Pranatoshini 4.8
Prāṇatoṣiṇī 4.8
- Language
- Sanskrit
4.8.1
atha sandhyā ||
4.8.2
vaidikasandhyānantaraṃ tāntrikī sandhyā kāryyā ||
4.8.3
tathāca puraścaraṇarasollāse prathamapaṭale |
4.8.4
prātaḥsnānaṃ samāsādya sandhyāṃ paramadurlabhām |
4.8.5
upāsya cañcalāpāṅgi ! gāyatrīṃ prajapettataḥ |
4.8.6
tatastu tāntrikīṃ sandhyāṃ gāyitrīṃ tāntrikīṃ tathā |
4.8.7
sūryyārghyañca tato dattvā pūjārthaṃ gṛhamāviśet ||
4.8.8
vṛhannīlatantre prathamapaṭale'pi ||
4.8.9
ādau ca vaidikīṃ sandhyāṃ kṛtvā cāgamasammatām |
4.8.10
sandhyāṃ kṛtvā tato vīraḥ kulakoṭīḥ samuddharet |
4.8.11
tathā |
4.8.12
etatsandhyātrayeṇaiva divārātrau ca vandaneti ||
4.8.13
gandharvatantre ṣaṣṭhapaṭale ||
4.8.14
aparāṃ kathayāmyatra sarvapāpavināśinīm |
4.8.15
upaviśya śucau deśe tritattvena tridhācamet |
4.8.16
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā tridhāvījaistridhāvidham |
4.8.17
vāmahaste jalaṃ gṛhya galitodakabindubhiḥ |
4.8.18
saptadhā prokṣaṇaṃ kuryyānmūrddhni mantramanusmaran |
4.8.19
avaśiṣṭodakaṃ dakṣahaste saṃgṛhya sādhakaḥ |
4.8.20
nāsāmāśliṣya toyena tatastenāghamarṣaṇam |
4.8.21
iḍayākṛṣya dehāntaḥ kṣālitaiḥ pāpasañcayaiḥ |
4.8.22
kṛṣṇavarṇaṃ tadodakaṃ vāmanāḍyā virecitam |
4.8.23
dakṣahaste tu tanmantrī pāparūpaṃ vicintya ca |
4.8.24
purato vajrapāṣāṇe nikṣipedastramantrataḥ |
4.8.25
ityaghamarṣaṇaṃ kṛtvā punarācamanaṃ tathā |
4.8.26
abhiṣiñcettato mūrdhni vidhinā sādhakottamaḥ |
4.8.27
oṃ āpo devī raso'mṛtaṃ pūtaṃ brahma punīmahe |
4.8.28
jalāñjalitrayaṃ bhūmau mārttaṇḍabhairavāya ca |
4.8.29
ūrdhvabāhustato mantrī mārttaṇḍaṃ samupāśrayet |
4.8.30
oṃ udutyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ dṛśe viśvāya sūryyam |
4.8.31
mārttaṇḍaśeṣe deveśi ! bhairavaṃ padamīrayet |
4.8.32
etādṛk sandhyā tu gauḍa deśe na pracaradrūpā |
4.8.33
p. 352) gauḍadeśīyā tu toḍalatantre tṛtīyapaṭale ||
4.8.34
ātmavidyāśivaistattvairācāmet pāthasā tathā |
4.8.35
vahni jāyānvitā mantrā vijñeyāḥ praṇavādikāḥ |
4.8.36
gaṅge cetyādinā devi ! tīrthāvāhanamācaret |
4.8.37
mūlena manunā bhūmau trivāraṃ nikṣitet sudhīḥ |
4.8.38
tajjalena saptavāramātmābhiṣekamācaret |
4.8.39
aṅganyāsaṃ tataḥ kṛtvā vāmahaste sureśvari ! |
4.8.40
gaganaṃ vāyuvījañca varuṇaṃ bhūmivījakam |
4.8.41
vahnibījaṃ binduyutaṃ trivāraṃ japamācaret |
4.8.42
anena manunā devi ! tajjalañcābhimantritam |
4.8.43
mūlamantraṃ samuccāryya saptadhā tattvamudrayā |
4.8.44
ātmābhiṣekamātreṇa mucyate sarvapātakaiḥ |
4.8.45
śeṣaṃ jalaṃ maheśāni ! dakṣahaste samānayet |
4.8.46
