Pranatoshini 1.4
Prāṇatoṣiṇī 1.4
- Language
- Sanskrit
1.4.1
p. 639) atha śivapūjā ||
1.4.2
matsyasūkte mahātantre pañcadaśapaṭale ||
1.4.3
tīrthamṛtsnāṃ samāhṛtya nirmāya liṅgamadbhutam |
1.4.4
tīrthābhāve maheśāni ! nadīmṛtsnāṃ śucismite ! |
1.4.5
nadyabhāve maheśāni ! kṣudrāyā mṛttikāṃ priye ! ||
1.4.6
nadīkṣudrayorlakṣaṇamapi ||
1.4.7
parvataprabhavā devi ! nadīnāmnītyudāhṛtam |
1.4.8
etadbhinnā maheśāni ! nadī kṣudrā iti priye ! |
1.4.9
nirjharasya ca deveśi ! mṛtsnā sampatpradāyinī |
1.4.10
tathā caiva sarotpannā nānāsukhapradāyino |
1.4.11
sarvābhāve maheśāni ! goṣpadasthāñca mṛttikām |
1.4.12
athavā parameśāni ! yatra cittaṃ prasīdati |
1.4.13
supīnaṃ sundaraṃ ramyaṃ śarkarārahitaṃ sadā |
1.4.14
nirmmāya pārthivaṃ liṅgaṃ kuṇḍalīsahitaṃ priye ! |
1.4.15
yo liṅgaṃ parameśāni ! sa rudraḥ parameśvaraḥ |
1.4.16
kuṇḍalī veṣṭanī tasyāḥ sā devī parameśvarī |
1.4.17
śivasya pūjanāddevi ! devīdevau ca pūjitau |
1.4.18
ekasya pūjanāddevi ! dvayoreva prapūjanam ||
1.4.19
liṅgārccanatantre dvitīyapaṭale ||
1.4.20
mṛtsnā tu parameśāni ! varṇabhedena sundari ! |
1.4.21
varṇabhedena brāhmaṇādivarṇabhedena |
1.4.22
varṇabhedastu pūrvamuktaḥ |
1.4.23
sammantrya mātṛkāmantraiścānulomavilomataḥ |
1.4.24
japtvā tu parameśāni ! daśadhā parameśvari ! |
1.4.25
iti mantraṃ japitvā vai mṛtsnāṃ prārthya varānane ! |
1.4.26
sarvaśaktimaye ! devi ! mṛttike ! tridaśeśvari ! |
1.4.27
nirmmāya pārthivaṃ liṅgaṃ śivapūjāṃ karomyaham |
1.4.28
tvayi kāmaśca dharmaśca tatkrame satyapīśvari ! |
1.4.29
caturvargaprade ! devi ! nānāratnavibhūṣite ! |
1.4.30
tvāṃ vinā parameśāni ! kuto mokṣaḥ kutaḥ sukham |
1.4.31
arthaḥ kāmañca deveśi ! tvāṃ vinā na hi jāyate |
1.4.32
oṃ hrīṃ mṛttike ! duṣkṛtihare ! hrīṃ oṃ |
1.4.33
iti mantraṃ samuccārya gṛhṇīyāt mṛttikāṃ priye ! |
1.4.34
oṃ harāya nama iti gṛhṇīyādvā śucismite ! |
1.4.35
ajñānāt parameśāni ! yo gṛhṇīyāttu mṛttikām |
1.4.36
viphalā tasya sā pūjā pārthivasya ca liṅgake |
1.4.37
nirmāṇaṃ mātṛkāmantrairo/ maheśvarāya nama iti priye ! |
1.4.38
p. 640) uccārya mātṛkāmantraṃ śūlaprāṇe ! tataḥ param |
1.4.39
supratiṣṭhito bhava ityuccārya mātṛkāṃ tataḥ |
1.4.40
prāṇaṃ niyojayeddevi ! pārthive śivaliṅgake |
1.4.41
prāṇapratiṣṭhāmantreṇa prāṇānniyojayettataḥ ||
1.4.42
toḍalatantre pañcamapaṭale'pi ||
1.4.43
śṛṇu devi ! pravakṣyāmi pārthivaṃ śivapūjanam |
1.4.44
tatrādau prīṇayeddevi ! gurudevamananyadhīḥ |
1.4.45
oṃ harāya namaskāraṃ mṛttikāmāharet sudhīḥ |
1.4.46
maheśvarāya namaskāraṃ nirmmāya bahuyatnataḥ |
1.4.47
śūlapāṇe ! ihoccārya supratiṣṭhito bhaveti ca |
1.4.48
anena manunā devi ! jīvanyāsaṃ samācaret |
1.4.49
hakāraṃ vindusaṃyuktaṃ dīrghayuktaṃ ṣaḍaṅgakam ||
1.4.50
liṅgārccanatantre ||
1.4.51
bhūtaśuddhiṃ maheśāni ! prathamaṃ parikīrttitam |
1.4.52
tatastu mātṛkānyāsaṃ kuryāt paramayatnataḥ |
1.4.53
prāṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā śivaṃ dhyāyet śucismite ! ||
1.4.54
dhyānantu toḍalatantre ||
1.4.55
tasya dhyānaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣva susamāhite ! |
1.4.56
oṃ dhyāyennityaṃ maheśaṃ rajatagirinibhaṃ
cārucandrāvataṃsaṃ ratnākalpojjvalāṅgaṃ
paraśumṛgavarābhītihastaṃ prasannam |
1.4.57
padmāsīnaṃ samantāt stutamamaragaṇairvyāghrakṛttiṃ vasānaṃ
viśvādyaṃ viśvabījaṃ nikhilabhayaharaṃ pañcavaktraṃ trinetraṃ
||
1.4.58
ratnākalpojjvalāṅgamiti ratnasyākalpo veśastenojjvalāṅgaṃ yasya
tam |
1.4.59
vyāghrakṛttiścarma vasa ācchādane tadvasānaṃ
tadācchādakamityarthaḥ ||
1.4.60
puṣpaṃ śirasi sandhārya mānasaiḥ pūjanaṃ caret |
1.4.61
punardhyātvā maheśāni ! śire puṣpaṃ nidhāya ca |
1.4.62
pinākadhṛk iti coccāryya ihāvaha dvidhā vadet |
1.4.63
iha tiṣṭha tato dvandvaṃ sannidhehi dvayaṃ iha |
1.4.64
iha sannihato rudra ! svaśabdañca tato vadet |
1.4.65
yāvatpūjāṃ samuccārya tataścaiva karomyaham |
1.4.66
snānīyañca paśupatiṃ ṅeyutañca namaścaret ||
1.4.67
pūjāmantra stu vedādyaṃ yo japeddevi ! brāhmaṇaḥ
sādhakottamaḥ |
1.4.68
vedādyaḥ praṇavaḥ ! etatpādyaṃ maheśāni ! ṣaḍakṣaramanuṃ
tataḥ |
1.4.69
namaskāraṃ samuccārya sava dadyādvicakṣaṇaḥ ||
1.4.70
p. 641) ṣaḍakṣarapramāṇantu tatraiva ||
1.4.71
nakulīśaṃ samuddhṛtya manusvaravibhūṣitam |
1.4.72
vindunādakalāyuktaṃ prasādākhyaṃ maheśvaram |
1.4.73
nakulīho hakāraḥ |
1.4.74
manusvara aukāraḥ |
1.4.75
asya mantrasya māhātmyamūrddhāmnāye mayoditam |
1.4.76
namaskāraṃ samuddhṛtya vāntaṃ netrasamanvitam |
1.4.77
vāruṇaṃ mukhavṛttañca vāyuṃ lalāṭasaṃyutam |
1.4.78
amuṃ pañcākṣaraṃ mantraṃ pañcāmnāyaphalapradam |
1.4.79
praṇavādiryadā devi ! tadā mantraḥ ṣaḍakṣaraḥ |
