Pranatoshini 5.2
Prāṇatoṣiṇī 5.2
- Language
- Sanskrit
5.2.1
tataḥ śeṣadine tatparadine vā adyetyādi kṛtaitat amukadevatāyā amukamantrasya
ravivārādyadhikaraṇakavārasaṃkhyakasahasrajapa-
taddaśāṃśahomataddaśāṃśatarpaṇataddaśāṃśābhiṣekatadda-
śāṃśabrāhmaṇabhojanakarmāṇyahaṃ kariṣye |
5.2.2
tato dakṣiṇā |
5.2.3
adyetyādi kṛtaitat ravivārādyadhikaraṇakavārasaṃkhyaka-
sahasrajapataddaśāṃśahomataddaśāṃśatarpaṇataddaśāṃśābhi-
ṣekataddaśāṃśabrāhmaṇabhojanarūpapuraścaraṇakarmaṇaḥ sāṅgatārthaṃ
dakṣiṇāmidamityādi ||
tithipuraścaraṇe sarvemevaṃ sarvatra vāraśabdasthāne tithiśabdaprayogaḥ | atha
ṛtupurścaraṇasaṅkalpaḥ || adyetyādi amukagotraḥ śrīamukadevaśarmā amukadevatāyā
amukamantrasiddhikāmaḥ sūryodayaṃ samārabhya vasantāntaṃ yāvat amukadevatāyā
amukamantrasya japarūpapuraścaraṇamahaṃ kariṣye ||
anyatra grīṣma-ṛtuvyāpakajaparūpapuraścaraṇamahaṃ kariṣye evaṃ sarvatra || japānte
pūjāṃ kṛtvā dakṣiṇāṃ kuryad yathā | adyetyādi amukadevatāyā amukamantrasya
vasanta-ṛtuvyāpakajaparūpapuraścaraṇakarmaṇaḥ sāṅgatārthaṃ dakṣiṇāmidamityādi |
evaṃ sarvatra || tarpaṇābhiṣekaprayogo yathā |
5.2.4
ācamya sāmānyārghyaṃ kṛtvā āsanaśuddhiṃ kṛtvā prāṇāyāmaṃ
ṛṣyādinyāsakarāṅganyāsau ca kṛtvā dhyātvā mānasaiḥ sampūjya punardhyātvā jale
devaṃ samāvāhya idamudakātmakaṃ pādyam amukadevatāyai namaḥ |
idamudakātmakamarghyam | ityanena udakātmakairupacāraiḥ sampūjya sandhyoktavidhinā
parivārān santarpya mūlamuccārya amukadevatāṃ tarpayāmi namaḥ | ityanena santarpya
ātmānaṃ devatārūpaṃ dhyātvā namo'ntamūlamuccārya
amukadevatāmahamabhiṣiñcāmi iti kumbhamudrayā mūrddhānamabhiṣicya
saṃhāramudrayā devatāṃ visarjayet ||
5.2.5
p. 428) atha śrīdurgāyā rahasyapuraścaraṇaṃ svatantratantre ||
5.2.6
śrīpārvatyuvāca ||
5.2.7
kathayasva mahādeva ! siddhikāraṇamuttamam |
5.2.8
yena siddhiṃ samayānti sarve mantrāśca siddhidāḥ |
5.2.9
yeṣu yeṣu ca kāleṣu puraścaraṇaṃ bhaveddhruvam ||
5.2.10
śiva uvāca ||
5.2.11
kathayāmi samāsena śrūyatāṃ parvatātmaje ! |
5.2.12
meṣe daśasahasrañca prajapenmantramuttamam |
5.2.13
puraścaraṇametaddhi jāyate haravallabhe ! |
5.2.14
vṛṣarāśau yadā mantramayutaṃ prajapet sudhīḥ |
5.2.15
tena tatra susiddhiḥ syānnātra kāryā vicāraṇā |
5.2.16
mithune ca tathā mantrī ayutaṃ mantramuttamam |
5.2.17
prajapet prayato nityaṃ puraścaraṇamucyate |
5.2.18
karkaṭe ca yadā mantrī sahasraṃ pratyahaṃ japet |
5.2.19
tena sarvārthasiddhiḥ syāt puraścaraṇakṛdbhavet |
5.2.20
siṃhe ca sarvamantrāṇāmayutānāṃ dvayaṃ japet |
5.2.21
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ phalabhāg bhavati dhruvam |
5.2.22
kanyāyāñca yadā mantrī mantraṃ mantraparāyaṇaḥ |
5.2.23
sahasradvādaśañcaiva japenniyatamānasaḥ |
5.2.24
puraścaraṇametaddhi sarvakāmārthasādhanam |
5.2.25
iha loke sukhaṃ bhuktvā cānte devīpuraṃ vrajet |
5.2.26
tulāyāṃ pratyahaṃ mantrī sahasraṃ sādhako japet |
5.2.27
anena vidhinā devi ! puraścaraṇakṛdbhavet |
5.2.28
vṛścike cāyutaṃ mantraṃ śayyāyāṃ prajapet sudhīḥ |
5.2.29
tena sarvārthasiddhiḥ syāt puraścaryāphalaṃ labhet |
5.2.30
dhanuṣi ca yadā mantraṃ japedayutamādarāt |
5.2.31
ihaiva kandarpasamo dhanavān balavān sukhī |
5.2.32
makare ca yadā mantraṃ japet sādhakasattamaḥ |
5.2.33
ayutāni ca catvāri pratyahaṃ yatamānasaḥ |
5.2.34
dhamārthaṃ bhāvayennityaṃ puraścaraṇamucyate |
5.2.35
kumbhe caiva yadā mantraṃ japedayutamādarāt |
5.2.36
tena sarvārthasiddhiḥ syāt puraścaraṇakṛdbhavet |
5.2.37
mīne caiva yadā devi ! prajapedayutadvayam |
5.2.38
puraścaraṇamityāhuḥ sarvāgamaviśāradāḥ |
5.2.39
sarvatrajapanaṃ kāryaṃ rātrau vā maithune'pi vā |
5.2.40
p. 429) śayyāyāñca viśeṣeṇa parayoṣitsamāgame |
5.2.41
haviṣyāśī tadā devi ! japenniyatamānasaḥ |
5.2.42
evaṃvidhaṃ japaṃ kṛtvā daśāṃśañca tadācaret |
5.2.43
dakṣiṇāṃ gurave dattvā siddhibhāgbhavati dhruvam |
5.2.44
yeṣu yeṣu nakṣatreṣu jāyate siddhiruttamā |
5.2.45
kathayāmi samāsena śrūyatāṃ parvatātmaje ! |
5.2.46
aśvinyāṃ prajapenmantraṃ sādhakaśca sahasrakam |
5.2.47
tenāsmin siddhimāpnoti sādhako nātra saṃśayaḥ |
5.2.48
dvisahasraṃ yadā mantraṃ bharaṇyāñca japet sudhīḥ |
5.2.49
yamalokaṃ parityajya dhanena ca dhanādhipaḥ |
5.2.50
kṛttikāyāṃ japenmantraṃ dvisahasrañca sādhakaḥ |
5.2.51
rohiṇyāñca yadā mantraṃ japet sādhakasattamaḥ |
5.2.52
sahasraṃ vā śataṃ vāpi sarvakāmamavāpnuyāt |
5.2.53
mṛgaśīrṣe yadā mantraṃ niyataṃ prajapet sudhīḥ |
5.2.54
sahasrapañcakañcaiva vṛhaspatisamo bhavet |
5.2.55
ārdrāyāṃ japyate mantraṃ sādhakaiḥ susamāhitaiḥ |
5.2.56
ṣaṭsahasraṃ yadā devi ! sarvakāmārthasiddhaye |
5.2.57
punarvasusamāyoge sahasraṃ mantramuttamam |
5.2.58
japanāt sādhako nityaṃ labhate ca surottamam |
5.2.59
puṇyāyāñca japenmantraṃ saptānāñca sahasrakam |
5.2.60
tena sarvasusiddhiḥ syāt puraścaryādhiko vidhiḥ |
5.2.61
aśleṣāyāṃ yadā mantraṃ mantrī devi ! samāhitaḥ |
5.2.62
sahasraṣaṭkakañcaiva japet sarvārthasiddhaye |
5.2.63
daśasahasraṃ maghāyāñca japtvā mantraṃ samāhitaḥ |
5.2.64
purandarasamo bhūtvā sādhako vicaredbhuvi |
5.2.65
ekādaśasahasrantu pūrvātraye japet sudhīḥ |
5.2.66
kubera iva vittāḍhyo jāyate sādhako bhuvi |
5.2.67
uttarātritaye devi ! sahasradvādaśaṃ tathā |
5.2.68
japyate sādhakairnityaṃ sarvakāmārthasiddhaye |
5.2.69
hastāyāñca japeddevi ! trayodaśasahasrakam |
5.2.70
sūryasveva samo bhūtvā vicāredbhuvi sādhakaḥ |
5.2.71
citrāyāñca japenmantraṃ dvisahasrañca sādhakaḥ |
5.2.72
nānābhogasamāyukto bhavedbhuvi purandaraḥ |
5.2.73
svātyāṃ sarvārthasiddhiḥ syadvisahasrasya jāpanāt |
5.2.74
sādhako'vyāhatagatirjāyate nātra saṃśayaḥ |
5.2.75
viśākhāyāṃ yadā mantraṃ catuḥsāhasrakaṃ priye ! |
5.2.76
p. 430) japecca sādhako nityaṃ somavat priyadarśanaḥ |
5.2.77
anurādhāyāṃ yadā devi ! mantrī mantraṃ sadā japet |
5.2.78
putrapautrasamāyuktaḥ khecaro jāyate dhruvam |
5.2.79
jyeṣṭhāyāñca yadā mantraṃ dvisahasraṃ vicakṣaṇaḥ |
5.2.80
japanāllabhate siddhiṃ nātra kāryā vicāraṇā |
5.2.81
mūlāyāñca japenmantraṃ sahasrapañcakaṃ priye ! |
5.2.82
nānāsiddhimavāpnoti sādhako nātra saṃśayaḥ |
5.2.83
śravaṇāyāṃ yadā mantraṃ dvisahasraṃ japet sudhīḥ |
5.2.84
aṣṭasiddhirbhavettasya nātra vai saṃśayaḥ priye ! |
5.2.85
dhaniṣṭhāyāṃ japenmantraṃ dvisahasraṃ samāhitaḥ |
5.2.86
varuṇena samo bhūtvā jāyate sādhako bhuvi |
5.2.87
śatabhiṣāyāṃ yadā mantraṃ dvisahasraṃ japet sudhīḥ |
5.2.88
sa mahāpātakānmucyet phalabhāgbhavati dhruvam |
5.2.89
revatyāñca mahāmantraṃ catuḥsāhasrakaṃ tathā |
5.2.90
japtvā stutvā sadā devi ! somalokamāpnuyāt |
5.2.91
rātrau vā maithune vāpi śayyāyāñca vyavasthitaḥ |
5.2.92
prajapet sādhako nityaṃ sādhayedātmano hitam |
5.2.93
sarvadā prajapenmantraṃ haviṣyāśī divā śuciḥ |
5.2.94
dakṣiṇāṃ gurave dadyādyathāvibhavavistaram |
5.2.95
athavānyaprakāreṇa puraścaraṇamucyate |
5.2.96
vavādikaraṇenaiva puraścaraṇamucyate |
5.2.97
viṣkumbhādiṣu yogeṣu yo japedyogasaṃkhyayā |
5.2.98
sahasraṃ sādhako nityaṃ sarvasiddhiparāyaṇaḥ |
5.2.99
puraścaraṇametaddhi tantre tantre nirūpitam |
5.2.100
saṃkrāntiṣu ca sarvāsu viṣuvādiṣu pārvati ! |
5.2.101
saṃkrānteranusāreṇa varddhayecca sahasrakam |
5.2.102
pūrvamukho japenmantraṃ dhanārthī sarvadā priye ! |
5.2.103
śatrunāśāya satataṃ prajapet paścimāmukhaḥ |
5.2.104
lokānāṃ vaśyahetvarthaṃ muktyarthaṃ vā yadā priye ! |
5.2.105
uttarābhimukho bhūtvā japenmantraṃ samāhitaḥ |
5.2.106
śatrunāśāya satataṃ dakṣiṇābhimukho japet ||
5.2.107
iti haragaurīsaṃvāde rahasyapuraścaraṇam ||
5.2.108
atha grahaṇapuraścaraṇam ||
5.2.109
grahaṇantu cakṣuṣā rāhordarśanam |
5.2.110
sa tu caṇḍālasvarūpa iti kiṃvadantī |
5.2.111
tasya darśanaṃ kathaṃ puṇyajanakamiti sandehe mātṛkābhedatantre ṣaṣṭhapaṭale ||
5.2.112
p. 431) caṇḍikovāca ||
5.2.113
rāhuścāṇḍālavikhyātaḥ sarvatra parameśvara ! |
5.2.114
puṇyaṃ kālaṃ kathaṃ deva ! tasya sparśe divākare |
5.2.115
niśākare tathā nātha ! ceti me saṃśayo hṛdi |
5.2.116
kathayasva parānanda ! paścādanyaṃ prakāśaya ||
5.2.117
śrīśaṅkara uvāca ||
5.2.118
śṛṇu sarvāṅgasubhage ! grahaṇa~cottamottamam |
5.2.119
grahaṇaṃ trividhaṃ devi ! candrasūryāgnisaṃyutam |
5.2.120
sakterlalāṭe netre ca vahnistiṣṭhati sarvadā |
5.2.121
vāmanetre tathā candro dakṣe sūryaḥ pratiṣṭhitaḥ |
5.2.122
śambhunāthena deveśi ! ramaṇaṃ kriyate yadi |
5.2.123
tadaiva grahaṇaṃ devi ! śaktiyuktaḥ sadāśivaḥ |
5.2.124
vāmanetre cumbite ca śaśāṅkagrahaṇaṃ tadā |
5.2.125
dakṣanetre cumbite ca bhāskaragrahaṇaṃ tathā |
5.2.126
lalāṭe cumbite cāgnigrahaṇaṃ parameśvari ! |
5.2.127
śivavīryaṃ yato vahnirato dṛśyaḥ sureśvari ! |
5.2.128
rāhuḥ śivaḥ samākhyātastriguṇā śaktirīritā |
5.2.129
śivaśaktyoḥ samāyogād grahaṇaṃ parameśvari ! |
5.2.130
śivaśaktyoḥ samāyogakālo brahmamayaḥ priye ! |
5.2.131
ata eva maheśāni ! rāśyādīn na vicārayet |
5.2.132
tithīnakṣatrayoge tu yadyogaṃ parameśvari ! |
5.2.133
tadaiva parameśāni ! rāśyādigaṇanaṃ caret |
5.2.134
śivaśaktisamāyogāt sarvaṃ brahmamayaṃ jagat |
5.2.135
māsapakṣatithīnāñca noccāryaṃ parameśvari ! |
5.2.136
dṛṣṭimātreṇa japtavyaṃ tadā siddho bhaved dhruvam |
5.2.137
tatkālaṃ paramaṃ kālaṃ vijñeyaṃ vīravandite ! |
5.2.138
tatra yad yat kṛtaṃ sarvaṃ bahu kiṃ kathyate'dhunā |
5.2.139
etat suguptabhedaṃ hi tava snehāt prakāśitam |
5.2.140
na vaktavyaṃ paśoragre prāṇānte'pi sureśvari ! ||
5.2.141
atrānantaphalakīrtanāt japadaśāṃśahomādikamapi na kartavyam ||
5.2.142
taduktaṃ gāyatrītantre prathamabrāhmaṇaparicchede ||
5.2.143
candrasūryoparāge ca japtvā brahmamayo bhavet |
5.2.144
mantrasya parameśāni ! na ca homādikañcaret |
5.2.145
kṛte homādike bhadre ! tajjapaṃ viphalaṃ bhavet |
5.2.146
japamātre maheśāni ! anantatanmanuryathā |
5.2.147
anantasya maheśāni ! daśāṃśaṃ kena jāyate ||
5.2.148
p. 432) śāktānandataraṅgiṇīdvādaśollāsadhṛtabījārṇavatantrīya-ṣoḍaśapaṭale ||
5.2.149
ekadā parameśāni ! kāmākhyāyāṃ maheśvari !|
5.2.150
dṛṣṭvoparāgaṃ yatkāryaṃ tacchṛṇuṣva varānane ! |
5.2.151
kutaḥ snānaṃ kutaḥ sandhyā prāṇāyāmaḥ kutaḥ priye ! |
5.2.152
bhūtaśuddhiḥ kuto bhadre ! kutaḥ pūjā varānane !|
5.2.153
kālātītabhayāddevi ! sarvaṃ santyajya kāmini ! |
5.2.154
saṅkalpaṃ mānasaṃ kṛtvā japaṃ kṛtvā varānane ! |
5.2.155
pañcāṅgaistu vihīno'pi siddho bhavati nānyathā |
5.2.156
mantraṃ vidyā maheśāni ! kavacaṃ stavameva vā |
5.2.157
dhyānaṃ vā parameśāni ! nyāsaṃ vā kamalekṣaṇe ! |
5.2.158
ekoccāreṇa girije ! tadbhaveddaśakoṭayaḥ |
5.2.159
asaṃkhyaṃ tajjapaṃ devi ! grahaṇe candrasūryayoḥ |
5.2.160
tatkathaṃ parameśāni ! kriyate japasaṃkhyakam |
5.2.161
ata eva maheśāni ! homo nāsti śucismite ! |
5.2.162
abhiṣekañca deveśi ! tathā tarpaṇameva ca |
5.2.163
bhojanañca maheśāni ! nāstyatra kamalānane ! |
5.2.164
candrasūryagrahe devi ! pañcāṅgaṃ nāsti kāmini ! |
5.2.165
pañcāṅgena vihīno'pi siddho bhavati nānyathā |
5.2.166
saṅkalpaṃ vidhivaddevi ! mānasaṃ yadupasthitam |
5.2.167
tatsaṅkalpaṃ vijānīyādgrahaṇe candrasūryayoḥ |
5.2.168
tasmāttu capalāpāṅgi ! saṅkalpaṃ naiva kārayet |
5.2.169
saṅkalpaṃ mānasaṃ devi caturvargaphalapradam |
5.2.170
tato hi mānasaṃ devi ! mukhyaṃ saṅkalpamīritam |
5.2.171
vyarthaṃ hi sthūlasaṅkalpaṃ grahaṇe parikīrtitam |
5.2.172
saṅkalpena vinā devi ! yatkiñcit kurute naraḥ |
5.2.173
vyarthameva hi tat sarvaṃ tasmāttanmānasaṃ param |
5.2.174
prathame prahare devi ! candragrāsaṃ yadā bhavet ||
5.2.175
tadaiva divase bhuktvā satvaraṃ narakaṃ vrajet |
5.2.176
niśīthe tu yadā devi ! graseccandraṃ yada tamaḥ |
5.2.177
tadaiva divase bhuktvā pītvānandamayo bhavet |
5.2.178
candragrahaṇakāletu japayajñādikañcaret |
5.2.179
rātrau bhuktvā ca pītvā ca japayajñādikaṃ caret |
5.2.180
sarveṣu viṣṇumantreṣu saure gāṇapate tathā |
5.2.181
śaktimantre maheśāni ! praśastaṃ satataṃ japm |
5.2.182
p. 433) iti bījārṇave tantre śivena parikīrtitam |
5.2.183
etat kalpaṃ jñānināntvajñānināmapi cocyate ||
5.2.184
gāndharve ||
5.2.185
athavānyaprakāreṇa puraścaraṇamucyate |
5.2.186
grahaṇe'rkasya cendorvā śuciḥ pūrvamupoṣitaḥ |
5.2.187
nadyāṃ samudragāminyāṃ nābhimātrodake sthitaḥ |
5.2.188
grahaṇādivimokṣāntaṃ japenmantraṃ samāhitaḥ |
5.2.189
dṛṣṭvā snātvā susaṅkalpo vimokṣāntaṃ japañcaret ||
5.2.190
japasya tu daśāṃśena homaṃ kuryād yathāvidhi |
5.2.191
homārthaṃ tad dviguṇaṃ japenmantraṃ samāhitaḥ ||
5.2.192
homasya tu daśāṃśaśca tarpaṇaṃ samupācaret |
5.2.193
abhiṣekadaśāṃśena brāhmaṇān bhojayettataḥ |
5.2.194
tadante mahatīṃ pūjāṃ kuryāt sādhakasattamaḥ |
5.2.195
gurave dakṣiṇāṃ dattvā bhaktyā viprāṃśca tarpayet ||
5.2.196
kālītantre ||
5.2.197
athavānyaprakāreṇa puraścaraṇamiṣyate |
5.2.198
candrasūryagrahe caiva grāsāvadhivimuktitaḥ |
5.2.199
yāvatsaṃkhyaṃ manuṃ japtvā tāvaddhomādikaṃ caret |
5.2.200
jāmale ||
First 200 of 348 passages. Read on
Linked texts (8)
- Śāktānandataraṅgiṇī — Brahmānanda Giri 1500, Sanskrit
- Hāhārāvatantra — Sanskrit
- Dāśarathīyatantra — Sanskrit
- Kālārcanacandrikā — Nīlakamala Lāhiḍī, Sanskrit
- Mantramahārṇava (ed. Ram Kumar Rai) — Sanskrit
- Mahāmuṇḍamālātantra — Sanskrit
- Jñānārṇava Nityatantra — Sanskrit
- Jñānārṇavatantra and Dakṣiṇācāratantrarāja — Sanskrit