Pranatoshini 5.15
Prāṇatoṣiṇī 5.15
- Language
- Sanskrit
5.15.1
p. 578) prāṇyaṅgacūrṇaṃ carmmāmbujambīre bījapūrakam |
5.15.2
ayajñamiṣṭamannādyaṃ yadviṣṇoraniveditam |
5.15.3
dagdhamannaṃ masūrañca māṣañcetyaṣṭadhāmiṣam |
5.15.4
rucyaṃ tattaddeśalabhyaṃ phalamūlādi varjayet |
5.15.5
niṣpāvān rājamāṣāṃśca masūrasanmitāni ca |
5.15.6
vṛntākuñca kaliṅga supte deve na bhakṣayet |
5.15.7
matsyasūkte aṣṭapañcāśatapaṭale ||
5.15.8
dharaṇyāmṛtumatyāntu tathā sapta dināni ca |
5.15.9
vaṭe somavaṭe caiva na datte'pi madhūjake |
5.15.10
pūjayet kṣetrapālañca jayapālaṃ mahābalam |
5.15.11
nagaragrāmapīṭhādye hyagastye cottare'pi vā |
5.15.12
na kuryādgrāmamadhye tu na koṇe'pi varānane ! |
5.15.13
uttarāśāṃ gate sūryaṃ puṇyarkṣe tu śubhe'hani |
5.15.14
sthāpayet prathamaṃ vṛkṣaṃ sthiro bhava itīrayan |
5.15.15
snāpayet pañcagavyena triḥsūtreṇa ca veṣṭayet |
5.15.16
kṛtākṛtajñavipreṇa sthitabhāryeṇa sundari ! |
5.15.17
vṛṣānte tridinañcaiva mithanānte dinatrayam |
5.15.18
ravisaṃkramaṇe madhye bhūmidāhaḥ prakīrtitaḥ |
5.15.19
kalau dinatrayaṃ varjyaṃ vṛṣānte mithunāditaḥ |
5.15.20
ravisaṃkramaṇe caiva bhūmīdāho dinatrayam |
5.15.21
bhūmidāhe tyajet sarvaṃ dāhe dāhaphalaṃ labhet |
5.15.22
vyavahāre koṣahāniḥ putrasyotpādanāt kṣām |
5.15.23
pragrahe darśane strīṇāmasaubhāgyaṃ vijānīhi |
5.15.24
tasya śāntiṃ pravakṣyāmi kṛtsnāṃ cāmīkaraṃ phalam |
5.15.25
dadyāddoṣopaśāntyarthaṃ dadyādvā tilakāñcanam |
5.15.26
kāmyaṃ naimittikañcaiva yātrā mantraṃ kriyāṃ tathā |
5.15.27
ṛtumatyāṃ na kurvīta pūrvasaṅkalpitāṭṭate |
5.15.28
na kuryāt khananaṃ bhūmeḥ sūcyagreṇāpi śaṅkari ! |
5.15.29
bījānāṃ vapanañcaiva caturviṃśatiyāmakam |
5.15.30
pramādādvapanaṃ kṛtvā gāśca tatra pracārayet |
5.15.31
kṛcchraṃ kuryādbhakṣaṇācca khananāttilakāñcanam |
5.15.32
durgādyā mātaraḥ sarvā ṛtumatyo bhavanti ṣaṭ |
5.15.33
jaiminiśca sumantuśca vaiśampāyana eva ca |
5.15.34
pulastyaḥ pulahaścaiva pañcaiva pañcaite vavvavādṛṇāḥ |
5.15.35
paṭhedvā dhārayedgehe na vavvāgnibhayaṃ tathā |
5.15.36
meṣe vṛṣe ca mithune dadyādvāri suśītalam |
5.15.37
p. 579) pratimāyāṃ mahāliṅge śālagrāme tathaiva ca |
5.15.38
yajñavṛkṣasya mūle vā pañca tridhārayānvitam |
5.15.39
muhūrttamapi yo dadyānmama viṣṇoḥ śiropari |
5.15.40
vājapeyaphalaṃ prāpya modate brahmaṇā saha |
5.15.41
śālagrāmaśilāyāntu aśvamedhaphalaṃ labhet |
5.15.42
viprāya modakaṃ dattvā so'śvamedhaphalaṃ labhet |
5.15.43
tṛṣārtebhyo'pi jantubhyaḥ svargaloke mahīyate |
5.15.44
kuśāgraniḥsṛtaṃ vāri yo dadāti dine dine |
5.15.45
deheṣu tarumūleṣu viṣṇulokaṃ sa gacchati |
5.15.46
gandhodakasya yo dhārāṃ guḍakṣīramathāpi vā |
5.15.47
ekaikaṃ vāriṇā siktaṃ candanokṣitameva vā |
5.15.48
dinaikaṃ madhudhārāpi paraṃ brahmādhigacchati |
5.15.49
karpūrāgurusammiśraṃ yo dadyāt śarkarānvitam |
5.15.50
sa svarge vipulān bhogān bhuṅkte ca pitṛbhiḥ saha ||
5.15.51
ityāṣāḍhakṛtyam ||
5.15.52
rāmārccanacandrikāyām ||
5.15.53
śrāvaṇasya site pakṣe dvādaśyāṃ śaunakādibhiḥ |
5.15.54
uktastadā prakartavyaḥ pavitrāropaṇotsavaḥ |
5.15.55
sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ |
5.15.56
hariśca prītimāpnoti yaḥ pavitraṃ samācaret |
5.15.57
vidhinā śāstradṛṣṭena yo na kuryāt pavitrakam |
5.15.58
haranti rākṣasāstasya sarvaṃ pūjādikaṃ phalam ||
5.15.59
iti śrāvaṇakṛtyam ||
5.15.60
tatraiva ||
5.15.61
atha bhādrapade śukladvādaśyāṃ karṇikotsavaḥ |
5.15.62
karttavyo vaiṣṇavaiḥ sārddhaṃ śayanotsavavaddhareḥ |
5.15.63
prāpte bhādrapade māsi ekādaśyāṃ site'hani |
5.15.64
kaṭadānaṃ bhavedviṣṇormahāpātakanāśanam |
5.15.65
śayanotsavarītyā tu devaṃ nītvā jalāśayam |
5.15.66
kaṭadānotsavaṃ kurve iti saṅkalpya pūjayet |
5.15.67
devadeva ! jagannātha ! yogagamya ! janārdana ! |
5.15.68
kaṭadānaṃ karomyadya prāpte bhādrapade śubhe |
5.15.69
anena dakṣiṇāvṛttaṃ dakṣiṇāṅge prakalpayet |
5.15.70
mahāpūjāṃ tataḥ kṛtvā pūrvavat svagṛhaṃ vrajet ||
5.15.71
iti bhādrakṛtyam ||
5.15.72
p. 580) atha varṣakṛtyam ||
5.15.73
varadātantre dvitīyapaṭale ||
5.15.74
ādyāyākhyakṣarīmadhikṛtya ||
5.15.75
karma kuryāt phalāvāptyai candrādiśobhane budhaḥ |
5.15.76
binā naimittikaṃ devi ! anyathā viphalaṃ bhavet [ vārṣikī kālikā pūjā
rājyadā'nyakriyāṃ vinā |
5.15.77
sā cāpi tatra karttavyā śṛṇuṣva parameśvari ! |
5.15.78
sā pūjā iti |
5.15.79
rājyadā dhanadā pūjā jayadā'śubhasaṅkule |
5.15.80
śatrukāryakṣatikarī nijakāryaprasādhinī |
5.15.81
rājavaśyapradā sarvaṃ grahadoṣanivārikā |
5.15.82
prakāśe doṣadā śīghraphaladā kathyate mayā |
5.15.83
mahāviṣuvasaṃkrāntyā savastraṃ ghaṭamutsṛjet |
5.15.84
upānahau] ca chatrañca kālīprīṇanahetave |
5.15.85
akṣayāyāṃ tṛtīyāyāṃ tathaivamutsṛjedghaṭam |
