Pranatoshini 3.3
Prāṇatoṣiṇī 3.3
- Language
- Sanskrit
3.3.1
gurornimantraṇaṃ pūrvaṃ snānāditantrakarmaṇi |
3.3.2
sauramāsasamullekho mātṛkādiprapūjanam |
3.3.3
vṛddhiśrāddhaṃ sarvakāryye pañcadevaprapūjanam |
3.3.4
lakṣmyādipūjanañcaiva grahamantrastataḥ param |
3.3.5
grahapūjādānavidhirgrahāṇāṃ kavacaṃ tataḥ |
3.3.6
tithidhyānamantrapūjākavacaṃ tadanantaram |
3.3.7
varṇadhyānādyāsanasya śuddhiścaiva tataḥ param |
3.3.8
arccanāhomakarmāṇi samāsena tataḥ param |
3.3.9
iti pañcamavicchedasamāptirabhidhīyate ||
3.3.10
dīkṣā nānāvidhā ṣaṣṭhe kīrtitānyad yathāsthalam |
3.3.11
jñātavyamuddeśamātraṃ nirghaṇṭena kṛtaṃ mayā |
3.3.12
vyākhyayā granthabāhulyadarśanādadhunā mayā |
3.3.13
pramāṇamātraṃ likhitaṃ mīmāṃsāpi kvacit kvacit ||
3.3.14
idānīṃ prāptāvasareṇa garbhādhānādisaṃskārā ucyante |
3.3.15
saṃskārāṇāṃ prayogasyāvaśyambhāvādagre prayogo lekhanīyo nāto vyākhyājātā
pramāṇamātraṃ likhyate ||
3.3.16
mahānirvāṇatantra navamollāse ||
3.3.17
sadāśiva uvāca ||
3.3.18
saṃskāreṇa vinā devi ! dehaśuddhirna jāyate |
3.3.19
nāmaṃskṛto'dhikārī syāddaive paitrye ca karmaṇi |
3.3.20
p. 144) ato viprādibhirvarṇaiḥ svasvavarṇoktasaṃskriyā ||
3.3.21
karttavyā sarvathā yatnairihāmutra hitepsubhiḥ |
3.3.22
vījasekaḥ puṃsavanaṃ sīmantonnayanaṃ tathā |
3.3.23
jātanāmno niṣkramaṇamannāśanamataḥ param |
3.3.24
cūḍopanayanodvāhāḥ saṃskārāḥ kathitā daśa |
3.3.25
śūdrāṇāṃ śūdrabhinnānāmupavītaṃ na vidyate |
3.3.26
śūdrabhinnānāṃ śūdraprakārāṇāmadhamaśūdrakaivarttādīnāmityarthaḥ |
3.3.27
teṣāṃ navaiva saṃskārā dvijātīnāṃ daśa smṛtāḥ |
3.3.28
nityāni sarvakārmāṇi tathā naimittikāni ca |
3.3.29
kāmyānyapi varārohe ! kuryyācchāmbhavavartmanā |
3.3.30
saṃskāreṣu ca sarveṣu tathaivānyeṣu karmasu |
3.3.31
viprādivarṇabhedena kramānmantrāśca darśitāḥ |
3.3.32
satyatretādvāpareṣu tattatkarmasukālike ! |
3.3.33
praṇavādyāṃstu tān mantrān prayogeṣu niyojayet |
3.3.34
kalau tu parameśāni ! taireva manubhirnarāḥ |
3.3.35
māyādyaiḥ sarvakarmāṇi kuryyuḥ śaṅkaraśāsanāt |
3.3.36
nigamāgamatantreṣu vedeṣu saṃhitāsu ca |
3.3.37
sarve mantrā mayaivoktāḥ prayogā yugabhedataḥ |
3.3.38
athocyate mahāmāye ! garbhādhānādikā kriyā |
3.3.39
tatrādāvṛtusaṃskāraḥ kathyate kramataḥ śṛṇu |
3.3.40
kṛtanityakriyaḥ śuddhaḥ pañca devān samarcayet |
3.3.41
brahmā durgā gaṇeśaśca grahā dikpatayastathā |
3.3.42
sthaṇḍilendrādidigbhāge ghaṭeṣvetān prapūjayet |
3.3.43
tatasu mātṛkāḥ pūjyā gauryyādyāṃ ṣoḍaśa kramāt |
3.3.44
gaurī padmā śacī medhā sāvitrī vijayā jayā |
3.3.45
devasenā svadhā svāhā śāntiḥ puṣṭirdhṛtiḥ kṣamā |
3.3.46
ātmano devatā caiva tathaiva kuladevatā |
3.3.47
āyāntu mātaraḥ sarvāstridaśānandakārikāḥ |
3.3.48
vivāhavratayajñānāṃ sarvābhīṣṭaṃ prakalpyatām |
3.3.49
yānaśaktisamārūḍhāḥ saumyamūrtidharāḥ sadā |
3.3.50
āyāntu mātaraḥ sarvā yajñotsavasamṛddhaye |
3.3.51
ityāvāhya mātṛgaṇān svaśaktyā paripūjya ca |
3.3.52
dehalyāṃ nābhimātrāyāṃ prādeśaparimāṇataḥ |
3.3.53
saptadhā pañca vā bindūn dadyāt sindūracandanaiḥ |
3.3.54
pratyekavindau matimān kāmaṃ māyāṃ ramāṃ smaran |
3.3.55
p. 145) ghṛtadhārāmavicchinnāṃ dattvā tatra vasuṃ yajet |
3.3.56
vasudhārāṃ prakalpyaivaṃ mayoktenaiva vartmanā |
3.3.57
viracya sthaṇḍilaṃ dhīro vahnisthāpanapūrvakam |
3.3.58
homadravyāṇi saṃskṛtya paceccarumanuttamam |
3.3.59
prājāpatyaścaruścātra vāyunāmā hutāśanaḥ |
3.3.60
samāpya dhārāhomāntaṃ kṛtyamārttavamārabhet |
3.3.61
hrīṃ prajāpataye svāhā caruṇaivāhutitrayam |
3.3.62
pradāyaivāhutiṃ dadyādimaṃ mantramudīrayan |
3.3.63
viṣṇuryoniṃ kalpayatu tvaṣṭā rūpāṇi yacchatu ||
3.3.64
āsiñcatu prajāpatirdhātā garbhaṃ dadhātu te |
3.3.65
svāhā ājyena caruṇāpi vā |
3.3.66
sūryyaṃ prajāpatiṃ viṣṇuṃ dhyāyannāhutimutsṛjet |
3.3.67
garbhaṃ dhehi sinīvālī garbhaṃ dhehi sarasvatī |
3.3.68
garbhaṃ te aśvinau devāvādhattāṃ puṣkarasrajau |
3.3.69
dhyātvā devīṃ sinīvālīṃ sarasvatyaśvinau tathā |
3.3.70
svāhāntamanunānena dadyādāhutimuttamām |
3.3.71
ataḥ kāmaṃ badhūṃ māyāṃ ramāṃ kūrccaṃ samuccaran |
3.3.72
amuṣyai putrakāmāyai garbhamādhehi sadviṭham |
3.3.73
uktvā dhyātvā raviṃ viṣṇuṃ juhuyāt saṃskṛte'nale |
3.3.74
yatheyaṃ pṛthivī devī hyuttānā garbhamādadhe |
3.3.75
tathā tvaṃ garbhamādhehi daśame māsi sūtaye |
3.3.76
svāhāntenāmunā viṣṇuṃ dhyāyannāhutimācaret |
3.3.77
punarājyaṃ samādāya dhyātvā viṣṇuṃ parātparam |
3.3.78
viṣṇo ! jyeṣṭhena rūpeṇa nāryyāmasyāṃ varīyasam |
3.3.79
sutamādhehi ṭhadvandvamuktvā vahnau havistyajet |
3.3.80
kāmena puṭitāṃ māyāṃ māyayā puṭitāṃ badhūm |
3.3.81
punaḥ kāmañca māyāñca paṭhitvāsyāḥ śiraḥ spṛśet |
3.3.82
patiputravatībhiśca nārībhiḥ pariveṣṭitaḥ |
3.3.83
śira ālabhya hastābhyāṃ badhvāḥ krīḍāñcale patiḥ |
3.3.84
viṣṇuṃ durgāṃ vidhiṃ sūryyaṃ dhyātvā dadyāt phalatrayam |
3.3.85
tataḥ sviṣṭikṛtaṃ hutvā prāyaścittaṃ samāpayet |
3.3.86
yadvā pradoṣasamaye gaurīśaṅkarapūjanāt |
3.3.87
bhāskarārghyapradānācca dampatyoḥ śodhanaṃ bhavet |
3.3.88
ārttavaṃ kathitaṃ karmma garbhādhānamatho śṛṇu ||
3.3.89
tadrātrāvanyarātrau vā yugmāyāṃ niśi bhāryyayā |
3.3.90
p. 146) sadanābhyantaraṃ gatvā dhyātvā devaṃ prajāpatim |
3.3.91
spṛśet patnīṃ paṭhedbharttā māyāvījapuraḥsaram |
3.3.92
āvayoḥ suprajāyai tvaṃ śayyāśubhaṅkarī bhava |
3.3.93
āruhya bhāryyayā śayyāṃ prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ |
3.3.94
upaviśya striyaṃ spṛśyan hastamādāya mastake |
3.3.95
vāmena pāṇināliṅgya sthāne sthāne manuṃ japet |
3.3.96
śīrṣe kāmaṃ śataṃ japtvā civuke vāgbhavaṃ śatam |
3.3.97
kaṇṭhe ramāṃ viṃśatidhā stanadvandve śataṃ śatam |
3.3.98
hṛdaye daśadhā māyāṃ nābhau tāṃ pañcaviṃśatim |
3.3.99
japtvā yonau karaṃ dattvā kāmena saha vāgbhavam |
3.3.100
śatamaṣṭottaraṃ japtvā liṅge'pyevaṃ samācaran |
3.3.101
vikāmya māyayā yoniṃ striyaṃ gacchet sutāptaye |
3.3.102
retaḥsampātasamaye dhyātvā viśvakṛtaṃ patiḥ |
3.3.103
nābheradhastāt citkuṇḍe vastikāyāṃ prapātayet |
3.3.104
śukrasekāntare vidvān imaṃ mantramudīrayet |
3.3.105
yathāgninā sagarbhā bhūrdyauryathā vajradhāriṇā |
3.3.106
vāyunā dig garbhavatī tathā garbhavatī bhava ||
3.3.107
iti garbhādhānam ||
3.3.108
jāte garbhe ṛtau dvām?sannayasmin vā maheśvari ! |
3.3.109
tṛtīye garbhamāse tu caret puṃsavanaṃ gṛhī |
3.3.110
kṛtanityakriyo bharttā pañca devān samarccayet |
3.3.111
gauryyādimātṛkāścaiva vasordhārāṃ prapātayet |
3.3.112
vṛddhiśrāddhaṃ tataḥ kṛtvā pūrvoktavidhinā sudhīḥ |
3.3.113
dhārāhomāntamāpādya kuryyāt puṃsavanakriyām |
3.3.114
prājāpatyaścarustatra candranāmā hutāśanaḥ |
3.3.115
gavye dadhni yavañcaikaṃ dvau māṣāvapi nikṣipet |
3.3.116
patiḥ pṛcchet striyaṃ bhadre ! kiṃ tvaṃ pibasi triḥ kṛtam |
3.3.117
tataḥ sīmantitī brūyānmayā puṃsavanaṃ tridhā |
3.3.118
prasṛtīṃstrīn pibennārī yavamāṣayutaṃ dadhi |
3.3.119
jīvatsutābhirvanitāṃ yāgasthānaṃ samānayet |
3.3.120
saṃsthāpya vāmabhāge tāṃ caruhomaṃ samācaret |
3.3.121
pūrvavaccarumādāya māyāṃ kūrccaṃ samuccaran |
3.3.122
ye garbhavighnakarttāro ye ca garbhavināśakāḥ |
3.3.123
bhūtāḥ pretāḥ piśācāśca vetālā bālaghātakāḥ |
3.3.124
p. 147) tān sarvān nāśaya dvandvaṃ garbharakṣāṃ kuru dviṭhaḥ |
3.3.125
mantreṇānena rakṣoghnaṃ cintayitvā hutāśanam |
3.3.126
rudraṃ prajāpatiṃ dhyāyan pradadyādvādaśāhutīḥ |
3.3.127
tato māyācandramase svāhetyāhutipañcakam |
3.3.128
dattvā bhāryyāṃ hṛdi spṛṣṭvā māyāṃ lakṣmīṃ śataṃ japet |
3.3.129
tataḥ sviṣṭikṛtaṃ hutvā prāyaścittaṃ samāpayet ||
3.3.130
iti puṃsavanam ||
3.3.131
tatastu pañcame māsi dadyāt pañcāmṛtaṃ striyai |
3.3.132
śarkarā madhu dugdhañca ghṛtaṃ dadhi samāṃśakam |
3.3.133
pañcāmṛtamidaṃ proktaṃ dehaśuddhyai vidhīyate |
3.3.134
vāgbhavaṃ madanaṃ lakṣmīṃ māyāṃ kūrccaṃ purandaram |
3.3.135
pañcagavyopari śive ! prajapya pañca pañcadhā |
3.3.136
ekīkṛtyāmṛtānyatra prāśayeddayitāṃ patiḥ ||
3.3.137
iti pañcāmṛtadānam ||
3.3.138
sīmantonnayanaṃ kuryyānmāsi ṣaṣṭhe'ṣṭame'pi vā |
3.3.139
yāvanna jāyate'patyaṃ tāvat sīmantanakriyā |
3.3.140
pūrvoktadhārāhomāntaṃ karmma kṛtvā striyā saha |
3.3.141
upaviśyāsane prājñaḥ pradadyādāhutitrayam |
3.3.142
viṣṇave bhāskare dhātre vahnijāyāṃ samuccaran |
3.3.143
tataścandramasaṃ dhyātvā śivanāmni hutāśane |
3.3.144
saptadhā havanaṃ kuryyāt somamuddiśya mānavaḥ |
3.3.145
aśvinau vāsavaṃ viṣṇuṃ śivaṃ durgāṃ prajāpatim |
3.3.146
dhyātvā pratyekato dadyādāhutīḥ pañcadhā śive ! |
3.3.147
svarṇakaṅkatikāṃ bharttā gṛhītvā dakṣiṇe kare |
3.3.148
sīmantādbaddhakeśāntaḥkeśapāśe niveśayet |
3.3.149
śivaṃ viṣṇuṃ vidhiṃ dhyāyan māyābījaṃ samuccaran |
3.3.150
bhāryye ! kalyāṇi ! subhage ! daśame māsi suvrate ! |
3.3.151
suprasūtā bhava prītā prasādādviśvakarmmaṇaḥ |
3.3.152
āyuṣmati ! kaṅkatikā varccasvī te śubhaṃ kuru |
3.3.153
tataḥ samāpayet karmma sviṣṭikṛddhavanādibhiḥ ||
3.3.154
iti sīmantonnayanam ||
3.3.155
jātamātraṃ sutaṃ dṛṣṭvā dattvā svarṇaṃ gṛhāntare |
3.3.156
pūrvoktavidhinā dhīro dhārāhomaṃ samāpayet |
3.3.157
tataḥ pañcāhutīrdadyādagnimindraṃ prajāpatim |
3.3.158
p. 148) viśvān devāṃśca brahmāṇamuddiśya tadanantaram |
3.3.159
madhusarpiḥ kāṃsyapātre samānīya samāṃśakam |
3.3.160
vāgbhavaṃ saptadhā japtvā prāśayettanayaṃ pitā |
3.3.161
dakṣahastānāmikayā mantramevaṃ samuccaran |
3.3.162
āyurvarcco balaṃ medhā varddhatāṃ te sadā śiśo ! |
3.3.163
ityāyurjananaṃ kṛtvā guptaṃ nāma prakalpayet |
3.3.164
gandharvatantre dvitīyapaṭale ||
3.3.165
bālakasya tu jihvāyāṃ tridinābhyantare nyaset |
3.3.166
madhunā śvetadūrvābhiḥ suvarṇasya śalākayā |
3.3.167
idaṃ vāgbhavakūṭantu likhedvai jananāntare |
3.3.168
sa eva paṇḍito bhūyānna tu mūrkho bhaveddhruvam ||
3.3.169
vāgbhavakūṭamapi tatraiva yathā |
3.3.170
kāmadevastato yonisturyyasvarapurandarī |
3.3.171
bhuvaneśī tataḥ paścāt pañcavaktravibhūṣitaḥ |
3.3.172
ayaṃ sa vāgbhavo devīvāgīśatvapradāyakaḥ |
3.3.173
idaṃ vāgbhavakūṭantu bāliśasyāpi mūrddhani |
3.3.174
hastaṃ dattvā paṭhet siddhamaṣṭottaraśataṃ priye ! |
3.3.175
so'pi ślokaṃ maheśāni ! karotyeva na saṃśayaḥ ||
3.3.176
bāliśasya mūrkhasya |
3.3.177
sattarkapadavākyārthaśabdālaṅkārasāravit |
3.3.178
jihvāyāṃ nyāsanāddevi ! mūko'pi sukavirbhavet |
3.3.179
vṛhannīlatantre saptamapaṭale dvitīyavidyātryakṣarīmantramadhikṛtya |
3.3.180
idānīṃ śṛṇu cārvaṅgi ! kavitākārakaṃ param |
3.3.181
prayogaṃ durlabhaṃ gopyaṃ tava snehāt prakāśitam |
3.3.182
caṇḍīṃ cāṇḍālinīñcaiva tyāginaṃ sarvamohanam |
3.3.183
vījatrayaṃ japedrātrau madhye caiva raverdine |
3.3.184
aṣṭādhikasahasrasya pramāṇena japaṃ caret |
3.3.185
śatābhimantritaṃ kṛtvā pibecca jalamuttamam |
3.3.186
saptadinaprayogeṇa kavitā cittamodinī |
3.3.187
jāyate nātra sandehaḥ satyaṃ suragaṇārcite ! |
3.3.188
pāṇinā dakṣiṇenaiva madhulājān samānayet |
3.3.189
nāḍīcchedācca prāgeva bālaṃ saṃskuryyācca sādhakaḥ |
3.3.190
kavitvaṃ jāyate tena pāṇḍityaṃ suravandite ! |
3.3.191
jihvāṃ sammārjya deveśi ! likheddhemaśalākayā |
3.3.192
dūrvayā vā mahādevi ! jihvoṣṭhayoḥ samālikhet |
3.3.193
paṃktidvayena saṃlekhya kuryācca bālasaṃskriyām |
3.3.194
ekādaśāhe deveśi ! dvādaśāhe'tha vā punaḥ |
3.3.195
p. 149) varṇajātyādibhedena māsāntaḥ sambhaviṣyati |
3.3.196
yathāśaktyupacāreṇa devatāṃ pūjayet punaḥ |
3.3.197
sampūjya devatāṃ bhaktyā likhenmantraṃ maheśvari ! |
3.3.198
yadā pitā na deśasthaḥ pitṛvyo mātulo'pi vā |
3.3.199
likhitvā parameśāni ! kuryyācca bālasaṃskriyām |
3.3.200
mūlamantraṃ likhenmantrī yasyauṣṭhe śvetadūrvayā |
First 200 of 459 passages. Read on
Linked texts (6)
- Mahānirvāṇatantra — Sanskrit
- Dīkṣāprakāśa — Sanskrit
- Laghustavacarcāstavau — Sanskrit
- Carcāstava — Sanskrit
- Carcāstuti — Kālidāsa, Sanskrit
- Gautamīyatantra — Sanskrit