Taittirīya Āraṇyaka 5.7
Taittirīyāraṇyaka 5.7
- Language
- Sanskrit
5.7.1
devásya tvā savitúḥ prasavá íti raśanā́m ā́ datte prasūtyái \
aśvínor bāhúbhyām íty āha \
aśvínau hí devā́nām adhvaryū́ ā́stām \
pūṣṇó hástābhyām íty āha yátyai \
ā́ dadé 'dityai rā́snāsī́ty āha yájuṣkṛtyai \
íḍa éhy ádita éhi sárasvaty éhī́ty āha \
etā́ni vā́ asyai devanāmā́ni \
devanāmáir eváinām ā́ hvayati \
ásāv éhy ásāv éhy ásāv éhī́ty āha \
etā́ni vā́ asyai manuṣyanāmā́ni \
5.7.2
manuṣyanāmáir eváinām ā́ hvayati \
ṣáṭ sáṃ padyante \
ṣáḍ vā́ ṛtáās,
ṛtúbhir eváinām ā́ hvayati \
ádityā uṣṇī́am asī́ty āha \
yathāyajúr eváitát \
vāyúr asy aiḍá íty āha \
vāyudevatyò vái vatsáḥ \
pūṣā́ tvopā́vasṛjatv íty āha \
pauṣṇā́ vái devátayā paśavaḥ
5.7.3
sváyaivaináṃ devátayopā́vasṛjati \
aśvíbhyāṃ prá dāpayéty āha \
aśvínau vái devā́nāṃ bhiṣájau \
tā́bhām evā́smai bheṣajáṃ karoti \
yás te stánaḥ śaśayá íty āha \
stáuty eváinām \
úsra gharmám̐ śim̐ṣósra gharmáṃ pāhi gharmā́ya śim̐ṣéty āha \
yáthā brūyā́d amúṣmai dehī́ti \
tādṛ́g evá tát \
bṛ́haspátis tvópa sīdatv íty āha \
5.7.4
bráhma vái devā́nāṃ bṛ́haspátiḥ \
bráhmaṇaiváinām úpa sīdati \
dā́navaḥ stha pérava íty āha \
médhyān eváinān karoti \
viṣvagvṛ́to lóhitenéty āha vyā́vṛtyai \
aśvíbhyāṃ pinvasva sárasvatyai pinvasva pūṣṇé pinvasva bṛ́haspátaye pinvasvéty āha \
etā́bhyo hy èṣā devátābhyaḥ pinvate \
índrāya pinvasvéndrāya pinvasvéty āha \
índram evá bhāgadhéyena sám ardhayati \
dvír índrāyéty āha \
5.7.5
tásmād índro devátānāṃ bhūyiṣṭhabhā́ktamaḥ \
gāyatrò 'si tráiṣṭubho 'si jāgatam asī́ti śaphopayamā́n ā́ datte \
chándobhir eváinān ā́ datte \
sahórjo bhāgénópa méhī́ty āha \
ūrjá eváinaṃ bhāgám akaḥ \
aśvínau vā́ etád yajñásya śíraḥ pratidádhatāv abrūtām \
āvā́bhyām evá pū́rvābhyāṃ váṣaṭ kriyātā íti \
índrāśvinā mádhunaḥ sāraghásyéty āha \
aśvíbhyām evá pū́rvābhyāṃ váṣaṭ karoti \
átho aśvínāv evá bhāgadhéyena sám ardhayati \
5.7.6
gharmáṃ pāta vasavo yájatā váḍ íty āha \
vásūn evá bhāgadhéyena sám ardhayati \
yád vaṣaṭkuryā́t \
yātáyāmāsya vaṣaṭkāráḥ syāt \
yán ná vaṣaṭkuryā́t \
rákṣām̐si yajñám hanyuḥ \
váḍ íty āha \
parókṣam evá váṣáṭ karoti \
nā́sya yātáyāmā vaṣaṭkāro bhávati \
ná yajñám̐ rákśām̐si ghnanti \
5.7.7
svā́hā tvā sū́ryasya raśmáye vṛṣṭivánaye juhomī́ty āha \
yó vā́ asya púṇyo raśmíḥ \
sá vṛṣṭivániḥ \
tásmā eváinaṃ juhoti \
mádhu havír asīty āha \
svadáyaty eváinam \
sū́ryasya tápas tapéty āha \
yathāyajúr eváitát \
dyā́vāpṛthivī́bhyāṃ tvā pári gṛhṇāmīty āha \
dyā́vāpṛthivī́bhyāṃ eváinaṃ pári gṛhṇāti \
5.7.8
antárikṣeṇa tvópayacchāmī́ty āha \
antárikṣeṇaiváinam úpa yacchati \
ná vā́ etáṃ manuṣyò bhártum arhati \
devā́nāṃ tvā pitṛṇā́m ánumato bhártum̐ śakeyam íty āha \
deváir eváinaṃ pitṛ́bhir ánumata ā́ datte \
ví vā́ enam etád ardhayanti \
yát paścāt pravṛ́jya puró júhvati \
téjo 'si téjó 'nu préhī́ty āha \
téja evā́smin dadhāti \
divispṛ́ṅ mā́ mā him̐sīr antarikṣaspṛ́ṅ mā́ mā him̐sīḥ pṛthivispṛ́ṅ mā́ mā him̐sīr ítyāhā́him̐sāyai \
5.7.9
súvar asi súvar me yaccha dívaṃ yaccha divó mā pāhī́ty āha \
āśíṣam eváitā́m ā́ śāste \
śíro vā́ etád yajñásya \
yát pravargyàḥ \
ātmā́ vāyúḥ \
udyátya vātanāmā́ny āha \
ātmánn evá yajñásya śíraḥ práti dadhāti \
ánavānam \
prāṇā́nām̐ sáṃtatyai \
páñcāha \
5.7.10
pā́ṅkto yajñáḥ \
yā́vān evá yajñáḥ \
tásya śíraḥ práti dadhāti \
agnáye tvā vásumate svā́héty āha \
asáu vā́ ādityò 'gnír vásumān \
tásmā eváinaṃ juhoti \
sómāya tvā rudrávate svā́héty āha \
candrámā vái sómo rudrávān \
tásmā eváinaṃ juhoti \
váruṇāya tvādityávate svā́héty āha \
5.7.11
apsú vái váruṇa ādityávān \
tásmā eváinaṃ juhoti \
bṛ́haspátaye tvā viśvádevyāvate svā́héty āha \
bráhma vái devā́nāṃ bṛ́haspátiḥ \
bráhmaṇa eváinaṃ juhoti \
savitré tvarbhumáte vibhumáte prabhumáte vā́javate svā́héty āha \
saṃvatsaró vái savitúrbhumā́n vibhumā́n prabhumā́n vā́javān \
tásmā eváinaṃ juhoti \
yamā́ya tvā́ṅgirasvate pitṛmáte svā́héty āha \
prāṇó vái yamó 'ṅgirasvān pitṛvā́n \
5.7.112
tásmā eváinaṃ juhoti \
etā́bhya eváinaṃ devátābhyo juhoti \
dáśa sáṃ padyante \
dáśākṣarā virā́ṭ \
ánnaṃ virā́ṭ \
virā́jaivā́nnādyam áva rundhe \
rauhiṇā́bhyāṃ vái devā́ḥ suvargám āyan \
tád rauhiṇáyo rauhiṇatvám \
yád rauhiṇáu bhávataḥ \
rauhiṇā́bhyām evá tád yájamānaḥ suvargáṃ lokám eti \
áhar jyótiḥ ketúnā juṣatām̐ sujyotír jyótiṣām̐ svā́hā rā́trir jyótiḥ ketúnā juṣatām̐ sujyotír jyótiṣām̐ svā́héty āha \
ādityám evá tád amúṣmin loké 'hnā parástād dādhāra \
rā́triyā avástāt \
tásmād asā́v ādityò 'múṣṃ[im̐ lokè] 'horātrā́bhyaṃ dhṛtáḥ \ \\ manuṣyanāmā́ni paśávaḥ sīdatv íty āhéndrāyéty āhārdhayati ghnanti gṛhṇāty áhim̐sāyai páñcāhādityávate svā́héty āha pitṛmā́n eti catvā́ri ca \\
Commentaries (2)
- Taittirīyāraṇyakabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Vedārthaprakāśa — Sāyaṇa alias Mādhava, Sanskrit
Linked texts (6)
- Bhāradvājaśrautasūtra — Sanskrit
- Taittirīyasaṃhitā — Sanskrit
- Kaṭhāraṇyaka — Sanskrit
- Pravargyabrāhmaṇa — Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Die Religion des Veda — Hermann Oldenberg, German