Samvadasukta 7
Saṃvādasūkta 7
- Language
- Sanskrit
7.1
mitram| kṛṇudhvam| khalu| mṛḷata| naḥ| mā| naḥ| ghoreṇa| carata| abhi| dhṛṣṇu
ni| vaḥ| nu| manyuḥ| viśatām| arātiḥ| anyaḥ| babhrūṇām| prasitau| nu| astu
satyenorttabhitā bhūmiḥ sūryeṇorttabhitā dyauḥ
ṛtenādityāstiṣṭhanti divi somo adhi śritaḥ
7.2
satyena| uttabhitā| bhūmiḥ| sūryeṇa| uttabhitā| dyauḥ
ṛtena| ādityāḥ| tiṣṭhanti| divi| somaḥ| adhi| śritaḥ
somenādityā balinaḥ somena pṛthivī mahīī
atho nakṣatrāṇāmeṣāmupasthe soma āhitaḥ
7.3
somaṃ manyate papivānyatsaṃpiṃṣaṃtyoṣadhim
somaṃ yaṃ brahmāṇo vidurna tasyāṃśnāti kaścana
7.4
somaṃ| manyate| papivān| yat| saṃpiṃṣaṃti| oṣadhim
somaṃ| yaṃ| brahmāṇaḥ| viduḥ| na| tasya| aśnāti| kaḥ| cana
ācchadvidhānairgupito bārhataiḥ soma rakṣitaḥ
grāvṇāmicchṛṇvantiṣṭhasi na tai aśnāti pārthivaḥ
7.5
yattvā̍ de̱va pra̱piba̍nti̱ tata̱ ā pyā̍yase̱ puna̍:
vā̱yuḥ soma̍sya rakṣi̱tā samā̍nā̱ṃ māsa̱ ākṛ̍tiḥ
7.6
yat| tvā̱| de̱va̱| pra̱'piba̍nti| tata̍ḥ| ā| pyā̱ya̱se̱| puna̱riti̍
vā̱yuḥ| soma̍sya| ra̱kṣi̱tā| samā̍nām| māsa̍:| ā'kṛ̍tiḥ
raibhyāsīdanudeyī nārāśaṃsī nyocanī
sūryāyāḥ bhadramidvāso gāthayaiti pariṣkṛtam
7.7
cittirā upaba rhaṇaṃ cakṣurā abhyaṃjanam
dyaurbhūmiḥ kośa āsīdyadayātsūryā patim
7.8
stomā āsanpratidhayaḥ kurīraṃ chaṃda opaśaḥ
sūryāyām̐ aśvināṃ varāgnirāsītpurogavaḥ
7.9
somau vadhūyurabhavadaśvināstāmubhāvarā
sūryāṃ yatpatye śaṃsaṃtīṃ manasā savitādaṃdāt
7.10
manau asyā anaṃ āsīddyaurāsīduta cchadiḥ
śukrāvanaḍvāhāvāstāṃ yadayātsūryā gṛham
7.11
ṛksāmābhyāmabhihitau gāvau te sāmanāvitaḥ
śrotraṃ te cakre āstāṃ dvivi paṃthāścarācaraḥ
7.12
śucau te cakre yātyā vyāno akṣa āhataḥ
ano manasmayaṃ sūryārohatprayatī patim
7.13
sūryāyāṃ vahatuḥ prāgātsavitā yamavāsṛjat
aghāsu hanyaṃte gāvo'rjunyoḥ paryuhyate
7.14
yadaśvinā pṛcchamānāvayātaṃ tricakreṇa vahatuṃ sūryāyāḥ
viśve devā anu tadvāmajānan putraḥ pitarāvavavṛṇīta pūṣā
7.15
yada̱yāta̍ṃ śubhaspatī vare̱yaṃ sūryāmupa̍
kvaika̍ṃ ca̱kraṃ vā̍māsī̱tkva̍ de̱ṣṭrāya̍ tasthathuḥ
7.16
dve taiṃ cakre sūrye brahmāṇā ṛtuthā viduḥ
athaikaṃ cakraṃ yadguhā tadaddhātaya idviduḥ
7.15-2
yadayātaṃ śubhaspatī vareyaṃ sūryāmupa
kvaikaṃ cakraṃ vāmāsītkva deṣṭrāya tasthathuḥ
7.16-2
dve te cakre sūrye brahmāṇa ṛtuthā viduḥ
athaikaṃ cakraṃ yadguhā tadaddhātaya idviduḥ
7.17
etasya saptadaśasya mantrasya devatā (viṣayaḥ) devāḥ santi—
sūryāyai devebhyo mitrāya varuṇāya ca
ye bhūtasya pracetasa idaṃ tebhyau'karaṃ namaḥ
7.18
pūrvāparaṃ carato māyayaitau śiśū krīḷaṃtau pari yāto adhvaram
viśvānyanyo bhavanābhicaṣṭa ṛtūṃnyo vidadhajjāyate punaḥ
7.19
navaunavo bhavati jāyamāno'hnāṃ keturuṣasāmetyagram
bhāgaṃ devebhyo vi dadhātyāyanpra candramāstirate dīrghamāyuḥ
7.20
20ta: 28paryantam āśīrvādātmakā vivāha-mantrāḥ —
sukiṃśukaṃ śalmali viśvarūpaṃ hiraṇyavarṇaṃ suvṛtaṃ sucakram
ā roha sūrye amṛtasya lokaṃ syonaṃ patyai vahatuṃ kṛṇuṣva
7.21
suṅkiṃśukaṃ| śalmali| viśva'rūpaṃ| hiraṇya'varṇam| su'vṛtam| su'cakram
ā| roha| sūrye| amṛtasya| lokam| syonam| patyai| vahatum| kṛṇuṣva
udīrṣvātaḥ pativatī hyeṣā viśvāvasuṃ namasā gīrbhirīḷe
anyāmiccha pitṛṣadaṃ vyaktāṃ sate bhāgo januṣā tasyaṃ viddhi
7.22
udīrṣvātau viśvāvaso namaṃseḷāmahe tvā
anyāmiccha prapharvyaṃ saṃ jāyāṃ patyā sṛja
7.24
anṛkṣarā ṛjavaḥ saṃtu paṃthā yebhiḥ sakhāyo yaṃti no vareyam
samyaryamā saṃ bhago no ninīyātsaṃ jāspatyaṃ suyamamastu devāḥ
pra tvā muṃcāmi varuṇasya pāśādyena tvābadhnātsavitā suśevaḥ
ṛtasya yonau sukṛtasya loke 'riṣṭāṃ tvā saha patyādadhāmi
7.25
preto muṃcāmi nāmutaḥ subaddhāmamutaskaram
yatheyamiṃdra mīḍhvaḥ suputrā subhagāsati
7.26
pūṣā tveto nayatu hastagṛhyāśvināṃ tvā pra vahatāṃ rathena
gṛhāngaccha gṛhapatnī yathāso vaśinī tvaṃ vidathamā vadāsi
7.27
iha priyaṃ prajayā te samṛdhyatāmasmingṛhe gārhapatyāya jāgṛhi
enā patyā tanvaṃ saṃ sṛjasvādhā jirvī vidathamā vadāthaḥ
7.28
iha| priyaṃ| pra'jayā| te| saṃ| ṛdhyatāṃ| asmin| gṛhe| gārha'patyāya| jāgṛhi
enā| patyā| tanvaṃ| sam| sṛjasva| adhā| jirvī iti| vidatham| ā| vadāthaḥ
nīlalohitaṃ bhavati kṛtyāsaktirvyajyate
edhaṃte asyā jñātayaḥ patirbaṃdheṣu badhyate
7.29
parāṃ dehi śāmulyaṃ brahmabhyo vi bhajā vasu
kṛtyaiṣā padvatī bhūtyā jāyā viśate patim
7.30
aśrīrā tanūrbhavati ruśatī pāpayāmuyā
patiryaddhvoῑ vāsaṃsā svamaṃgamabhidhitsate
7.31
ye vadhrvaścaṃdraṃ vahatuṃ yakṣmā yaṃti janādanu
punastānyajñiyā devā nayaṃtu yata āgatāḥ
7.32
mā vidanparipanthino ya āsīdaṃti daṃpatī
sugebhirdurgamatītāmapadrāṃtvarātayaḥ
7.33
mā| vidan| paripanthinaḥ| ye| āsīdaṃti| daṃpatī| iti daṃpatī
sugebhiḥ| duḥsgarm| ati| itām| apā| drāṃtu| arātayaḥ
sumaṃgalīriyaṃ vadhūrimāṃ sameta paśyata
saubhāgyamasyai dattvāyāthāstaṃ vi paretana
7.34
su'maṃgalīḥ| iyaṃ| vadhūḥ| imām| saṃ'eta| paśyata
saubhāgyaṃ| asyai| dattvāya| atha| astam| vi| parā itana
tṛṣṭametatkaṭukametadapāṣṭhavadviṣavannaitadattave
sūryā yo brahmā vidyātsa idvādhūyamarhati
7.35
tṛṣṭaṃ| etat| kaṭukaṃ| etat| apāṣṭha'vat| viṣa'vat| na| etat| attave
sūryāṃ| yaḥ| brahmā| vidyāt| saḥ| it| vādhūyam| arhati
āśasarnaṃ viśasarnamatho adhivikartanam
sūryāyāḥ| paśya rūpāṇi tāni brahmā tu śuṃdhati
7.36
gṛbhṇāmi te saubhagatvāya hastaṃ mayā patyā jaradaṣṭiryathāsaḥ
bhago aryamā savitā puraṃdhirmahyaṃ tvādurgārhapatyāya devāḥ
7.37
tāṃ pūṣañchivatamāmerayasva yasyāṃ bījaṃ manuṣyā vapanti
yā naḥ ūrū uśatī viśrayāte yasyāmuśaṃtaḥ praharāṃma śepam
7.38
tubhyamagre paryavahantsūryāṃ vahatunā saha
punaḥ patibhyo jāyāṃ dā agne prajayā saha
7.39
punaḥ patnīmagniradādāyuṣā varcasā
dīrghāyurasyā yaḥ patirjīvāti śaradaḥ śatam
7.40
somaḥ prathamo vivide gaṃdharvo vivida uttaraḥ
tṛtīyo agniṣṭe patisturīyaste manuṣyajāḥ
7.41
somau dadadgaṃdharvāya gaṃdharvo dadadagnaye
rayiṃ ca putrāṃścādādagnirmahyamatho imām
7.42
ihaiva staṃ mā vi yauṣṭaṃ viśvamāyurvyaśnutam
krīḷaṃtau putrairnaptṛbhirmodamānau sve gṛhe
7.42-2
he varavadhū-janau! yuvām asmin loke [sukhapūrvakaṃ] vasatam| na kadāpi viyuktau bhavatam| pūrṇam āyuḥ prāpnutam| putraiḥ pautraiḥ saha krīḍantau yuvāṃ svasmin gṛhe modamānau vasatam
7.43
ā naḥ prajāṃ janayatu prajāpatirājarasāya samanaktvaryamā
adurmaṃgalīḥ patilokamā viśa śaṃno bhava dvipade śaṃ catuṣpade
7.44
aghoracakṣurapatighnedhi śivā paśubhyaḥ sumanāḥ suvarcāḥ
vīrasūrdevakāmā syonā śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade
7.45
aghorañcakṣuḥ| apatighnī| edhi| śivā| paśubhyaḥ| sumanāḥ| suvarcāḥ
vīrasūḥ| devakāmā| syonā| śam| naḥ| bhava| dvipade| śam| catuḥpade
imāṃ tvamindra mīḍhvaḥ suputrāṃ subhagāṃ kṛṇu
daśāsyāṃ putrānāṃ dhehi patimekādaśaṃ kṛdhi
7.46
samrājñī śvaśure bhava samrājñī śvaśravāṃ bhava
nanāṃdari samrājñī bhava samrājñī adhi devṛṣu
7.47
samaṃjaṃtu viśve devāḥ samāpo hṛdayāni nau
saṃ mātariśvā saṃ dhātā samu deṣṭrī dadhātu nau
Linked texts (6)
- Śākala — Sanskrit
- Saṃhitāpadapāṭha — Sanskrit
- Padapāṭha — Sanskrit
- Ṛgvedasaṃhitāpadapāṭha — Sanskrit
- Śāstrarahasya — Rājārāma, Sanskrit
- Vaidikasaṅgraha — Sanskrit