1.4.80
namaskāro nama iti svarūpaḥ |
1.4.81
vāntaḥ śakāraḥ |
1.4.82
netraṃ prathamopasthitatvāddakṣiṇaṃ tena ikāraḥ |
1.4.83
vāruṇo yakāraḥ |
1.4.84
mukhavṛttamākāraḥ |
1.4.85
āyuryakāro lalāṭamakāraḥ |
1.4.86
prasādakhyaṃ samuddhṛtya arddhanārīśvarāya ca |
1.4.87
punaḥ prasādamuddhṛtya mantraṃ paramagopanam |
1.4.88
evaṃ bahuvidhākāraṃ vigrahaṃ me nagātmaje ! |
1.4.89
pūjayitvā maheśāni ! cāṣṭamūrtīḥ prapūjayet |
1.4.90
sarvo bhavastathā rudra ugro bhīmaḥ paśoḥ patiḥ |
1.4.91
mahādevañca īśāno ṅeyutaṃ kuru yatnataḥ |
1.4.92
kṣitiṃ jalaṃ tathā cāgniṃ vāyuñcākāśameva ca |
1.4.93
yajamānaṃ tathā somaṃ sūryañca mūrtinā saha |
1.4.94
sarvatra ṅeyutaṃ kṛtvā pūjayet sādhakottamaḥ |
1.4.95
praṇavādinamo'ntena vāmāvartena pūjayet |
1.4.96
mūrttayo'ṣṭau śivasyaitāḥ pūrvādikramayogataḥ |
1.4.97
āgneyāntāḥ prapūjyāstā vedyāṃ liṅge śivaṃ yajet |
1.4.98
aṣṭottarasahasraṃ vā śataṃ vā prajapettataḥ |
1.4.99
oṃ guhyātiguhyagoptā tvaṃ gṛhāṇāsmatkṛtaṃ japam |
1.4.100
siddhirbhavatu me deva |
1.4.101
tvatprasādātvayi sthite |
1.4.102
tataḥ stotraṃ samādāya japañcaiva samarpayet |
1.4.103
mukhavādyaṃ tataḥ kṛtvā cāṣṭāṅgaṃ praṇamet sudhīḥ |
1.4.104
saṃhāreṇa mahādeva ! kṣamasveti visarjayet |
1.4.105
athātaḥ sampravakṣyāmi sūtraṃ paramagopanam |
1.4.106
haro maheśvaraścaiva śūlapāṇiḥ pinākadhṛk |
1.4.107
paśupatiḥ śivaścaiva mahādeva iti kramāt |
1.4.108
aṣṭamūrttīstato devi ! pūjayet sādhakottamaḥ |
1.4.109
tato japenmaheśāni ! mukhavādyaṃ tataḥ param ||
1.4.110
p. 642) mantratantraprakāśe'pi ||
1.4.111
mṛdāharaṇasaṅghaṭṭaḥ pratiṣṭhā dhyānameva ca |
1.4.112
sthāpanaṃ pūjanañcaiva visarjanamiti kramāt |
1.4.113
haro maheśvaraścaiva śūlapāṇiḥ pinākadhṛk |
1.4.114
paśupatiḥ śivaścaiva mahādeva iti kramāt |
1.4.115
na prācīmagrataḥ śambhornodīcīṃ śaktisaṃśritām |
1.4.116
na pratīcīṃ yataḥ pṛṣṭhamato dakṣaṃ samāśrayet ||
1.4.117
tantrāntare ||
1.4.118
śarvo bhavaśca rudraśca tathogro bhīma eva ca |
1.4.119
paśupatiḥ śivaścaiva īśānaśceti kīrttitāḥ |
1.4.120
kṣitirjalaṃ tathā vahnirvāyurākāśameva ca |
1.4.121
yajamānaśca somaśca sūryaścetyaṣṭamūrttayaḥ |
1.4.122
vāmāvartena vedyāñca taṃ pūjyāṣṭau ca mūrttayaḥ |
1.4.123
yajamānaḥ pūjaka ātmeti yāvadata eva mahimnaḥ stave-tvamu !
dharaṇirātmā tvamiti ca |
1.4.124
iti puṣpadantenoktam ||
1.4.125
vāmāvartena vedyāñca sampūjyāṣṭau ca mūrttayaḥ ||
1.4.126
tathā ||
1.4.127
mūrttayo'ṣṭau śivasyaitāḥ pūrvādikramayogataḥ |
1.4.128
āgneyāntāḥ prapūjyāstā vedyāṃ liṅge śivaṃ yajet ||
1.4.129
toḍalamantre ||
1.4.130
etadanyanna karttavyaṃ śaktidīkṣāparo yadi |
1.4.131
niṣiddhācaraṇāddevi ! pāpabhāk jāyate naraḥ |
1.4.132
nyūnādhikaṃ maheśāni ! yadi pūjādikaṃ caret |
1.4.133
sa guruścāpi śiṣyaśca śivahatyāṃ prayacchati |
1.4.134
nyūnādhikaṃ maheśāni ! yadi caikākṣaraṃ bhavet |
1.4.135
varṇasaṃkhyā maheśāni ! brahmahatyā bhaviṣyati |
1.4.136
ata eva sa pāpiṣṭhaḥ satyaṃ satyaṃ sureśvari ! ||
1.4.137
evaṃ pūjāṃ vidhāyādau tataścānyān prapūjayet |
1.4.138
ādau śivaṃ pūjayitvā śaktipūjā tataḥ paraṃ |
1.4.139
natu vā mūtravat sarvaṃ gaṅgātoyaṃ bhavedyadi |
1.4.140
ata eva maheśāni ! ādau liṅgaṃ prapūjayet |
1.4.141
liṅgārcanatantre navamapaṭale ||
1.4.142
sampūjya pārthiva liṅgaṃ gandhapuṣpādibhiḥ priye ! |
1.4.143
tataḥ pañcamukhe devi ! yaddattaṃ puṣpacandanam |
1.4.144
naivedya trividhaṃ ramyaṃ sugandhaṃ gandhavarjitam |
1.4.145
vilvapatrañca kahlāraṃ tagā mallikāṃ tathā |
1.4.146
mālatīṃ yūthikāṃ devi ! karavīraṃ manoharam |
1.4.147
padmañca ketakīṃ kundaṃ tathā hyāmalakīṃ priye ! |
1.4.148
p. 643) kumudaṃ kokanadañcaiva sarvañca vanasambhavam |
1.4.149
dūrvāñca tulasīścaiva dattvā sampūjya pārthivam |
1.4.150
anyāni yāni puṣpāṇi dhustūrādīni pārvati ! |
1.4.151
dhustūrasadṛśaṃ puṣpaṃ mama jñāne na vidyate |
1.4.152
gokoṭidāne deveśi ! yat phalaṃ parameśvari ! |
1.4.153
dhustūrasya pradānena samatāṃ yāti pārvati ! |
1.4.154
yāni yāni ca puṣpāṇi brahmāṇḍe bhāvitāni ca |
1.4.155
tāni sarvāṇi ! deveśi ! sannyasya pārthivopari ||
1.4.156
yadyapyarthakāṇḍe puṣpāṇyuktāni tathāpyatra
niṣiddhapuṣpāṇāṃ pratiprasavadarśanārthaṃ punarlikhitānīti na
paunaruktyam |
1.4.157
yāni yāni ca dhūpāni dīpāni vividhāni ca |
1.4.158
anyāni upacārāṇi yathoktavidhinā priye ! ||
1.4.159
daśamapaṭale ||
1.4.160
tathā tu vijayāpatraṃ sannyasya pārthivopari |
1.4.161
dattvā tu vijayāpatramaśvamedhaphalaṃ labhet ||
1.4.162
liṅgasya kāmyapūjā tu dvādaśapaṭale |
1.4.163
pūrvoktavidhinā devi ! sampūjya pārthivaṃ haram |
1.4.164
ātmagehe maheśāni ! svaśaktyā ca vinirmitam |
1.4.165
svaśaktyā svapatnyā |
1.4.166
cakāreṇātmagehasambandhinā anyena ca vinirmitamityarthaḥ ||