iḍayā pūrayettoyaṃ kṣālayeddehamadhyagam |
4.8.47
tataḥ piṅgalayā devi ! tattoyantu virecayet |
4.8.48
kṛṣṇavarṇaṃ tadudakaṃ pāparūpaṃ vicintayet |
4.8.49
purato vajrapāṣāṇe phaṭkāreṇa vinikṣipet |
4.8.50
hastaṃ prakṣālya cācamya sūryyāyārghyaṃ nivedayet |
4.8.51
devatārghyaṃ tataḥ paścāt gāyatrīṃ paramākṣarīm |
4.8.52
prapaṭhettu tato dhīmān trivāraṃ jalamutkṣipet |
4.8.53
tato japenmahāmantraṃ gāyatrīṃparamākṣarīm |
4.8.54
aṅganyāsaṃ tataḥ kṛtvā ācamya parameśvari ! |
4.8.55
iṣṭadevīṃ maheśāni ! dhyātvā tu ravimaṇḍale |
4.8.56
prāṇāyāmādikaṃ kṛtvā cāṣṭottaraśataṃ japet ||
4.8.57
kalpasūtraṭīkātṛtīyakāṇḍadhṛtalakṣmīkulārṇave ||
4.8.58
sandhyayā tu vihīno yo na dīkṣāphalamāpnuyāt |
4.8.59
mantrasandhyāpūrvikā sandhyā kāryyā taduktaṃ navaratneśvare ||
4.8.60
vaidikī tāntrikī sandhyā yathānukramayogata iti ||
4.8.61
mahānirvāṇatantre pañcamollāse'pi ||
4.8.62
sandhyāṃ samācarenmantrī tāntrikīṃ śṛṇu kathyate |
4.8.63
ācamya pūrvavattoye tīrthānyavāhayecchive ! |
4.8.64
gaṅge cetyādimantreṇa mudrayāṅkuśasaṃjñayā |
4.8.65
āvāhya tīrthaṃ salile mūlaṃ dvādaśadhā japet |
4.8.66
tatastattoyato bindūn tridhā bhūmau vinikṣipet |
4.8.67
aṅguṣṭhānāmikāyogānmūloccāraṇapūrvakam |
4.8.68
saptavāraṃ svamūrddhānamabhiṣicya tato jalam |
4.8.69
p. 353) vāmahaste samādāya chādayeddakṣapāṇinā |
4.8.70
īśānavāyuvaruṇavahnīndravījapañcakam |
4.8.71
prajapya vedadhā toyaṃ dakṣahaste samānayet |
4.8.72
vīkṣya tejomayaṃ dhyātvā ceḍayākṛṣya sādhakaḥ |
4.8.73
dehāntaḥ kalaṣaṃ tena recayet piṅgalākhyayā |
4.8.74
niṣkṛṣya purato vajraśilāyāṃ vajramuccaran |
4.8.75
trivāraṃ tāḍayenmantrī hastau prakṣālayettataḥ |
4.8.76
ācamyoktena mantreṇa sūryyāyārghyaṃ nivedayet |
4.8.77
tāramāyā haṃsa iti ghṛṇisūryyastataḥ param |
4.8.78
idamarghyaṃ tubhyamuktvā dadyāt svāhetyudīrayan |
4.8.79
tato dhyāyenmahādevīṃ gāyatrīṃ paradevatām |
4.8.80
prātarmadhyāhnasāyāhne trirūpaṃ guṇabhedataḥ |
4.8.81
prātarvahniraktavarṇāṃ dvibhujāñca kumārikām |
4.8.82
kamaṇḍaluṃ tīrthapūrṇamakṣamālāñca bibhratīm |
4.8.83
kṛṣṇājināmbaradharāṃ haṃsārūḍhāṃ śucismitām || 1 ||
4.8.84
śyāmavarṇāṃ vaiṣṇavīñca caturbhujāṃ maheśvari ! |
4.8.85
śaṅkhacakragadāpadmadhāriṇīṃ garuḍāsanām |
4.8.86
pīnatuṅgakucadvandvāṃ vanamālāvibhūṣitām |
4.8.87
yuvatīṃ satataṃ dhyāyenmadhye mārttaṇḍamaṇḍale || 2 ||
4.8.88
sāyāhne varadāṃ devīṃ gāyatrīṃ saṃsmaredyatiḥ |
4.8.89
śuklāṃśuklāmbaradharāṃ vṛṣāsanakṛtāśrayām |
4.8.90
trinetrāṃ varadāṃ pāśaṃ śūlañca nṛkaroṭikām |
4.8.91
bibhratīṃ karapadmaiśca vṛddhāṃ galitayauvanām || 3 ||
