Laghustutih (vrittisameta) 54

54

a ā i ī e ai iti ṣaṭ svarāḥ pañcadaśo bindurūpaḥ svaraśca
prathamabīje'ntarbhavanti | tathā uvarṇāvarṇayoḥ guṇayogādokāro bhavati | tasya
punaravarṇena vṛddhiyogādaukāraḥ | tathācāvaśiṣṭāḥ svarā u ū o au iti
catvāraḥ ṣoḍaśasvarātmā visargaścāntyabīje'ntarbhavanti | ṛ ṛ it svarau
rephaśyaiva rūpabhedau ḷ ḹ iti lakārasya | pratilomoccarito visargo hakāraḥ
madhyamabīje kakāraśca | ata ādyantārṇagrahaṇe sandaṃśanyāyāt sarve halo
gṛhītāḥ | sakārakakārābhyāṃ kṣakāraścopāttaḥ | evaṃ pañcāśadvarṇamayī
mātṛkā cātroddhṛtā | mātṛkoddharaṇe ca
sarvamantrayantratantravedaśāstretihāsapurāṇakāvyanāṭakabhāṣābhedagītabheda
stutibhedāḥ sūcitāḥ syuḥ | sarvasyāsya tanmayatvāt | ata evoktaṃ - na
mātṛkāparo mantraḥ iti | evaṃ tṛīyabīje su au jas iti prathamāvibhaktirūpaṃ
labhyate | sā ca prātipadikārthamātraniṣṭheti dvitīyādyāḥ ṣaḍ
vibhaktayo'syāmevāntarbhavanti | tattadavasthāviśeṣavataḥ prātipadikārthasyaiva
karmādikārakatayāvasthitatvāt | evaṃ saptavibhaktayo'pyasyāṃ
tripurāyāmantyabījenoddhṛtāḥ | kiñca pṛthivyādimāyāntāni
yānyekatriṃśattattvāni tānīha satsaditi rpatīteḥ sarvānugatena sakāreṇa gṛhītāni
| aukāreṇa ca śuddhavidyādiśivāntāni pañca tattvāni gṛhītāni |
tasyānuttarānandonmeṣonatāśaktisambhavatvāt svayaṃ tadavayavitvena
śaktiviśeṣatvācca pañcaśaktirūpatvam |
tāścāntataścidānandecchājñānakriyāśaktaya eva yāḥ
śivādiśuddhavidyāntapañcatattvātmikā bhavantīti | ṣaṭtriṃśattatvāni cāntyabīje
virājante | yathoktaṃ -