1.4.167
ṣoḍaśairupacāraiśca sampūjya pārthivaṃ śivam |
1.4.168
evaṃ vatsaraparyantaṃ subhaktyā pūjayecchivam |
1.4.169
rahasyaṃ hi tataḥ paścāt māsi māsi śucismite ! |
1.4.170
sampūjya divase liṅgaṃ yāvatsaṃkhyaṃ varānane ! |
1.4.171
tatrādau parameśāni ! talliṅgañca maheśvari ! |
1.4.172
ādāya niśi madhye tu gatvā vilvataruṃ priye ! |
1.4.173
amāvasyāṃ caturdaśyāṃ paurṇamasyāṃ viśeṣataḥ |
1.4.174
kuje vā śanivāre vā somavāre'pi pārvati ! |
1.4.175
pūjitavyaṃ prayatnena nagno bhūtvā maheśvari ! |
1.4.176
vilvapatraiḥ prapūjyātha sahasraiḥ parameśvari ! |
1.4.177
vilvapatraṃ mahādevi ! kīṭādidoṣavarjitam |
1.4.178
komala madhuraṃ patraṃ patratrayayutaṃ priye ! |
1.4.179
vilvapatraṃ vinā devi ! na hi pūjāṃ samācaret |
1.4.180
pūjayet pūrvavaddevi ! yathānuṣṭhānapūrvakam |
1.4.181
tataḥ para maheśāni ! |
1.4.182
p. 644) mantramuccārya yatnataḥ |
1.4.183
vilvapatraṃ pradadyāttu ekaikena pṛthak pṛthak |
1.4.184
saṃśodhya vidhivaddevi ! vilvapatraṃ varānane ! |
1.4.185
evaṃ vatsaraparyyantaṃ yaḥ karori prasannadhīḥ |
1.4.186
manasā kāryyamuddiśya evaṃ yastu prapūjayet |
1.4.187
śrīghraṃ kāmamavāpnoti gaṇeśasadṛśo bhavet |
1.4.188
ataḥ paraṃ maheśāni ! garttaṃ kṛtvā tataḥ sthale |
1.4.189
nikṣipya liṅgaṃ tatraiva japtvā tu tatra tatra vai |
1.4.190
namaskṛtya maheśāni ! kṣamasveti visarjayet |
1.4.191
ātmasamarpaṇaṃ kṛtvā rahasyaṃ parameśvari ! |
1.4.192
yaḥ karoti prasannātmā sa eva śrīsadāśivaḥ ||
1.4.193
pratyahaṃ liṅgapūjanamapi tatraiva |
1.4.194
pratyahaṃ parameśāni ! yāvajjīvaṃ dharātale |
1.4.195
pūjayet parayā bhaktyā liṅgaṃ brahmamayaṃ priye ! ||
1.4.196
mātṛkābhedatantre dvādaśapaṭale ||
1.4.197
śuddhāśuddhavicāro hi nāsti tacchivapūjane |
1.4.198
yena yena prakāreṇa vilvapatraiḥ prapūjayet |
1.4.199
sarvasiddhiyuto bhūtvā sa naraḥ śiva eva hi |
1.4.200
brahmāṇḍamadhye ye devāstadvāhye yāśca devatāḥ |
First 200 of 815 passages. Read on
Linked texts (11)
- Liṅgārcanatantra — Sanskrit
- Mātṛkābhedatantra — Sanskrit
- Kaulārcanadīpikā — Sanskrit
- Kaulikārcanadīpikā (Jagadānanda) — Jagadānanda 1618, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Vīramitrodaya — Rāmamiśra, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Ācārabhūṣaṇa — Tryambaka rāma oka 1794, Sanskrit
- Guhyakālīkhaṇḍa — Sanskrit
- Pūjāprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Kriyodḍīśa — Indrajit, Sanskrit