4.8.92
evaṃ dhyātvā mahādevyai jalānāmañjalitrayam |
4.8.93
dattvā japettu gāyatrīṃ daśadhā śatadhāpi vā |
4.8.94
trisandhyametāṃ prajapan sandhyāyāḥ phalamāpnuyāt |
4.8.95
tatastu tarpayeddevi ! devarṣipitṛdevatāḥ |
4.8.96
praṇavaḥ sa dvitīyākhyastarpayāmi namaḥ padam |
4.8.97
śaktau tu praṇavo māyāṃ namaḥ sthāne dviṭhaṃ vadet |
4.8.98
tataścārghyaṃ mahādevye dattvā mūlaṃ japet sudhīḥ |
4.8.99
yathāśakti japaṃ kṛtvā devyā vāmakare'rpayet |
4.8.100
praṇamya devīpūjārthaṃ jalamādāya sādhakaḥ |
4.8.101
natvā tīrthe paṭhan stotraṃ devatādhyānatatparaḥ |
4.8.102
yāgamaṇḍapamāgatya pāṇipādau viśodhayet ||
4.8.103
vṛhannīlatantre prathamapaṭale ||
4.8.104
sandhyāṃ sāyantanīṃ kuryyād dvādaśyādiṣvapi priye ! |
4.8.105
p. 354) akurvannirayaṃ yāti yato nityāgamakriyā |
4.8.106
etadvacanamavijñāya vaidikī tāntrikī sandhyā yathānukramayogata iti tantrasāradhṛtavacane
anukramapadasvarasāt yatra vaidikī sandhyā na vidyate tatra tāntrikyapi na karaṇīyā |
4.8.107
tena dvādaśyādau sāyam evamaśaucādau tāntrikasandhyā na kāryyeti kaścidvadati
tanna |
4.8.108
aśaucasya vaidikaviṣayatvāditi ||
4.8.109
tathā ca viśvasāratantre dvitīyapaṭale ||
4.8.110
mahāgurunipātādau na pūjāyā vikalpanā |
4.8.111
mohādvā yadi vā daivāt pūjayenna kadācana |
4.8.112
tasya sarvavināśaḥ syādityuktantu sadāśivairiti |
4.8.113
pūjayediti tāntrikanityakarmopalakṣaṇam |
4.8.114
yathā kāmadatantre navamapaṭale ||
4.8.115
upāsakā ye śrīkālyāste śuddhāḥ sarvadaiva hi |
4.8.116
janurmaraṇajāśaucaṃ tathānyad yadaśaucakam |
4.8.117
sarvaṃ na bādhate kvāpi kālikāyā upāsake |
4.8.118
gaṅgeva śuddhaḥ satataṃ kimaśaucaṃ sureśvari ! |
4.8.119
kālīmuddiśya pūjādijapahomamaśaucake |
4.8.120
na tyājyaṃ tena śāktena sarvaṃ kāryyaṃ sadaiva hi |
4.8.121
kālīmuddiśya dānādi na ca tyājyamaśaucake |
4.8.122
sarvadā paramaḥ śuddhaḥ śākta eva maheśvari ! |
4.8.123
atra śākta iti sāmānyenopadānāt pūrvavacane kālyā iti śaktimātropalakṣaṇam ||
4.8.124
atha yogināṃ sandhyā kalpasūtraṭīkāyāṃ tṛtīyakāṇḍe ||
4.8.125
yā gururūpiṇī mṛṇālasūtrāntaragā svaprakāśā kuṇḍalinīśaktiḥ
kulākulasamarasabhāvena sādhanāntardhyeyā |
4.8.126
tathā madhyāhnasamaye taruṇāvayavāmatibhāsvarāṃ kāmarājarūpiṇīṃ
mūlādibrahmarandhrāntaṃ brahmarandhrādimūlāntaṃ dhyāyet |
4.8.127
tathā sāyaṃsamaye śvetavarṇāṃ śaktivījasvarūpāṃ mṛṇālatantunibhāṃ
kulākulayogenānusandadhyāt |
4.8.128
arddharātre parāparakuṇḍalinīrūpāṃ padmarāgavarṇāṃ mūlādihṛdayārvyantaṃ
vāgbhavavījarūpiṇīṃ hṛdayādbhrūmadhyaparyyantaṃ kāmavījarūpāṃ
bhrūmadhyādbrahmarandhrāntaṃ śaktivījarūpāṃ dhyāyet |
4.8.129
taduktamudayākarapaddhatyām ||
4.8.130
ādyā mṛṇālasūtrābhā pītā raktā tu madhyamā |
4.8.131
p. 355) śvetā tvantargatā śaktiḥ sandhyācobhayarūpiṇī |
4.8.132
tarpaṇantu mūlādhārāt somasūryyāgnirūpiṇīm |
4.8.133
kuṇḍalinīṃ samutthāpya parabinduṃ nirbhidya tadudbhavāmṛtena sveṣṭadevatāṃ tarpayet |
4.8.134
taduktaṃ navacakreśvare ||
4.8.135
candrārkānalasaṅghaṭṭād galitaṃ yatparāmṛtam |
4.8.136
tenāmṛtena divyena tarpayet sundarīṃ parām ||
4.8.137
atha sūryyapūjā ||
4.8.138
mūlādhārāt kulakuṇḍalinīmutthāpya hṛdayārkamaṇḍalaṃ nītvā
tatkarṇikāntargatasudhādhārayā mūlamantraṃ smaran siñcediti yogināmantaryāgaḥ ||
4.8.139
atha kaulānāṃ sandhyā gandharvatantre ṣaṣṭhapaṭale ||
4.8.140
ātmānaṃ sarvadā samyak dhyāyed dhyānaparāyaṇaḥ |
4.8.141
devatābhedataḥ sandhyā mānasīyaṃ parā priye ! |
4.8.142
śivaśaktyoḥ samāyogo yasmin kāle prajāyate |
4.8.143
sā sandhyā kulaniṣṭhānāṃ samādhisthaiḥ pratīyate |
4.8.144
bhūtaśuddhitantre prathamapaṭale'pi ||
4.8.145
antaḥ sandhyāṃ maheśāni ! śṛṇu yatnena pārvati ! |
4.8.146
śivaśaktisamāyogo yasmin kāle prajāyate |
4.8.147
sā sandhyā kulasādhūnāṃ samādhisthaiḥ pratīyate ||
4.8.148
vaidikasandhyādiprayogastu brāhmaṇasarvasvādāvanusandheyaḥ |
4.8.149
kevalamārjanasya viśeṣo nirvaṇatantre tṛtīyapaṭale yathā |
4.8.150
āpo mārjanamantrasya prakāraṃ śṛṇu yatnataḥ |
4.8.151
bhūmau śirasi cākāśe ākāśe bhūmimastake |
4.8.152
mūrdhnibhūmau tathākāśe yajurvede sureśvari ! |
4.8.153
sāmātharvairidaṃ devi ! ṛgvede śṛṇu śailaje ! |
4.8.154
śūnye śirasi cākāśe bhūmau śūnye śire tathā |
4.8.155
bhūmau śūnye tathā mūrdhni cāpo mārjanamācaret |
4.8.156
āpohiṣṭheti mantrasya aṣṭākṣarakrameṇa tu |
4.8.157
mārjanaṃ tatkrameṇaiva sarvapāpavināśanam |
4.8.158
vyatikrameṇa cārvaṅgi ! brahmahatyā pade pade |
4.8.159
varathastrīn mūrdhni dadyād ye savo vyomni cocyate |
4.8.160
bhūmau dadyānna trayeṇa iti sammārjanaṃ viduḥ |
4.8.161
ata-eva kramaṃ sarvaṃ tava snehāt prakāśitam |
4.8.162
stutiñca kavacaṃ devi ! paṭhitvā praṇamet sudhīḥ |
4.8.163
atha gāyatrī ||
4.8.164
p. 356) nirvāṇatantre tṛtīyabrāhmaṇapaṭale ||
4.8.165
gāyatrīṃ śṛṇu cārvaṅgi ! caturvedaprapūjitām |
4.8.166
vedamāteti vikhyātāṃ trivargaphaladāyinīm |
4.8.167
hālāhalaṃ samuddhṛtya ityādi gāyatrī jñeyā ||
4.8.168
iti japtvā maheśāni ! mukto bhavati nānyathā |
4.8.169
antyayakārayoḥ sthāne ya iti ca yaḥ paṭhet |
4.8.170
sa caṇḍāla iti khyāto brahmahatyā dine dine |
4.8.171