5.15.86
svarṇaṃ vā rājataṃ vāpi tejasaṃ mārttikaṃ tathā |
5.15.87
vaiśākhe jaladānantu svarṇadānasamaṃ priye ! |
5.15.88
jyaiṣṭhe pakvānnadānena āṣāḍhe panasena ca |
5.15.89
śrāvaṇe paramānnena pūjayet parameśvarīm |
5.15.90
bhādre tu piṭakaiḥ pūjā āśvine śāradotsavaḥ |
5.15.91
bhagavatyai ratnavastraṃ dattvānyaddravyameva ca |
5.15.92
paścāt svayañca tadgrāhyaṃ kārttike śītavāsasā |
5.15.93
navānnena mārgaśīrṣe navamudgena pauṣake |
5.15.94
māghe ca phālgune caiva dugdhena ca ghṛtena ca |
5.15.95
caitre dadhnā mahāpūjā sarvaduḥkhavināśinī |
5.15.96
iyaṃ te vārṣikī pūjā sarvasāmrājyadāyinī |
5.15.97
ātmapriyaṃ tathā vastu yathāvaddhi nivedayet |
5.15.98
vārṣikīṣu maheśāni ! sarvābhīṣṭāni sādhayet |
5.15.99
etattu dakṣiṇāvidyāviṣaye sādhakottamaḥ |
5.15.100
kuryādyaḥ prativarṣantu sa bhavedbhūmipāgraṇīḥ |
5.15.101
pañcavarṣe bhavedrāṣṭraṃ sāmrājyaṃ daśavarṣake |
5.15.102
viṃśavarṣe maheśāni ! mahāsāmrājyadāyinī |
5.15.103
lakṣādhipatyaṃ rājyaṃ syāt sāmrājyaṃ daśalakṣake |
5.15.104
śatalakṣe maheśāni ! mahāsāmrājyamāpnuyāt |
5.15.105
dāso'pi bhṛtyatāṃ tyaktvā akasmājjāyate mahān |
5.15.106
manasā na smṛtaṃ yattu vacasā kathitaṃ na yat |
5.15.107
dakṣiṇāsevakaḥ satyaṃ tathā rājyamavāpnuyāt ||
5.15.108
pañcamamaṭale |
5.15.109
atirājyasya rājyāptisādhanaṃ kathayāmi te |
5.15.110
p. 581) śubhe kāle samārabhya varṣamekaṃ samācaret |
5.15.111
candratārānukūlaṃ hi dinaṃ grāhyaṃ maheśvari ! |
5.15.112
prātaḥ snātvā śuddhavāsaḥ paridhāya prasannadhīḥ |
5.15.113
saṅkalpaṃ hṛtarājyasya lābhāya samupācaret |
5.15.114
kālikā tryakṣarīvidyāmadhigamya gurormukhāt |
5.15.115
sādhanaṃ vidhivat kṛtvāvaśyaṃ rājyamavāpnuyāt |
5.15.116
ādye'hni pūjayeddevīṃ javākuṅkumavarbaraiḥ |
5.15.117
pūjānte parameśāni ! sahasraṃ prajapenmanum |
5.15.118
janaśūnyagṛhe sthitvā samāpya japamuttamam |
5.15.119
tatastu juhuyāt sāṣṭaśataṃ dūrvāghṛtendukaiḥ |
5.15.120
mantreṇānena deveśi ! kālāgurughṛtena vā |
5.15.121
kāli ! kāli ! tato rājeśvari ! rājyaprade ! padam |
5.15.122
rājyaṃ dehi padañcoktvā dayāmayi ! padaṃ ṭhaṭhaḥ |
5.15.123
idaṃ hi paramaṃ mūlamantraṃ rājyāptaye śive ! |
5.15.124
japahomau tu karttavyau mantreṇānena deśikaḥ |
5.15.125
svecchāccāro'tra deveśi ! sthānādiśodhanaṃ na ca |
5.15.126
tataḥ pratidinaṃ yāvadvarṣamekaṃ japenmanum |
