī ca gadavarmā ca nidātaḥ śakraśakrajit.
śamiputraḥ pratikṣiptaḥ pratikṣiptasya cātmajaḥ .. 34.137 ..
2.34.139
svayambhojaḥ svayambhojāddhṛdikaḥ sambabhūva ha.
hṛdikasya sutāstvāsan daśa bhīmaparākramāḥ .. 34.138 ..
2.34.140
kṛtavarmā kṛtasteṣāṃ śatadhanvā tu madhyamaḥ.
devārhaśca vanārhaśca bhiṣag dvaitarathaśca yaḥ .. 34.139 ..
2.34.141
sudāntaśca dhiyāntaśca nakavān kanakodbhavaḥ.
devārhasya suto vidvān jajñe kambalabarhiṣaḥ .. 34.140 ..
2.34.142
asamaujāḥ sutastasya sumahaujāśca viśrutaḥ.
ajāvaputrāya tataḥ pradadāvasamaujase.
sudaṃṣṭrañca surūpañca kṛṣṇa ityandhakāḥ smṛtāḥ .. 34. 141 ..
2.34.143
andhakānāmimaṃ vaṃśaṃ kīrttayānastu nityaśaḥ.
ātmāno vipulaṃ vaṃśaṃ labhate nātra saṃśayaḥ .. 34.142 ..
2.34.144
asmakyāṃ janayāmāsa śūro vai devamānuṣim.
māṣyāntu janayāmāsa śūro vai devamīḍhuṣam .. 34.143 ..
2.34.145
bhāṣyāntu jajñire śūrādbhojāyāṃ puruṣā daśa.
vasudevo mahābāhuḥ pūrvamānakadundubhiḥ .. 34.144 ..
2.34.146
jajñe tasya prasūtasya dundubhiḥ prāṇadaddivi.
ānakānāñca saṃhrādaḥ sumahānabhavaddivi .. 34.145 ..
2.34.147
papāta puṣpavarṣañca śūrasya bhavane mahat.
manuṣyaloke kṛtsne'pi rūpe nāsti samo bhuvi .. 34.146 ..
2.34.148
yasyāsīt puruṣāgryasya kīrttiścandramaso yathā.
devabhāgastato jajñe tato devaśravāḥ punaḥ .. 34.147 ..
2.34.149
anādṛṣṭikaḍaścaiva nandanaścaiva bhṛñjinaḥ.
śyāmaḥ śamīko gaṇḍūṣaḥ catasrastu varāṅganāḥ .. 34.148 ..
2.34.150
pṛthā ca śrutavedā ca śrutakīrttiḥ śrutaśravāḥ.
rājādhidevī ca tathā pañcaitā vīramātaraḥ .. 34.149 ..
2.34.151
pṛthāṃ duhitaraṃ cakre kunti stāṃ pāṇḍurāvahat.
anapatyāya vṛddhāya kuntibhojāya tāṃ dadau .. 34.150 ..
2.34.152
tasmāt kuntīti vikhyātā kuntībhojātmajā pṛthā.
kuruvīraḥ pāṇḍumukhyastasmādbhāryāmavindata .. 34.151 ..
2.34.153
pṛthā jajñe tataḥ putrān trīnagnisamatejasaḥ.
loke'pratirathān vīrān śakratulyaparākramān .. 34.152 ..
2.34.154
dharmādyudhiṣṭhiraṃ putraṃ mārutācca vṛkodaram.
īndrāddhanañjayañcaiva pṛthā putrānajījanat .. 34.153 ..
2.34.155
mādravatyāntu janitāvāśvināviti viśrutam.
nakulaḥ sahadevaśca rūpasattvaguṇānvitau .. 34.154 ..
2.34.156
jajñe ca śrutadevāyāṃ tanayo vṛddhaśarmaṇaḥ.
karūṣādhipatirvīro dantavakro mahābalaḥ .. 34.155 ..
2.34.157
kaikeyāṃ śrutakīrtyāntu jajñe santardanaḥ punaḥ.
cekitānabṛhatkṣatrau tathaivānyau mahābalau .. 34.156 ..
2.34.158
vindānuvindāvāvantyau bhrātarau sumahābalau.
śrutaśravāyāṃ caidyastu śiśupālo babhūva ha .. 34.157 ..
2.34.159
damaghoṣasya rājarṣeḥ putro vikhyātapauruṣaḥ.
yaḥ purāsīddaśagrīvaḥ saṃbabhūvārimardanaḥ .. 34.158 ..
2.34.160
yaduśravānujastasya rujakanyo'nujastathā.
patnyastu vasudevasya trayodaśa varāṅganāḥ .. 34.159 ..
2.34.161
pauravī rohiṇī caiva madirā cāparā tathā.
tathaiva bhadrā vaiśākhī devakī saptamī tathā .. 34.160 ..
2.34.162
sugandhirvanarājī ca dve cānye paricārike..
2.34.163
rohiṇī pauravī caiva vālmīkasyātmajābhavat .. 34.161 ..
2.34.164
jyeṣṭhā patnī mahābhāgā dayitānakadundubheḥ .
jyeṣṭhaṃ lebhe sutaṃ rāmaṃ sāraṇaṃ niśavaṃ tathā .. 34.162 ..
2.34.165
durddamaṃ damanaṃ śubhraṃ piṇḍārakakuśītakau.
citrāṃ nāma kumārīñca rohiṇyaṣṭau vyajāyata .. 34.163 ..
2.34.166
pautrau rāmasya jajñāte vijñātau niśitotsukau.
pārśvī ca pārśvanandī ca śiśuḥ satyadhṛtistathā .. 34.164 ..
2.34.167
mandabāhyo'tha rāmāṇagirikau gira eva ca.
śuklagulmeti gulmaśca daridrāntaka eva ca .. 34.165 ..
2.34.168
kumāryaścāpi pañcādyā nāmatastā nibodhata.
arciṣmatī sunandā ca surasā suvacāstathā .. 34.166 ..
2.34.169
tathā śatabalā caiva sāraṇasya sutāstvimāḥ.
bhadrāśvo bhadraguptiśca bhadravighnastathaiva ca .. 34.167 ..
2.34.170
bhadrabāhurbhadraratho bhadrakalpastathaiva ca.
supārśvakaḥ kīrttimāṃśca rohitāśvaśca bhadrajaḥ .. 34.168 ..
2.34.171
durmmadaścābhibhūtaśca rohiṇyāḥ kulajāḥ smṛtāḥ .
nandopanantadau mitraśca kukṣimitrastathācalaḥ .. 34.169 ..
2.34.172
citropa citre kanye ca sthitaḥ puṣṭirathāparaḥ.
madirāyāḥ sutā hyete sudevo'tha vijajñire .. 34.170 ..
2.34.173
upabimbo'tha bimbaśca sattvadantamahaujasau.
catvāra ete vikhyātā bhadrāputrā mahābalāḥ .. 34.171 ..
2.34.174
vaiśākhyāṃ samadācchauriḥ putraṃ kauśikamuttamam.
devakyāṃ jajñire śauriḥ suṣeṇaḥ kīrtimānapi .. 34.172 ..
2.34.175
tadayo bhadrasenaśca yajudāyaśca pañcamaḥ.
ṣaṣṭho bhadravidekaśca kaṃsaḥ sarvāñjaghāna tān .. 34.173 ..
2.34.176
atha tasyāmavasthāyāmāyuṣmān saṃbabhūva ha.
loka nāthaḥ punarviṣṇuḥ pūrvakṛṣṇaḥ prajāpatiḥ .. 34.174 ..
2.34.177
anujātā'bhavat kṛṣṇā subhadrā bhadrabhāṣiṇī.
kṛṣṇā subhadreti punarvyākhyātā vṛṣṇinandinī .. 34.175 ..
2.34.178
subhadrāyāṃ rathī pārthādabhimanyurajāyata.
vasudevasya bhāryāsu mahābhāgāsu saptasu.
ye putrā jajñireśūrā nāmatastānnibodhata .. 34.176 ..
2.34.179
ato'sya saha devāyāṃ śūro jajñe'bhayāsakhaḥ.
śārṅgadevājanattambuṃ śaurī jajñe kulodvaham .. 34.177 ..
2.34.180
upasaṅgaṃ vasuñcāpi tanayau devarakṣitau.
evaṃ daśa sutāstasya kaṃsastānapyaghātayat .. 34.178 ..
2.34.181
vijayaṃ rojanañcaiva varddhamānaṃ tathaiva ca.
etān sarvvān mahābhāgānupadevā vyajāyata .. 34.179 ..
2.34.182
svagāhavaṃ mahātmānaṃ vṛka devī tvajāyata .
āgāhī ca svasā caiva surūpā śiśirāyiṇī .. 34.180 ..
2.34.183
saptamaṃ devakīputraṃ sunāsā suṣuve bhuvam.
gaveṣaṇaṃ mahābhāgaṃ saṅgrāme citra yodhinam .. 34.181 ..
2.34.184
śrāddhadevaṃ purā yena vane viracitā dvijāḥ.
śaibyāyāmadadacchauriḥ putraṃ kauśikamavyayam .. 34.182 ..
2.34.185
sugandhī vanarājī ca śaurerāstāṃ parigrahaḥ.
puṇḍraśca kapilaścaiva vasudevātmajau hi tau.
tayo rājā'bhavat puṇḍraḥ kapilastu vanaṃ yayo .. 34.183 ..
2.34.186
tasyāṃ samabhavadvīro vasudevātmajo balī.
rājā nāma niṣādo'sau prathamaḥ sa dhanurddharaḥ .. 34.184 ..
2.34.187
vikhyāto devarātasya mahābhāgaḥ suto'bhavat.
paṇḍitānāṃ mataṃ prāhurdevaśravasamudbhavam .. 34.185 ..
2.34.188
asmakyāṃ labhate putramanādṛṣṭiṃ yaśasvinam.
nivarttaḥ śakraśatrughnaṃ śrāddhadevaṃ mahābalam .. 34.186 ..
2.34.189
ajāyata śrāddhadevo niṣadhādiryataḥ śrutaḥ.
ekalavyo mahāvīryo niṣādaiḥ parivarddhitaḥ .. 34.187 ..
2.34.190
gaṇḍūṣāyānapatyāya kṛṣṇastuṣṭo'dadat sutau.
cārudeṣṇañca sāmbañca kṛtāstrau śastalakṣaṇau .. 34.188 ..
2.34.191
tantijastantimālaśca svaputrau kanakasya tu.
vastāvanestvaputrāya vasudevaḥ pratāpavān.
sautirdadau sutaṃ vīraṃ śauriṃ kauśikameva ca .. 34.189 ..
2.34.192
tapāśca kodhanuścaiva virajāḥ śyāmasṛñjimau.
anapatyo'bhavacchyāmaḥ śyāmakastu vanaṃ yayau.
jugupsamāno bhojatvaṃ rājarṣitvamavāpnuyāt .. 34.190 ..
2.34.193
ya idaṃ janma kṛṣṇasya paṭhate niyatavrataḥ.
śrāvayedbrāhmaṇañcāpi sumahatsukhamāpnuyāt .. 34.191 ..
2.34.194
devadevo mahātejāḥ pūrvvaṃ kṛṣṇaḥ prajāpatiḥ .
vihārārthaṃ manuṣyeṣu jajñe nārāyaṇaḥ prabhuḥ .. 34.192 ..
2.34.195
devakyāṃ vasudevena tapasā puṣkarekṣaṇaḥ.
caturbāhuḥ sa vijñeyo divyarūpaḥ śriyānvitaḥ .. 34.193 ..
2.34.196
prakāśo bhagavān yogī kṛṣṇo mānuṣamāgataḥ.
avyakto'vyaktaliṅgasthaḥ sa eva bhagavān prabhuḥ .. 34.194 ..
2.34.197
nārāyaṇo yataścakre prabhavaṃ cāvyayo hi saḥ.
devo nārāyaṇo bhūtvā harirāsītsanātanaḥ .. 34.195 ..
2.34.198
yo'sṛjaccādipuruṣaṃ purā cakre prajāpatim.
aditerapi putratvametya yādavanandanaḥ.
devo viṣṇuriti khyātaḥ śakrādavarajo'bhavat .. 34.196 ..
2.34.199
prasādajaṃ yasya vibhoradityāḥ putrakāraṇam.
vadhārthaṃ suraśatrūṇāṃ daityadānavarakṣasām .. 34.197 ..
2.34.200
yayātivaṃśajasyātha vasudevasya dhīmataḥ.
kulaṃ puṇyaṃ yataḥ karma bheje nārāyaṇaḥ prabhuḥ .. 34.198 ..
First 200 of 265 passages. Read on
Linked texts (11)
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vulgate — Sanskrit
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Viṣṇupurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit