Pranatoshini 3.14
Prāṇatoṣiṇī 3.14
- Language
- Sanskrit
3.14.1
mūlasūtram ||
3.14.2
dīkṣāstisraḥ śāktī śāmbhavī māntrī ceti |
3.14.3
tatra śāktī śaktipraveśanāt śāmbhavī caraṇavinyāsāt māntrī mantropadiṣṭā sarvāśca
kuryyādekaikamityeke |
3.14.4
etadvyācakṣate śrīśaṅkarācāryyāḥ |
3.14.5
śāktīti śaktiḥ kuṇḍalinī paracidrūpā tasyāḥ kriyāsamabhivyāhāreṇa
kulākulabhedādbrahmanāḍyāṃ paraśambhumelanaṃ śaktipraveśaḥ |
3.14.6
śāmbhavī caraṇavinyāsyāditi te caraṇāścatvāraḥ śuklaraktamiśraparasvarūpāḥ |
3.14.7
māntrī mantropadiṣṭeti |
3.14.8
taduktaṃ rudrajāmale ||
3.14.9
śāktī śaktibhavā dīkṣā śaktiḥ śrīparakuṇḍalī |
3.14.10
tasyāḥ prāṇavilomena praveśaḥ paraśāmbhave |
3.14.11
caraṇadvayasambhūtā śāmbhavī śīghrasiddhidā |
3.14.12
māntrī mantrodbhavā dīksā tacchaktiḥ svātmasambhavā |
3.14.13
mantrayantrārccanādukta kriyābhirbhogamokṣadā |
3.14.14
caraṇadvayaṃ śivaśaktirūpam |
3.14.15
tatra sattvapradhānaḥ śuklaḥ rajaḥpradhāno raktaḥ tamaḥpradhāno miśraḥ |
3.14.16
guṇātīto nirvāṇaḥ |
3.14.17
sākṣāt paramānandanirbharaḥ sadāśivasvarūpaḥ |
3.14.18
sahasradalakamalakarṇikā-madhyavartti-
candramaṇḍalagatapīyūṣadhārāplāvyamānāścintanīyāḥ |
3.14.19
uktañca bhagavatā dattātreyeṇa ||
3.14.20
bhrūmadhyagau vidhiharau tava śuklaraktau pādau rajomalaguṇau khalu sevyamānau |
3.14.21
sṛṣṭisthitī vitanuto hṛdaye tṛtīyamādyaṃ bhajan harati viśvamudagramugraḥ |
3.14.22
tūryaṃ tavāryyacaraṇaṃ nirupādhibodhyam sāndrāmṛtaṃ śivapade satataṃ nato'smi ||
3.14.23
rudrajāmale ||
3.14.24
trividhā sā bhaveddīkṣā prathamā āṇavī parā |
3.14.25
śāktī ca śāmbhavī cānyā sadyo muktividhāyinī |
3.14.26
mantrārcanāsananyāsadhyānopacārakādibhiḥ ||
3.14.27
dīkṣā sā āṇavī proktā yathāśāstroktarūpiṇī |
3.14.28
siddhyai ca śaktimālokya tayā kevalayā śiśoḥ |
3.14.29
nirupāyaṃ kṛtā dīkṣā śākteyī parikīrttitā |
3.14.30
p. 220) abhidandhiṃ vinācāryyaśiṣyayorubhayorapi |
3.14.31
deśikānugraheṇaiva śiṣyatā vyāptikāriṇī ||
3.14.32
ṣaḍanvayamahāratne'pi ||
3.14.33
trividhā sā bhaveddīkṣā prathamā āṇavī parā |
3.14.34
śākteyī śāmbhavī cānyā sadyomuktividhāyinī |
3.14.35
mantrārcanāsanadhyānasthāpanopāsanādibhiḥ |
3.14.36
kṛtā dīkṣā sā tvāṇavī proktā yathāśāstroktarūpiṇī |
3.14.37
siddhyai svaśaktimālokya tayā kevalayā śiśoḥ |
3.14.38
nirupāyaṃ kṛtā dīkṣā śākteyī parikīrttitā |
3.14.39
abhisandhiṃ vinācāryyaśiṣyayorubhayorapi |
3.14.40
deśikānugraheṇaiva śivatāvyaktikāriṇī |
3.14.41
seyantu śāmbhavī dīkṣā śivādeśanakāriṇī |
3.14.42
vāyavīyasaṃhitāyāmapi |
3.14.43
śāmbhavī caiva śaktī ca māntrī caiva śivāgame |
3.14.44
dīkṣopadiśyate tredhā śivena paramātmanā |
3.14.45
gurorālokamātreṇa sparśāt sambhāṣaṇādapi |
3.14.46
sadyaḥ saṃjñā bhavejjantordīkṣā sā śāmbhavī matā |
3.14.47
śāktī jñānavati dīkṣā śiṣyadehaṃ praviśya tu |
3.14.48
guruṇā jñānamārgeṇa kriyate jñānacakṣuṣā |
3.14.49
māntrī kriyāvatī dīkṣā kumbhamaṇḍalapūrvikā ||
3.14.50
iti nāmakriyābhedāddīkṣābhedakathanam ||
3.14.51
dīkṣābhedāntarantu śāradāyāṃ caturthapaṭale ||
3.14.52
caturvidhā sā sandiṣṭā kriyāvatyādibhedataḥ |
3.14.53
kriyāvatī varṇamayī kalātmā vedhamayyapi ||
3.14.54
prayogasāre ||
3.14.55
mantramārgānusāreṇa sākṣātkṛtveṣṭadevatām |
3.14.56
guruścodbodhayecchiṣyaṃ mantradīkṣeti socyate ||
3.14.57
sūtrāntaramāha sarvāśca kuryyādekaikāṃ vetyeke ||
3.14.58
rudrajāmale ||
3.14.59
āṇavī bahudhā dīkṣā śāmbhavī ca tathā punaḥ |
3.14.60
ekaikā vāpi vidvadbhiḥ paṭhyate śāstrakovidaiḥ |
3.14.61
śivaśaktisamāyogājjanmāntarakṛtāt śubhāt |
3.14.62
śivapūjānusandhānāt karmasāmyaṃ yadā bhavet |
3.14.63
śiva eva tadā sākṣādāṇavyā dīkṣayā bhavet |
3.14.64
iti dīkṣāphalakathanam ||
3.14.65
viśvasāratantre ||
3.14.66
caturvidhā tu sā dīkṣā brahmaṇā bhāṣitā purā |
3.14.67
kriyāvatī kalāvatī varṇavedhamayī gunaḥ |
3.14.68
p. 221) tāḥ krameṇāpi kathyante sarvasampatpradāḥ śubhāḥ ||
3.14.69
evaṃ sarvāsāṃ dīkṣāṇāṃ mānasādikaivalyāntaṃ samānameva phalam ||
3.14.70
taduktaṃ rudrajāmale ||
3.14.71
sarvāsāseva dīkṣāṇāṃ muktiḥ phalamakhaṇḍitam |
3.14.72
avirodhādbhavatyeṣā prāsaṅgikyastu bhaktayaḥ ||
3.14.73
athādhivāsavidhiḥ ||
3.14.74
tatrādau gṛhapraveśānantaraṃ vighnanivāraṇapūrvakaṃ sūryyaḥ somādi paṭhitvā
bhūrasītyādi mantrairghaṭasthāpanaṃ kuryyāt |
3.14.75
taduktaṃ viśvasāratantre tṛtīyapaṭale ||
3.14.76
guruṇā vātmanā śiṣyaḥ sarvaṃ kuryyādvidhānataḥ |
3.14.77
guruṇā kārayet karma śiṣyaḥ sarvaṃ haret sudhīḥ |
3.14.78
candanāgurukarpūrairdhūpayed yāgamaṇḍapam |
3.14.79
gṛhaṃ praviśya vidhinā tatra vighnān vināśayet |
3.14.80
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā mantramenaṃ samuccaret |
3.14.81
oṃ sūryyaḥ somo yamaḥ kālo mahābhūtāni pañca ca |
3.14.82
ete śubhāśubhasyeha karmaṇo nava sākṣiṇaḥ |
3.14.83
ghaṭasyāropaṇaṃ kuryyānmantreṇānena deśikaḥ |
3.14.84
ghaṭāropaṇamantro'yaṃ sarvatantreṣu sammataḥ |
3.14.85
oṃ bhūrasi bhūmirasyaditirasi viśvadhā yā viśvasya bhuvanasya dhartrī pṛthivīṃ yaccha
pṛthivīṃ dṛṃha pṛthivīṃ mā hiṃsīḥ bhūmiśodhanamityuktaṃ sarvatantrasamanvitam |
3.14.86
mantreṇānena deveśi |
3.14.87
śukladhānyaṃ vinikṣipet |
3.14.88
oṃ dhānyamasi dhinuhi devān dhinuhi yajñaṃ dhinuhi yajñapatiṃ dhinuhi māṃ
yajñanam |
3.14.89
oṃ prāṇo mantro dā nāma tvā kāmāya matvā dīrghā nanu pramitidaśānumeṣāṃ
devo vaḥ savitā hiraṇyapāṇiḥ |
3.14.90
pratigṛhṇātyacchidreṇa śilācakṣuṣe tvā mahī māṃ payo'si |
3.14.91
hastamānaṃ ghaṭaṃ kṛtvā navaratnodareṇa ca |
3.14.92
ghaṭaṃ saṃsthāpayettatra mantreṇānena deśikaḥ |
3.14.93
oṃ ājighra kalasaṃ mahyātmā viśantundavam |
3.14.94
punarūrjāni varttasva sā naḥ ||
3.14.95
sahasraṃ dhukṣorudhārā payasvatī punarmāviśatā drayiḥ |
3.14.96
mantreṇānena deveśi ! ghaṭaṃ saṃsthāpayettataḥ |
3.14.97
muktāmāṇikyavaidūryyagomedavajravidrumān |
3.14.98
padmarāgaṃ marakataṃ nīlañcaiva kramānnava |
3.14.99
navaratnāni tatraiva nikṣiped vibhāvāvadhi |
3.14.100
p. 222) merutantre'pi |
3.14.101
puṣpaṃ nīlañca vaidūryyaṃ vidrumaṃ mauktikaṃ tathā |
3.14.102
tato marakataṃ vajraṃ gomedaṃ padmarāgakam |
3.14.103
proktāni navaratnāni deśikairmantravittamaiḥ |
3.14.104
oṃ āpyāyasva sametu te viśvataḥ somavṛṣṭyaṃ bhavāvājasya saṅgaye |
3.14.105
mantreṇānena deveśi ! jalaṃ dadyādghaṭopari |
3.14.106
oṃ dhannanā gā dhannanā jiñjayema dhannanā tīvrāḥ samado jayema |
3.14.107
dhanuḥ śatrorapakāmaṃ kuṇotu dhannanāḥ sarvāḥ pradiśo jayema |
3.14.108
mantreṇānena deveśi ! śākhāṃ dadyādghaṭopari |
3.14.109
tāmbūlaṃ śrīphalaṃ dadyāt kadalīṃ vā viśeṣataḥ ||
3.14.110
oṃ śrīśca te lakṣmīśca patnyā ahorātre pārśve nakṣatrāṇi rūpamaśvinau |
3.14.111
vyāptamiṣṭumīśānamuṃ ma īśānaḥ sarvalokamaheśānaḥ ||
3.14.112
mantreṇānena deveśi ! ghaṭe puṣpaṃ vinikṣipet |
3.14.113
saphalaṃ śālicūrṇañca śarāvañca ghaṭopari |
3.14.114
vinikṣipyātha vidhinā kṣīraśākhisamanvitam |
3.14.115
suvastrācchādanaṃ kuryyānmantreṇānena sādhakaḥ |
3.14.116
oṃ vastrañca pāvanaṃ śvetaṃ bahutantuvinirmitam |
3.14.117
mayā niveditaṃ bhaktyā vastrañca pratigṛhyatām |
3.14.118
kvāthito jambucūrṇena indraballīdalena ca |
3.14.119
ghaṭaṃ saṃveṣṭya vidhinā sindūrādivibhūṣitam |
3.14.120
sthāpayettaṃ ghaṭaṃ mantramuccārya yatnataḥ sudhīḥ ||
3.14.121
kvāthito jambu cūrṇeneti pradarśanārthamuktamanyenāpi tadviśeṣo merutantre
tṛtīyaprakāśe ||
3.14.122
pañcāśadoṣadhīḥ kvāthaiḥ pūrayettadanantaram |
3.14.123
ekena sahitāstāśca varṇauṣadhyaḥ kramādimāḥ |
3.14.124
candanañcāpi raktākhyacandanañcāgurustathā |
3.14.125
karpūrośaurakuṣṭhāni bālakañcāpi keśaram |
3.14.126
kakkolakaṃ jātiphalaṃ jaṭāmāṃsīṃ murāṃ tathā |
3.14.127
granthikaṃ rocanā jātīpatraṃ pippalavilvakau |
3.14.128
pṛśniparṇī citrakañca karaṅgaṃ kattṛṇaṃ tathā |
3.14.129
kaṭphalañcāpi guñjā ca dadruhaṃ vakakāśmarī |
3.14.130
padmakoṣaṃ śaṅkhapuṣpī mayūrasya śikhā tathā |
3.14.131
plakṣo'gnimanthaśca tathā mudgaparṇī kuśāḥ punaḥ |
3.14.132
pāṣāṇabhedakaḥ kṛṣṇaśaṅkhapuṣpī ca rohiṇī |
3.14.133
śyoṇākovṛhatī caiva pāṭalī mukhakarṇikā |
3.14.134
p. 223) tulasī śikharā indravallī bhṛṅgābhidhā punaḥ |
3.14.135
tato'parājitā tālamūlī cāpi kṛtāñjalī |
3.14.136
dūrvā śrīdevakanyākhyā bhārgyākhyā bhadramustakam |
3.14.137
lavaṅgarahitāścaitāḥ pañcāśatsaṃkhyakā iti ||
3.14.138
yadyapi prathamakāṇḍe pañcāśadoṣadhayo
nirūpitāstathāpyekapañcāśattvaprāptyarthamuktasya durūhatvanivṛttaye
kramabhedajñāpanāya ca punardarśitāḥ |
3.14.139
dugdhavṛkṣatvacaḥ kvāthairbrahmavṛkṣodbhavaistathā |
3.14.140
gandhapaṅkaprasūnādivāsitairvāśṛtairjalairiti |
3.14.141
tato ghaṭaṃ sthirīkuryyāt yāvaddīkṣāvidhirbhavet |
3.14.142
oṃ sthiro bhava viḍaṅga āśurbhava vāyvarvan pṛthurbhava suṣadasthamagne
purīśarāhanaḥ |
3.14.143
mantreṇānena deveśi ! sthirīkaraṇamuttamam |
3.14.144
tataḥ kṛtāñjalirbhūtvā mantramenaṃ paṭhettataḥ |
3.14.145
oṃ gurubhyo gaṇapatibhyaśca vo namo virūpebhyo viśvarūpebhyaśca vo namaḥ |
3.14.146
vrātebhyo vrātapatibhyaśca namaḥ |
3.14.147
namo gṛhyebhyo gṛhyapatibhyaśca vo namaḥ |
3.14.148
puṇyāhaṃ vācayedādau svastivācanapūrvakam ||
3.14.149
oṃ svasti na indro vṛddhaśravāḥ svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ svasti
nastārkṣo'riṣṭanemiḥ |
3.14.150
svasti no vṛhaspatirdadhātu ||
3.14.151
astrāya phaḍiti mantreṇa bhaumān vighnān vidārayet |
3.14.152
divyadṛṣṭyā divyavighnān dūrayecca caturdiśi divyadṛṣṭilakṣaṇaṃ tatraiva |
3.14.153
animeṣākṣidṛṣṭiśca divyadṛṣṭiḥ prakīrttitā |
3.14.154
māṣabhaktena cānnena yāvakena ca saṃyutam |
3.14.155
ajākarṇasya raktena dugdhena madhureṇa ca |
3.14.156
māṣabhaktabaliṃ dadyādbhūtapretapiśācake |
3.14.157
oṃ bhūtāḥ pretāḥ piśācāśca pātālabhūtale sthitāḥ |
3.14.158
parvatāgre tathā vṛkṣe gṛhakṣetrādiṣu sthitāḥ |
3.14.159
tuṣṭā bhavantu te sarve mama gṛhṇantvimaṃ balim |
3.14.160
yajecca raktakusumairaktamāhiṃṣaśoṇitaiḥ |
3.14.161
matsyamāṃsādibhirbhṛṣṭairdugdhaiśca vidhināmunā |
3.14.162
baliṃ dadyācca tatrāpi tadā maṅgalamārabhet |
3.14.163
dīkṣāyā dharmmakarmmarūpatvena tatra vighnanirāsa ukto yoginītantre
uttarakhaṇḍe'ṣṭamapaṭale |
3.14.164
tīrthe prāsādakaraṇe dharmārambhe viśeṣataḥ |
3.14.165
p. 224) vratayajñasamārambhe vighnāni nivasanti vai |
3.14.166
tāni sampūjayedādau balibhirmodakādibhiḥ |
3.14.167
anyathā jāyate vighnamiti jānīhi me priye ! |
3.14.168
athāparāṇi vighnāni śarīre nivasanti vai |
3.14.169
mānasājñānanirhārāstāni śṛṇu mama priye ! |
3.14.170
kaścinnivarttako devi ! kaścit pravarttakastathā |
3.14.171
sannikarṣaṃ vidūraṃ vā sahasraṃ phalameva vā |
3.14.172
pāpānusaraṇañcaiva ālasyenāpi dūṣaṇam |
3.14.173
śokamohajvarāvyādhitāruṇyaṃ dhanalālasā |
3.14.174
kalahaṃ bhāryyayā sārddhaṃ durbhikṣaṃ gṛhasaṅgaṭam |
3.14.175
nānāvratasamākīrṇaṃ dhārmiko'smītimānasaḥ |
3.14.176
prāptaśokastu dharmmasya kāraṇe hīnapatnikam |
3.14.177
vṛkṣapatrañca tulasī dhātrī vṛkṣaphalaṃ tathā |
3.14.178
śālagrāmaṃ śilākhaṇḍaṃ pratimāṃ dārujāṃ tathā |
3.14.179
mānuṣaṃ brāhmaṇañcaiva svayambhūvarttulāṃ śilām |
3.14.180
śaṅkhaṃ śambūkabhedañca khaḍgasya māṃsasambhavam |
3.14.181
dṛṣṭyādāvābhavedevaṃ tīrthajātaṃ jalaṃ tathā |
3.14.182
gaṅgāyāṃ vā nadīrūpaṃ puṇyakṣetrañca bhūmikām |
3.14.183
ityetāni ca vighnāni saṃyānti ca punaḥ punaḥ |
3.14.184
pūjayitvā vidhānena dvāradeśe na sādhayet |
3.14.185
kavacenaiva vījena saptakṛtvo japena ca |
3.14.186
niḥsāryya vighnān tān sarvān tadā rakṣāṃ diśet punaḥ ||
3.14.187
viśvasāratantre ||
3.14.188
ātmānaṃ rakṣayet tatra vahniprācīrayogataḥ |
3.14.189
vahnivīje caturdikṣu prācīraṃ bhāvayeddhiyā |
3.14.190
tadā tālatrayaṃ dadyādvahnivījena deśikaḥ |
3.14.191
ūrddhvorddhva krama yogena gurūṃśca praṇamettataḥ |
3.14.192
oṃ gurubhyo namo nityaṃ tadā ca gurupādukām |
3.14.193
paraṃ parāparaṃ devi ! parātparamataḥ param |
3.14.194
krameṇa praṇameddhīmān oṃkārādi udīritān |
3.14.195
gaṇeśaṃ dakṣiṇe natvā sammukhe ceṣṭavatām |
3.14.196
gaṇeśaṃ sthāpayettasya pūrvokte tu ghaṭe sudhīḥ |
3.14.197
āvāhamyahaṃ devaṃ gaṇeśaṃ śivanandanam |
3.14.198
vyāghracarmāmbaradharaṃ vyālayajñopavītinam |
3.14.199
gaṇakoṭyā parivṛtaṃ devaṃ modakabhojanam |
3.14.200
avighneśaṃ mahākāyaṃ sarvalokaikapūjitam |
First 200 of 389 passages. Read on
Linked texts (13)
- Viśvasāratantra — Sanskrit
- Kulamuktikallolinī — Sanskrit
- Merutantra — Gommaṭa, Sanskrit
- Tantracintāmaṇi — Sanskrit
- Śrīvidyārṇavatantra — Sanskrit
- Śāktapramoda — Sanskrit
- Siddhilakṣmīkramasthaṇḍilārcanavidhi — Sanskrit
- Puraścaryārṇava — Sanskrit
- Dāśarathīyatantra — Sanskrit
- Tārābhaktisudhārṇava — Sanskrit
- Vīrāgama — Sanskrit
- Durgārcanasṛti — Sanskrit
- Śāradātilaka — Lakṣmaṇadeśika, Sanskrit