Laghustutih (vrittisameta) 251

251

etadaiśvaryādiṣaṭkaṃ yasyāṃ sadā sāmastyena vartate sā bhagavatī tasyāḥ
sambodhanaṃ tathā | yatkiñcijjagati tridhā niyamitaṃ kalpitaṃ trivargātmakaṃ
svatastrirūpaṃ vā vastu tatsarvaṃ te tripureti nāma tattvataḥ tasya bhāvastattvaṃ
tasmāt tadrūpatvād bhavatyā anveti anugacchati vaktīti yāvat | tadevāha -
devānāmityādinā | devānāṃ vasurudrādityānām agnivāyusūryāṇāṃ
brahmaviṣṇurudrāṇāṃ vā tritayam | hutabhujāṃ
gārhapatyānvāhāryāhavanīyāgnīnāṃ bhaumajāṭharabaḍavāmukhāgnīnāṃ vā
tritayaṃ | trayī trayo vedāḥ | śaktitrayam icchājñānakriyātmakam | trisvarāḥ
udāttānudāttasvaritāḥ | trailokyaṃ bhūrbhuvaḥsvarlokāḥ | tripadī gāyatrī |
tripuṣkaraṃ trayāṇāṃ devarṣipitṝṇāṃ puṣaṃ puṣṭiṃ tṛptiṃ karotītyupavītam
| tribrahma trirūpaṃ brahma praṇavaḥ ātmāntarātmaparamātmāno vā | mama
yonirmahad brahma tasmin garbhaṃ dadhāmyaham iti bhagavadvacanāt |
sattvādiguṇabhedena tridhā sthitā vā prakṛtistribrahma | trayo varṇāstāragatā
etanmantragatā vā | a-i-u-varṇā vā lipigatāḥ
svaravyañjanavyāpakārṇā vā śvetaraktakṛṣṇā vā brāhmaṇakṣatriyavaiśyā
vā | kiṃ bahunā yatkiṃñcid jagati tridhā niyamitaṃ trivargātmakaṃ vā tatsarvaṃ
te tripureti nāma tattvato'nvetīti yojyam | yatkiñcicchabdena dharmāditrikaṃ
jāgradāditrikaṃ prātarāditrikaṃ suṣumnāditrikaṃ vyāhṛtitrikaṃ kālatrikaṃ
puruṣatrikaṃ liṅgatrikaṃ vacanatrikaṃ kāraṇatrikaṃ teja āditrikamityādi
gṛhyate | tadevaṃ śabdārthātmakaṃ tatkāraṇatvādubhayottīrṇaṃ
svaprakāśākhaṇḍānandasaṃvidrūpaṃ ca devyāḥ parāpararūpamiha dvābhyāṃ
ślokābhyāṃ prakāśitamiti śivam | evaṃ
tripurāśabdārthamantradevatātattvamiha saṅgrahavistarābhyāmādita ārabhya
gatagranthena kathitam | tacca caturvidhapuruṣārthārthināṃ strīpuruṣābhedena
sarveṣāṃ varṇānāṃ bodhyam akaikabījasyāpi mahāphalatvāt