5.15.127
aṣṭottaraśataṃ mantraṃ kadācinna parityajet |
5.15.128
na pūraścaraṇāpekṣā mantre'smin parameśvari ! |
5.15.129
bhūmilagnaikapādastu paurṇamāsyāṃ japenmanum |
5.15.130
kālāgurudraveṇaiva tatsakhye tarpayecchivām |
5.15.131
kṛṣṇāṣṭamyāṃ vilvavṛkṣaṃ caturdaśyāṃ javātarum |
5.15.132
amāvasyāsu sarvāsu śephālītarumuttamam |
5.15.133
spṛṣṭvā japeddaśa daśa vārān sūryodaye vratī |
5.15.134
kṛṣṇāṣṭamyāṃ caturdaśyāṃ pūjyedatiyatnataḥ |
5.15.135
aṣṭottaraśataṃ hutvā ratrau cāpi japecchatam |
5.15.136
evaṃ dvādaśamāseṣu kṛtvā rājyamavāpnuyāt |
5.15.137
kṛtenaitena deveśi ! prayogo nāti yatnataḥ |
5.15.138
indratulyena ripuṇā hṛtaṃ rājyamavāpnuyāt |
5.15.139
varṣamadhye yadi ripurbalavān sādhako bhavet |
5.15.140
tacchaktināśakāmo'tra cared yat kathayāmi te |
5.15.141
amukaṃ stambhaya svāhā kālikā tryakṣarīpuṭam |
5.15.142
brāhmaṇe guruvāre tu kṣatriye śukravāsare |
5.15.143
vaiśye maṅgalavāre ca śūdreravisutāhani |
5.15.144
pūrvāhṇe prajapenmantrasahasraṃ nirjanasthale |
5.15.145
p. 582) evaṃ pañcadine kṛtvā pūjayedghoradakṣiṇām |
5.15.146
śatrornāmākṣararkṣe tu unmattamūlamuttamam |
5.15.147
utpāṭya parameśāni ! kuṅkumena vigharṣayet |
5.15.148
candracandanakarpūrajātīlavaṅgasaṃyutam |
5.15.149
kucandanaṃ javāṃ dūrvāmekīkṛtya baliṃ diśet |
5.15.150
mantreṇānena deveśi ! rāmatattvākhyamudrayā |
5.15.151
praṇavaṃ pūrvamuccārya kālike ! kālarātrike ! |
5.15.152
maddattaṃ padamuccārya gṛhṇa gṛhṇa padadvayam |
5.15.153
amukasya ripoḥ kāryyaṃ vināśaya padadvayam |
5.15.154
chindhi chindhi matha matha mama rājyaṃ pradāpaya |
5.15.155
ṭhadvayenaiva manunā aṣṭamyāṃ balimādiśet |
5.15.156
balidānena deveśi ! kṣīṇaśaktirbhavedripuḥ |
5.15.157
ātmīyarājyarakṣārthamakṣamastatkṣaṇādbhavet |
5.15.158
evaṃ kṛte varṣamadhye'vaśyaṃ rājyamavāpnuyāt |
5.15.159
prāpte rājye varārohe ! kālikāṃ ghoranisvanām |
5.15.160
pūjayedbahujātīyairdravyaiśca balibhiḥ śubhaiḥ |
5.15.161
toṣayedbrāhmaṇāvārīrdīnān dhanagaṇairapi |
5.15.162
tadeva sthirarājyaḥ syānnānyathā viphalaṃ bhavet |
5.15.163
na nārīṃ nindayedvācā karmmaṇā manasāpi vā |
5.15.164
brāhmaṇānapi deveśi ! sthirarājyāya sarvadā ||
5.15.165
atha devīṣoḍaśayātrāḥ ||
5.15.166
vāmakeśvaratantre catuḥpañcāśatpaṭale ||
5.15.167
bhairava uvāca ||
5.15.168
śṛṇu devi ! pravakṣyāmi yātrāvidhimanuttamam |
