Pramāṇa · Search · About · API

Aitareya Āraṇyaka 5.2

Aitareyāraṇyaka 5.2

Language
Sanskrit

5.2.1

grīvāḥ \
yásyedám ārájas (cf. AVŚVI 33,1a tújo yújo vánaṃ sáhaḥ \ índrasya rántyaṃ bṛhát \\
nā́dhṛṣa ā́ dadharṣa, dādhṛṣāṇáṃ dhṛṣitáṃ śávaḥ \ purā́ yád īm áti vyáthir, índrasya dhṛṣitáṃ sáhaḥ \\
sá no dadātu táṃ rayíṃ, rayím piśá/ṅgasaṃdṛśam (RV II 41,9b) \ índraḥ pátis tavástamo jáneṣv ā́ \\
sūdadohāḥ \
śiro gāyatram indram id gāthino bṛhad (RV I 7,1a) iti \
anyāsu cet samāmnātāsu stuvīrann, ubhayā saṃsthānaviparyayo.
'samāmnātāsu cet stuvīran, mi/śrāsu ca \
sūktasyottamāṃ sūdadohāḥ \
vijavaḥ \
sutás te sóma úpa yāhi yajñáṃ, mátsvā mádaṃ puruvā́raṃ maghā́ya \ máṃhiṣṭha indra vijáro gṛṇádhyai \\
sá sāhátur vṛtrahátyeṣu, śátrūn ṛbhúr vigāhá eṣáḥ \ sá no netā́raṃ maháyāma índram \\
inó vásuḥ sám ajaḥ parvateṣṭhā́ḥ, pratí vām ṛjīṣī́ \ índraḥ śáśvadbhir johū́tra évaiḥ \\
sūdadohāḥ \
ity e/tat trayaṃ grīvāḥ śiro vijavaḥ sarvam ardharcyam \\ 1 \\

5.2.2

rāthantaro dakṣiṇaḥ pakṣaḥ \
abhi tvā śūra nonumo (RV VII 32,22a), 'bhi tvā pūrvapītaya (RV VIII 3,7a) iti rathantarasya stotriyānurūpau pragāthau.
catasraḥ satīḥ ṣaḍ bṛhatīḥ karoti \
indrasya nu vīryāṇi pra vocaṃ (RV I 32,1a), tve ha yat pitaraś cin na indra- (RV VII 18,1a) -iti pañcadaśa.
yas tigmaśṛṅgo vṛṣabho na bhīma (RV VII 19,1a), ugro jajñe vīryāya svadhāvān (RV VII 20,1a), ud u brahmāṇy airata śravasya- (RV VII 23,1a), -ā te maha indro 'ty ugra- (RV VII 25,1a) -iti pañca sūktāni \
ā na indro dūrād ā na āsād (RV IV 20,1) iti saṃpātaḥ \
itthā hi soma in mada (RV I 80,1a) iti paṅktiḥ \
sūdadohāḥ \
bārhata uttaraḥ \
tvām id dhi havāmahe (RV VI 46,1a), tvaṃ hy ehi cerava (RV VIII 61,7a) iti bṛhataḥ stotri/yānurūpau pragāthau \
catasraḥ satīḥ ṣaḍ bṛhatīḥ karoti \
tam u ṣṭuhi yo abhibhūtyojāḥ (RV VI 18,1a), suta it tvaṃ nimiśla indra soma (RV VI 23,1a) iti trīṇy.
abhūr eko rayipate rayīṇām (RV VI 31,1a) ity aṣṭau sūktāni \
kathā mahām avṛ/dhat kasya hotur (RV IV 23,1a) iti saṃpātaḥ \
indro madāya vāvṛdha (RV I 81,1a) iti paṅktiḥ \
sūdadohāḥ \
rāthantaro dakṣiṇaḥ pakṣaḥ pañcadaśastoma.
ekaśataṃ vasiṣṭhaprāsāho.
bārhata uttaraḥ saptadaśastomo.
dviśataṃ bharadvāja/prāsāhaḥ \
bhadraṃ puchaṃ dvipadāsu \
imā nu kaṃ bhuvanā sīṣadhāma- (RV X 157,1a), -ā yāhi vanasā saha- (RV X 172,1a) -iti nava samāmnātāḥ \
athāsamāmnātāḥ \
prá va índrāya vṛtrahántamāya, víprā gātháṃ gāyata yáj jújoṣat \\ 1 \\
árcanty arkáṃ devátāḥ svarkā́, ā́ stobhati śrutó yúvā sá índraḥ \\ 2 \\
úpa prakṣé mádhumati kṣiyántaḥ, púṣyanto rayíṃ dhīmáhe tám indra \\ 3 \\
viśvátodāvan viśváto na ā́ bhara, yám tvā śáviṣṭham ī́mahe \\ 4 \\
sá supráṇīte nṛ́tamaḥ svarā́ḷ asi, máṃhiṣṭho vā́jasātaye (RV VIII 4,18d; 88,6d) \\ 5 \\
tváṃ hy éka ī́śiṣe (RV IV 32,7a), sanā́d ámṛkta ójasā \\ 6 \\
víśvasya prá stobha vidvā́n purā́ vā yádi vehā́sa nūnám \\ 7 \\
íṣaṃ no mitrā́váruṇā kártanéḷāṃ, pī́varīm íṣaṃ kṛṇuhī́ na indra \\ 8 \\
śáṃ padáṃ magháṃ rayiṣáṇi ná sómo, avratáṃ hinoti ná spṛśadrayíḥ \\ 9 \\
eṣa brahmā- -iti tisraḥ.
ā dhūrṣv asmā (RV VII 34,4a) ity ekā \
sūdadohāḥ \
yad vā/vāna- (RV X 74,6a) -iti dhāyyā \ sūdadohāḥ \\ 2 \\

5.2.3

gāyatrī tṛcāśītiḥ \
mahāṁ indro ya ojasā- (RV VIII 6,1a) -iti tisra uttamā uddharati \
puroḷāśaṃ no andhasa (RV VIII 78,1a) iti tisraḥ \
indra it somapā eka (RV VIII 2,4a) ity etat prabhṛtīnāṃ tisra uttamā uddharati \
tāsāṃ svādavaḥ somā ā yāhi- (RV VIII 2,28a) -ity etām uddhṛtya, nahy anyaṃ baḷākaram (RV VIII 80,1a) ity etāṃ pratyavada/dhāti \
jajñāno nu śatakratur (RV VIII 77,1a) ity ekā \
puruhūtaṃ puruṣṭutam (RV VIII 92,2a) iti śeṣaḥ \
ud ghed abhi śrutāmagham (RV VIII 93,1) ity uttamām uddharati \
pra kṛtāny ṛjīṣiṇa (RV VIII 32,1a), ā ghā ye agnim indhata (RV VIII 45,1a), ā tū na indra kṣumantam (RV VIII 81,1a) iti sūkte \
sūda/dohāḥ \\ 3 \\

5.2.4

bārhatī tṛcāśītiḥ \
mā cid anyad vi śaṃsata- (RV VIII 1,1a) -ity ekayā na triṃśat \
pibā sutasya rasina (RV VIII 3,1a) iti viṃśateḥ saptamīṃ cāṣṭamīṃ coddharati \
yad indra prāg apāg udag (RV VIII 4,1a) iti caturdaśa \
vayaṃ gha tvā sutāvanta (RV VIII 33,1a) iti pañcadaśa \
mo ṣu tvā vāghataś cana- (RV VII 32,1a) -ity etasya dvipadāṃ (RV VII 32,3) coddharati rāthantaraṃ (RV VII 32,22a) ca pragātham \
atha hāsya nakiḥ sudāso ratham (RV VII 32,10a) ity etaṃ pragātham uddhṛtya, tvām idā hyo nara (RV VIII 99,1a) ity etaṃ pragāthaṃ pratyavadadhāti \
abhi pra vaḥ surādhasam (RV VIII 49,1a) iti ṣaḍ vālakhilyānāṃ sūktāni \
yaḥ satrāhā vicarṣaṇir (RV VI 46,3a) iti śeṣaḥ \
ayaṃ te astu haryata (RV III 44,1a) iti sūkte \
ubhayaṃ śṛṇavac ca na (RV VIII 61,1a) iti saptamīṃ cāṣṭamīṃ coddharati \
tarobhir vo vidadvasum (RV VIII 66,1a) ity uttamām uddharati \
yo rājā carṣaṇīnām (RV VIII 70,1a) ity ekādaśa \
taṃ vo dasmam ṛtīṣaham (RV VIII 88,1a) ā no viśvāsu havyo (RV VIII 90,1a), yā indra bhuja ābhara (RV VIII 97,1a) iti nava \
sūdadohāḥ \\ 4 \\

5.2.5

auṣṇihī tṛcāśītiḥ \
ya indra somapātama (RV VIII 12,1a) iti sūkte \
tam v abhi pra gāyata- (RV VIII 15,1a) -ity uttamām uddharati \
indrāya sāma gāyata (RV VIII 98,1a).
sakhāya ā śiṣāmahi- (RV VIII 24,1a) -iti tisra uttamā uddharati \
ya eka id vidayata (RV I 84,7a), ā yāhy adribhiḥ sutaṃ (RV V 40,1a), yasya tyac chambaraṃ mada (RV VI 43,1a) iti trayas tṛcā.
gāyatryaḥ saṃpadoṣṇihaḥ.
sapta-sapta gāyatryaḥ ṣaṭ-ṣaḷ uṣṇiho bhavanti \
yad indrāhaṃ yathā tvaṃ (RV VIII 14,1a), pra samrājaṃ carṣaṇīnām (RV VIII 16,1a) iti sūkte \
uttarasyottame uddharati \
vārtrahatyāya śavasa (RV III 37,1a) ity uttamām uddharati \
surūpakṛtnum ūtaya (RV I 4,1a) iti trīṇi \
endra sānasiṃ rayim (RV I 8,1a) iti sūkte \
ya ānayat parāvata (RV VI 45,1a) iti tisra uttamā uddharati \
revatīr naḥ sadhamāda (RV I 30,13a) iti tisraḥ \
sūdadohāḥ \
ity etās tisras tṛcāśītayaḥ sarvā ardharcyāḥ \
annam aśītayaḥ \
udaraṃ vaśaḥ \
tvāvataḥ purūvasav (RV VIII 46,1a) iti vaśaḥ \
sanitaḥ susanitar (RV VIII 46,20a[-part?]) ity etad antaḥ \
dadī rekṇa (RV VIII 46,15a-part) iti dvipadā \
nūnam a/tha- (RV VIII 46,15c) -ity ekapadā \
tā asya sūdadohasa (RV VIII 69,3a) ity etad antaḥ.
sūdadohāḥ, sūda/dohāḥ \\ 5 \\
\\ ity aitareyapañcamāraṇyake dvitīyo 'dhyāyaḥ \\

Commentaries (4)

Linked texts (4)