ata-eva maheśāni ! tava snehāt prakāśitam |
4.8.172
sāvitrī paramā vidyā trailokye ca sudurlabhā |
4.8.173
asyā grahaṇa mātreṇābhūdbrahmā nātra saṃśayaḥ ||
4.8.174
yattu gāyatrītantrasya prathamabrāhmaṇapaṭale ||
4.8.175
praṇavatrayasaṃyuktaṃ brāhmaṇeṣu prakīrttitam |
4.8.176
kṣetrādau parameśāni ! śasyate praṇavadvayam ||
4.8.177
dvitīyabrāhmaṇapaṭale'pi ||
4.8.178
praṇavatrayasaṃyuktāṃ gāyatrīṃ prajapettu yaḥ |
4.8.179
gāyatryāḥ phalamāpnoti anyathāraṇyarodanamiti |
4.8.180
praṇavatrayayuktagāyatrīkathanam |
4.8.181
tatprabalakalau tatpuṭitatvābhiprāyeṇa tathā ca tatraiva ||
4.8.182
vidyā vā upavidyā vā praṇavaiḥ puṭitaṃ kalau |
4.8.183
japtvā siddhimavāpnoti tadṛte viphalaṃ bhavet ||
4.8.184
asyārthaḥ |
4.8.185
rāghavabhaṭṭadhṛtam ||
4.8.186
tatra praṇavena brahma pratipādyate vyāhṛtibhirapi tadeva pratipādyate |
4.8.187
bhūriti sanmātramucyate sarvaṃ bhāvayati prakāśayati iti vyutpattyā bhuvamiti
cidrūpamucyate |
4.8.188
sarvapreraṇāt svariti tejorūpatvāt pūjanīyatvāt maha iti |
4.8.189
sarvajananatvājjana iti |
4.8.190
jñānasvarūpatayā sarvatāpanatayā vā tapa iti |
4.8.191
paratvāt sarvātmakatvān anantajñānatvāt satyamiti saptavyāhṛtibhiḥ paraṃ brahmaivocyate
|
4.8.192
praṇavena saha āsāmāntaraḥ sambandho yathā |
4.8.193
praṇavasya akārādisaptamātrāḥ saptavyāhṛtaya iti yadvā bhūrādisaptalokāḥ
praṇavavācyabrahmātmakāstadatiriktaṃ na kiñcidastītyarthaḥ |
4.8.194
tatpadena brahmocyate |
4.8.195
oṃ tat saditi nirdeśo brahmaṇastrividho mata iti vacanāt |
4.8.196
suñ prāṇiprasava iti dhātorjātatvāt sarvaprapañcopadeśakatvena savituriti |
4.8.197
niratiśayānandarūpatvāt sarvavaraṇīyatvāt sarvasevanīyamiti vareṇyam |
4.8.198
p. 357) pāpatarjanādbhaktavartmanā'bhayādbhargaḥ |
4.8.199
sarvaprakāśakatvena devasyeti saviturdevasyetyatra ṣaṣṭhīprayogo rāhoḥ
śiravadaupacārikatrayaṃ bhūtam |
4.8.200
brahmadhīmahi dhyāyemahi no'smākaṃ dhiyo buddhīryaḥ pracodayāt prerayet |
First 200 of 808 passages. Read on
Linked texts (16)
- Gandharvatantra — Sanskrit
- Merutantra — Gommaṭa, Sanskrit
- Toḍalatantra — Sanskrit
- Nirvāṇatantra — Sanskrit
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kulamuktikallolinī — Sanskrit
- Tantracintāmaṇi — Sanskrit
- Tattvacintāmaṇi — Sanskrit
- Tārābhaktisudhārṇava — Sanskrit
- Devīrahasya — Sanskrit
- Vīrāgama — Sanskrit
- Prapañcasāratantra — Śaṅkara, Sanskrit
- Mantrakośa — Āśādityatripāṭhin, Sanskrit
- Bhūtaśuddhitantra — Sanskrit
- Kaṅkālamālinītantra — Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit