Pramāṇa · Search · About · API

Pranatoshini 3.14

Prāṇatoṣiṇī 3.14

Language
Sanskrit

3.14.1

mūlasūtram ||

3.14.2

dīkṣāstisraḥ śāktī śāmbhavī māntrī ceti |

3.14.3

tatra śāktī śaktipraveśanāt śāmbhavī caraṇavinyāsāt māntrī mantropadiṣṭā sarvāśca
kuryyādekaikamityeke |

3.14.4

etadvyācakṣate śrīśaṅkarācāryyāḥ |

3.14.5

śāktīti śaktiḥ kuṇḍalinī paracidrūpā tasyāḥ kriyāsamabhivyāhāreṇa
kulākulabhedādbrahmanāḍyāṃ paraśambhumelanaṃ śaktipraveśaḥ |

3.14.6

śāmbhavī caraṇavinyāsyāditi te caraṇāścatvāraḥ śuklaraktamiśraparasvarūpāḥ |

3.14.7

māntrī mantropadiṣṭeti |

3.14.8

taduktaṃ rudrajāmale ||

3.14.9

śāktī śaktibhavā dīkṣā śaktiḥ śrīparakuṇḍalī |

3.14.10

tasyāḥ prāṇavilomena praveśaḥ paraśāmbhave |

3.14.11

caraṇadvayasambhūtā śāmbhavī śīghrasiddhidā |

3.14.12

māntrī mantrodbhavā dīksā tacchaktiḥ svātmasambhavā |

3.14.13

mantrayantrārccanādukta kriyābhirbhogamokṣadā |

3.14.14

caraṇadvayaṃ śivaśaktirūpam |

3.14.15

tatra sattvapradhānaḥ śuklaḥ rajaḥpradhāno raktaḥ tamaḥpradhāno miśraḥ |

3.14.16

guṇātīto nirvāṇaḥ |

3.14.17

sākṣāt paramānandanirbharaḥ sadāśivasvarūpaḥ |

3.14.18

sahasradalakamalakarṇikā-madhyavartti-
candramaṇḍalagatapīyūṣadhārāplāvyamānāścintanīyāḥ |

3.14.19

uktañca bhagavatā dattātreyeṇa ||

3.14.20

bhrūmadhyagau vidhiharau tava śuklaraktau pādau rajomalaguṇau khalu sevyamānau |

3.14.21

sṛṣṭisthitī vitanuto hṛdaye tṛtīyamādyaṃ bhajan harati viśvamudagramugraḥ |

3.14.22

tūryaṃ tavāryyacaraṇaṃ nirupādhibodhyam sāndrāmṛtaṃ śivapade satataṃ nato'smi ||

3.14.23

rudrajāmale ||

3.14.24

trividhā sā bhaveddīkṣā prathamā āṇavī parā |

3.14.25

śāktī ca śāmbhavī cānyā sadyo muktividhāyinī |

3.14.26

mantrārcanāsananyāsadhyānopacārakādibhiḥ ||

3.14.27

dīkṣā sā āṇavī proktā yathāśāstroktarūpiṇī |

3.14.28

siddhyai ca śaktimālokya tayā kevalayā śiśoḥ |

3.14.29

nirupāyaṃ kṛtā dīkṣā śākteyī parikīrttitā |

3.14.30

p. 220) abhidandhiṃ vinācāryyaśiṣyayorubhayorapi |

3.14.31

deśikānugraheṇaiva śiṣyatā vyāptikāriṇī ||

3.14.32

ṣaḍanvayamahāratne'pi ||

3.14.33

trividhā sā bhaveddīkṣā prathamā āṇavī parā |

3.14.34

śākteyī śāmbhavī cānyā sadyomuktividhāyinī |

3.14.35

mantrārcanāsanadhyānasthāpanopāsanādibhiḥ |

3.14.36

kṛtā dīkṣā sā tvāṇavī proktā yathāśāstroktarūpiṇī |

3.14.37

siddhyai svaśaktimālokya tayā kevalayā śiśoḥ |

3.14.38

nirupāyaṃ kṛtā dīkṣā śākteyī parikīrttitā |

3.14.39

abhisandhiṃ vinācāryyaśiṣyayorubhayorapi |

3.14.40

deśikānugraheṇaiva śivatāvyaktikāriṇī |

3.14.41

seyantu śāmbhavī dīkṣā śivādeśanakāriṇī |

3.14.42

vāyavīyasaṃhitāyāmapi |

3.14.43

śāmbhavī caiva śaktī ca māntrī caiva śivāgame |

3.14.44

dīkṣopadiśyate tredhā śivena paramātmanā |

3.14.45

gurorālokamātreṇa sparśāt sambhāṣaṇādapi |

3.14.46

sadyaḥ saṃjñā bhavejjantordīkṣā sā śāmbhavī matā |

3.14.47

śāktī jñānavati dīkṣā śiṣyadehaṃ praviśya tu |

3.14.48

guruṇā jñānamārgeṇa kriyate jñānacakṣuṣā |

3.14.49

māntrī kriyāvatī dīkṣā kumbhamaṇḍalapūrvikā ||

3.14.50

iti nāmakriyābhedāddīkṣābhedakathanam ||

3.14.51

dīkṣābhedāntarantu śāradāyāṃ caturthapaṭale ||

3.14.52

caturvidhā sā sandiṣṭā kriyāvatyādibhedataḥ |

3.14.53

kriyāvatī varṇamayī kalātmā vedhamayyapi ||

3.14.54

prayogasāre ||

3.14.55

mantramārgānusāreṇa sākṣātkṛtveṣṭadevatām |

3.14.56

guruścodbodhayecchiṣyaṃ mantradīkṣeti socyate ||

3.14.57

sūtrāntaramāha sarvāśca kuryyādekaikāṃ vetyeke ||

3.14.58

rudrajāmale ||

3.14.59

āṇavī bahudhā dīkṣā śāmbhavī ca tathā punaḥ |

3.14.60

ekaikā vāpi vidvadbhiḥ paṭhyate śāstrakovidaiḥ |

3.14.61

śivaśaktisamāyogājjanmāntarakṛtāt śubhāt |

3.14.62

śivapūjānusandhānāt karmasāmyaṃ yadā bhavet |

3.14.63

śiva eva tadā sākṣādāṇavyā dīkṣayā bhavet |

3.14.64

iti dīkṣāphalakathanam ||

3.14.65

viśvasāratantre ||

3.14.66

caturvidhā tu sā dīkṣā brahmaṇā bhāṣitā purā |

3.14.67

kriyāvatī kalāvatī varṇavedhamayī gunaḥ |

3.14.68

p. 221) tāḥ krameṇāpi kathyante sarvasampatpradāḥ śubhāḥ ||

3.14.69

evaṃ sarvāsāṃ dīkṣāṇāṃ mānasādikaivalyāntaṃ samānameva phalam ||

3.14.70

taduktaṃ rudrajāmale ||

3.14.71

sarvāsāseva dīkṣāṇāṃ muktiḥ phalamakhaṇḍitam |

3.14.72

avirodhādbhavatyeṣā prāsaṅgikyastu bhaktayaḥ ||

3.14.73

athādhivāsavidhiḥ ||

3.14.74

tatrādau gṛhapraveśānantaraṃ vighnanivāraṇapūrvakaṃ sūryyaḥ somādi paṭhitvā
bhūrasītyādi mantrairghaṭasthāpanaṃ kuryyāt |

3.14.75

taduktaṃ viśvasāratantre tṛtīyapaṭale ||

3.14.76

guruṇā vātmanā śiṣyaḥ sarvaṃ kuryyādvidhānataḥ |

3.14.77

guruṇā kārayet karma śiṣyaḥ sarvaṃ haret sudhīḥ |

3.14.78

candanāgurukarpūrairdhūpayed yāgamaṇḍapam |

3.14.79

gṛhaṃ praviśya vidhinā tatra vighnān vināśayet |

3.14.80

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā mantramenaṃ samuccaret |

3.14.81

oṃ sūryyaḥ somo yamaḥ kālo mahābhūtāni pañca ca |

3.14.82

ete śubhāśubhasyeha karmaṇo nava sākṣiṇaḥ |

3.14.83

ghaṭasyāropaṇaṃ kuryyānmantreṇānena deśikaḥ |

3.14.84

ghaṭāropaṇamantro'yaṃ sarvatantreṣu sammataḥ |

3.14.85

oṃ bhūrasi bhūmirasyaditirasi viśvadhā yā viśvasya bhuvanasya dhartrī pṛthivīṃ yaccha
pṛthivīṃ dṛṃha pṛthivīṃ mā hiṃsīḥ bhūmiśodhanamityuktaṃ sarvatantrasamanvitam |

3.14.86

mantreṇānena deveśi |

3.14.87

śukladhānyaṃ vinikṣipet |

3.14.88

oṃ dhānyamasi dhinuhi devān dhinuhi yajñaṃ dhinuhi yajñapatiṃ dhinuhi māṃ
yajñanam |

3.14.89

oṃ prāṇo mantro dā nāma tvā kāmāya matvā dīrghā nanu pramitidaśānumeṣāṃ
devo vaḥ savitā hiraṇyapāṇiḥ |

3.14.90

pratigṛhṇātyacchidreṇa śilācakṣuṣe tvā mahī māṃ payo'si |

3.14.91

hastamānaṃ ghaṭaṃ kṛtvā navaratnodareṇa ca |

3.14.92

ghaṭaṃ saṃsthāpayettatra mantreṇānena deśikaḥ |

3.14.93

oṃ ājighra kalasaṃ mahyātmā viśantundavam |

3.14.94

punarūrjāni varttasva sā naḥ ||

3.14.95

sahasraṃ dhukṣorudhārā payasvatī punarmāviśatā drayiḥ |

3.14.96

mantreṇānena deveśi ! ghaṭaṃ saṃsthāpayettataḥ |

3.14.97

muktāmāṇikyavaidūryyagomedavajravidrumān |

3.14.98

padmarāgaṃ marakataṃ nīlañcaiva kramānnava |

3.14.99

navaratnāni tatraiva nikṣiped vibhāvāvadhi |

3.14.100

p. 222) merutantre'pi |

3.14.101

puṣpaṃ nīlañca vaidūryyaṃ vidrumaṃ mauktikaṃ tathā |

3.14.102

tato marakataṃ vajraṃ gomedaṃ padmarāgakam |

3.14.103

proktāni navaratnāni deśikairmantravittamaiḥ |

3.14.104

oṃ āpyāyasva sametu te viśvataḥ somavṛṣṭyaṃ bhavāvājasya saṅgaye |

3.14.105

mantreṇānena deveśi ! jalaṃ dadyādghaṭopari |

3.14.106

oṃ dhannanā gā dhannanā jiñjayema dhannanā tīvrāḥ samado jayema |

3.14.107

dhanuḥ śatrorapakāmaṃ kuṇotu dhannanāḥ sarvāḥ pradiśo jayema |

3.14.108

mantreṇānena deveśi ! śākhāṃ dadyādghaṭopari |

3.14.109

tāmbūlaṃ śrīphalaṃ dadyāt kadalīṃ vā viśeṣataḥ ||

3.14.110

oṃ śrīśca te lakṣmīśca patnyā ahorātre pārśve nakṣatrāṇi rūpamaśvinau |

3.14.111

vyāptamiṣṭumīśānamuṃ ma īśānaḥ sarvalokamaheśānaḥ ||

3.14.112

mantreṇānena deveśi ! ghaṭe puṣpaṃ vinikṣipet |

3.14.113

saphalaṃ śālicūrṇañca śarāvañca ghaṭopari |

3.14.114

vinikṣipyātha vidhinā kṣīraśākhisamanvitam |

3.14.115

suvastrācchādanaṃ kuryyānmantreṇānena sādhakaḥ |

3.14.116

oṃ vastrañca pāvanaṃ śvetaṃ bahutantuvinirmitam |

3.14.117

mayā niveditaṃ bhaktyā vastrañca pratigṛhyatām |

3.14.118

kvāthito jambucūrṇena indraballīdalena ca |

3.14.119

ghaṭaṃ saṃveṣṭya vidhinā sindūrādivibhūṣitam |

3.14.120

sthāpayettaṃ ghaṭaṃ mantramuccārya yatnataḥ sudhīḥ ||

3.14.121

kvāthito jambu cūrṇeneti pradarśanārthamuktamanyenāpi tadviśeṣo merutantre
tṛtīyaprakāśe ||

3.14.122

pañcāśadoṣadhīḥ kvāthaiḥ pūrayettadanantaram |

3.14.123

ekena sahitāstāśca varṇauṣadhyaḥ kramādimāḥ |

3.14.124

candanañcāpi raktākhyacandanañcāgurustathā |

3.14.125

karpūrośaurakuṣṭhāni bālakañcāpi keśaram |

3.14.126

kakkolakaṃ jātiphalaṃ jaṭāmāṃsīṃ murāṃ tathā |

3.14.127

granthikaṃ rocanā jātīpatraṃ pippalavilvakau |

3.14.128

pṛśniparṇī citrakañca karaṅgaṃ kattṛṇaṃ tathā |

3.14.129

kaṭphalañcāpi guñjā ca dadruhaṃ vakakāśmarī |

3.14.130

padmakoṣaṃ śaṅkhapuṣpī mayūrasya śikhā tathā |

3.14.131

plakṣo'gnimanthaśca tathā mudgaparṇī kuśāḥ punaḥ |

3.14.132

pāṣāṇabhedakaḥ kṛṣṇaśaṅkhapuṣpī ca rohiṇī |

3.14.133

śyoṇākovṛhatī caiva pāṭalī mukhakarṇikā |

3.14.134

p. 223) tulasī śikharā indravallī bhṛṅgābhidhā punaḥ |

3.14.135

tato'parājitā tālamūlī cāpi kṛtāñjalī |

3.14.136

dūrvā śrīdevakanyākhyā bhārgyākhyā bhadramustakam |

3.14.137

lavaṅgarahitāścaitāḥ pañcāśatsaṃkhyakā iti ||

3.14.138

yadyapi prathamakāṇḍe pañcāśadoṣadhayo
nirūpitāstathāpyekapañcāśattvaprāptyarthamuktasya durūhatvanivṛttaye
kramabhedajñāpanāya ca punardarśitāḥ |

3.14.139

dugdhavṛkṣatvacaḥ kvāthairbrahmavṛkṣodbhavaistathā |

3.14.140

gandhapaṅkaprasūnādivāsitairvāśṛtairjalairiti |

3.14.141

tato ghaṭaṃ sthirīkuryyāt yāvaddīkṣāvidhirbhavet |

3.14.142

oṃ sthiro bhava viḍaṅga āśurbhava vāyvarvan pṛthurbhava suṣadasthamagne
purīśarāhanaḥ |

3.14.143

mantreṇānena deveśi ! sthirīkaraṇamuttamam |

3.14.144

tataḥ kṛtāñjalirbhūtvā mantramenaṃ paṭhettataḥ |

3.14.145

oṃ gurubhyo gaṇapatibhyaśca vo namo virūpebhyo viśvarūpebhyaśca vo namaḥ |

3.14.146

vrātebhyo vrātapatibhyaśca namaḥ |

3.14.147

namo gṛhyebhyo gṛhyapatibhyaśca vo namaḥ |

3.14.148

puṇyāhaṃ vācayedādau svastivācanapūrvakam ||

3.14.149

oṃ svasti na indro vṛddhaśravāḥ svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ svasti
nastārkṣo'riṣṭanemiḥ |

3.14.150

svasti no vṛhaspatirdadhātu ||

3.14.151

astrāya phaḍiti mantreṇa bhaumān vighnān vidārayet |

3.14.152

divyadṛṣṭyā divyavighnān dūrayecca caturdiśi divyadṛṣṭilakṣaṇaṃ tatraiva |

3.14.153

animeṣākṣidṛṣṭiśca divyadṛṣṭiḥ prakīrttitā |

3.14.154

māṣabhaktena cānnena yāvakena ca saṃyutam |

3.14.155

ajākarṇasya raktena dugdhena madhureṇa ca |

3.14.156

māṣabhaktabaliṃ dadyādbhūtapretapiśācake |

3.14.157

oṃ bhūtāḥ pretāḥ piśācāśca pātālabhūtale sthitāḥ |

3.14.158

parvatāgre tathā vṛkṣe gṛhakṣetrādiṣu sthitāḥ |

3.14.159

tuṣṭā bhavantu te sarve mama gṛhṇantvimaṃ balim |

3.14.160

yajecca raktakusumairaktamāhiṃṣaśoṇitaiḥ |

3.14.161

matsyamāṃsādibhirbhṛṣṭairdugdhaiśca vidhināmunā |

3.14.162

baliṃ dadyācca tatrāpi tadā maṅgalamārabhet |

3.14.163

dīkṣāyā dharmmakarmmarūpatvena tatra vighnanirāsa ukto yoginītantre
uttarakhaṇḍe'ṣṭamapaṭale |

3.14.164

tīrthe prāsādakaraṇe dharmārambhe viśeṣataḥ |

3.14.165

p. 224) vratayajñasamārambhe vighnāni nivasanti vai |

3.14.166

tāni sampūjayedādau balibhirmodakādibhiḥ |

3.14.167

anyathā jāyate vighnamiti jānīhi me priye ! |

3.14.168

athāparāṇi vighnāni śarīre nivasanti vai |

3.14.169

mānasājñānanirhārāstāni śṛṇu mama priye ! |

3.14.170

kaścinnivarttako devi ! kaścit pravarttakastathā |

3.14.171

sannikarṣaṃ vidūraṃ vā sahasraṃ phalameva vā |

3.14.172

pāpānusaraṇañcaiva ālasyenāpi dūṣaṇam |

3.14.173

śokamohajvarāvyādhitāruṇyaṃ dhanalālasā |

3.14.174

kalahaṃ bhāryyayā sārddhaṃ durbhikṣaṃ gṛhasaṅgaṭam |

3.14.175

nānāvratasamākīrṇaṃ dhārmiko'smītimānasaḥ |

3.14.176

prāptaśokastu dharmmasya kāraṇe hīnapatnikam |

3.14.177

vṛkṣapatrañca tulasī dhātrī vṛkṣaphalaṃ tathā |

3.14.178

śālagrāmaṃ śilākhaṇḍaṃ pratimāṃ dārujāṃ tathā |

3.14.179

mānuṣaṃ brāhmaṇañcaiva svayambhūvarttulāṃ śilām |

3.14.180

śaṅkhaṃ śambūkabhedañca khaḍgasya māṃsasambhavam |

3.14.181

dṛṣṭyādāvābhavedevaṃ tīrthajātaṃ jalaṃ tathā |

3.14.182

gaṅgāyāṃ vā nadīrūpaṃ puṇyakṣetrañca bhūmikām |

3.14.183

ityetāni ca vighnāni saṃyānti ca punaḥ punaḥ |

3.14.184

pūjayitvā vidhānena dvāradeśe na sādhayet |

3.14.185

kavacenaiva vījena saptakṛtvo japena ca |

3.14.186

niḥsāryya vighnān tān sarvān tadā rakṣāṃ diśet punaḥ ||

3.14.187

viśvasāratantre ||

3.14.188

ātmānaṃ rakṣayet tatra vahniprācīrayogataḥ |

3.14.189

vahnivīje caturdikṣu prācīraṃ bhāvayeddhiyā |

3.14.190

tadā tālatrayaṃ dadyādvahnivījena deśikaḥ |

3.14.191

ūrddhvorddhva krama yogena gurūṃśca praṇamettataḥ |

3.14.192

oṃ gurubhyo namo nityaṃ tadā ca gurupādukām |

3.14.193

paraṃ parāparaṃ devi ! parātparamataḥ param |

3.14.194

krameṇa praṇameddhīmān oṃkārādi udīritān |

3.14.195

gaṇeśaṃ dakṣiṇe natvā sammukhe ceṣṭavatām |

3.14.196

gaṇeśaṃ sthāpayettasya pūrvokte tu ghaṭe sudhīḥ |

3.14.197

āvāhamyahaṃ devaṃ gaṇeśaṃ śivanandanam |

3.14.198

vyāghracarmāmbaradharaṃ vyālayajñopavītinam |

3.14.199

gaṇakoṭyā parivṛtaṃ devaṃ modakabhojanam |

3.14.200

avighneśaṃ mahākāyaṃ sarvalokaikapūjitam |

First 200 of 389 passages. Read on

Linked texts (13)