5.15.169
tava yātrā maheśāni ! ṣoḍaśī parikīrtitā |
5.15.170
dvādaśeṣveva māseṣu amāvasyā praśasyate |
5.15.171
tasyāṃ pūjādikarmāṇi kurvāṇo mokṣamāpnuyāt |
5.15.172
kulavāre kulatithau pūjayet prajapenniśi |
5.15.173
kulavārau tu vijñeyau kujamandau maheśvari ! |
5.15.174
caturdaśyaṣṭamī caiva amāvasyātha pūrṇimā |
5.15.175
navamī ca mahādevi ! tithayaḥ kulasaṃjñakāḥ |
5.15.176
tatra saṃkrāntiyogena mahāyogaḥ prakīrtitaḥ |
5.15.177
asmin dine maheśāni ! devīpūjā sukhapradā |
5.15.178
vaiśākhe mañcayātrā ca candanāgurukalpanā |
5.15.179
jyaiṣṭhe mahāsnānayātrā ambuvācīdinatrayam |
5.15.180
aṣāḍhe rathayātrā ca digdinavyāpinī parā |
5.15.181
śrāvaṇe jalayātrā ca vastrabhūṣaṇacāmaraiḥ |
5.15.182
p. 583) bhādre yātrā dhūnanākhyā caṇḍikāyā dinatrayam |
5.15.183
āśvine ca mahāpūjā yātrā yajñabalipriyā |
5.15.184
kārtike dīpayātrā ca navānnamagrahāyaṇe |
5.15.185
pauṣe cāṅgarāgayātrā vastrālaṅkārabhūṣaṇaiḥ |
5.15.186
māghe māsi mahādevi ! raṭantī ca caturdaśī |
5.15.187
dolākeliḥ phālgune ca caitre catuṣṭayau |
5.15.188
dūtīyātrā rāsayātrā vāsantī nīlayātrikā |
5.15.189
evaṃ yātrā proktā ṣoḍaśī bhavamocanī ||
5.15.190
devyuvāca ||
5.15.191
saṃkṣepāt kathitā deve ! yātrā ca ṣoḍaśī prabho ! |
5.15.192
kena vā kriyate yātrā vidhānaṃ brūhi me prabho ! |
5.15.193
bhairava uvāca ||
5.15.194
śṛṇu devi ! pravakṣyāmi sārātsārataraṃ vacaḥ |
5.15.195
yat kṛtvā sādhakaśreṣṭhaḥ kriyātīto bhavet priye ! |
5.15.196
gurvājñayā kriyātītaścābhiṣikto jitendriyaḥ |
5.15.197
kāmakrodhalobhamohamadamātsaryavarjitaḥ |
5.15.198
gurūpadiṣṭamārgeṇa devīmālambya yatnataḥ |
5.15.199
pūjayedvidhivadbhaktyā vāṅmanaḥ kāyakarmabhiḥ |
5.15.200
atmavat pūjayeddevīṃ divārātrikrameṇa ca |
First 200 of 322 passages. Read on
Linked texts (12)
- Aṃśumadāgama (another edition) — Sanskrit
- Sūkṣmāgama (complete text) — Sanskrit
- Śāktapramoda — Sanskrit
- Śaktisaṅgamatantra — Sanskrit
- Jayasīṃhakalpadruma — Ratnākara 1688, Sanskrit
- Smṛtikaustubha — Anantadeva 1638, Sanskrit
- Saṃvatsaradīdhiti — Anantadeva 1650, Sanskrit
- Abdadīdhiti — Anantadeva 1645, Sanskrit
- Kālasarvasva — Kṛṣṇanātha 1750, Sanskrit
- Rāmārcanacandrikā (Ānandavanayati) (ed1925) — Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Kālamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit