Pramāṇa · Search · About · API

Kulavritti 1.1743

Kulavṛtti 1.1743

Language
Sanskrit

1.1743

dakṣa matsyāvadhi ekarekhā vā matsyāvadhi ekārekhā nupūreṇa vilikhedakṣadho
matsyāvadhi ekārekhā evaṃ vādho matsyāvadhi ekārekhā dakṣa matsyato adho
dakṣa matsyovadhi ekārekhā vā vā matsyato vā matsyāvadhi ekārekhā kruddha
matsyate kurddha matsyāvadhi ekārekhā amatsyato adhamatsyāvadhi ekārekhā
rekhāṣṭakaṃ sūtrāṣṭake nipātana bhavatītyarthaḥ | etasya saṃvādastripurāsāre |
bhūpāśeyamihavahiḥ * * * * * (?) madhyāt
kṣetravyāse svavimalamatiṃ tena mānena kṛtvā pārśvadvaṃdve ṛṣa ṛṣa
yugaṃ sūtraṣaṭkasyapātaṃ kuryāt kuṃḍe bhavati tadidaṃ tarkakoṇaṃ manojñaṃ
caturasrī kṛta sityādi aṣṭādaśīśata iti kecit pāṭhaḥ | tatra taṃtra virodhāt yathā
tripurāsāre | daśāṃsatra vinyasya vāṣṇvaṃ samekaṃ pariramyate naiva
vartanānāṃ | vahirmadhya saṃkarṇikāṃ cāpi kuryāt | tāvada paraṃ budhaḥ
padmakuṃḍaṃ | vahiriti caturasrādvahi strīnivṛttānityarthaḥ | ekaṃ vṛttaṃ
karṇikāvyavacchedārthaṃ vartulameva karṇikāṃ tasyāḥ paricayārthaṃ ekaṃ
varttaṃ anyaddhasta dvayaṃ keśara patrārthaṃ karṇikātmakameva kuṃḍaṃ
keśarādīni padmaparicāyakānītyarthaḥ | rudrayāma labhate punaḥ karṇikā keśara
patrārthakameva kuṃḍaṃ | yathā yāmale | vṛttaṃ kuṃḍaṃ samuddhṛtya
samabhāgena sādhakaḥ madhye vṛtta trayaṃ kuryānmadhyabhāge tṛkarṇikāṃ |
keśarāṇi ca tadvāhye dalamadhyāmi tadvahiḥ tadāhyāni dalāgrāni
kalpayeddeśikottamaḥ | karṇikā tryaṃgulocchāyāṃ saṃlikhya likhanet tataḥ adho
bhāge keśarāṇi padmakuṃḍamitīritaṃ etanmate padmakeśara karṇikātmakaṃ
kuṃḍaṃ madhye vṛttatrayaṃ vidhānāt | madhya padena vṛttamadhyemevocyate |
atha nalasya vidhānaṃ | caṃdrikāyāṃ | karṇikāṃ vyāsamānena parityajya
samunnatāṃ nikhanedeva śeṣaṃ tu keśarāṇāṃ ca khanedaṃtastadākāraṃ
patrabhuvaṃ khanet patrakāra yathā | samyak jāyaṃte nipunastathā | iti yatanmatepi
karṇikātmakameva kuṃḍaṃ vyākuṃḍavyā samāne karṇikā likhanāditi atra
saṃpradāyaḥ saraṇamiti pūrvoktaṃ vibhajet kṣetraṃ mityādi ekamiti api
katayetyarthaḥ | caturasramiti vāhvata ityarthaḥ koṇārddhetyādi koṇa caturthabhāga
pramāṇata ityarthaḥ koṇābhyāṃ koṇa pārśvaddhayābhyāṃ tena pratidiśi dvau
dvau matsyāvityarthaḥ | matsyaṃ yāvato vadaṣṭau sūtrāṇi pātayitvā hiṃte
aṣṭāṃsri kuṃḍaṃ bhavedityarthaḥ | caturasramiti vāhyata ityarthaḥ etasya
saṃvādastripurāsāre | kṣetre kṣiptvātra vāhvādiśi diśi
mihiradvaṃdvakāṃśemekaṃ kṛtvānenaccikoṇaṃ punarapi matimāna
koṇatorddha gṛhītvā |

Linked texts (4)