Pramāṇa · Search · About · API

Taittirīya Āraṇyaka 5.9

Taittirīyāraṇyaka 5.9

Language
Sanskrit

5.9.1

ghárma yā́ te diví śúg íti tisrá ā́hutīr juhoti \
chándobhir evā́syaibhyó lokébhyaḥ śúcam áva yajate \
íyaty ágre juhoti \
áthéyaty áthéyati \
tráya imé lokā́ḥ \
ebhyá evá lokébhyaḥ śúcam áva yajate \
ánu no 'dyā́numatir íty āhā́numatyai \
divás tvā paraspā́yā íty āha \
divá evémām̐lokā́n dādhāra \
bráhmaṇas tvā paraspā́yā íty āha \

5.9.2

eṣv èvá lokéṣu prajā́ dādhāra \
prāṇásya tvā paraspā́yā íty āha \
prajā́sv e/va prāṇā́n dādhāra \
śíro vā́ etád yajñásya \
yát pravargyàḥ \
asáu khálu vā́ ādityáḥ pravargyàḥ \
táṃ yád dakṣiṇā́ pratyáñcam údañcam ud vāsayet \
jihmáṃ yajñásya śíro haret \
prā́ñcam úd vāsayati \
purástād evá yajñásya śíraḥ práti dadhāti \

5.9.3

prā́ñcam úd vāsayati \
tásmād asā́v ādityáḥ purástād úd eti \
śaphopayamā́n dhavítrāṇi dhṛ́ṣṭī íty anvávaharanti \
sā́tmānam eváinam̐ sátanuṃ karoti \
sā́tmā 'múṣmim̐ loké bhavati \
yá eváṃ véda \
áudumbarāṇi bhavanti \
ū́rg vā́ udumbáraḥ \
ū́rjam evā́va rundhe \
vártmanā vā́ anvítya \

5.9.4

yajñám̐ rákṣām̐si jighām̐santi \
sā́mnā prastotā́ 'nvávaiti \
sā́ma vái rakṣohā́ \
rákṣasām ápahatyai \
trír nidhánam úpaiti \
tráya imé lokā́ḥ \
ebhyá evá lokébhyo rákṣām̐sy ápa hanti \
púruṣaḥpuruṣo nidhánam úpaiti \
púruṣaḥpuruṣo hí rakṣasvī́ \
rákṣasām ápahatyai \

5.9.5

yát pṛthivyā́m udvāsáyet \
pṛthivī́m̐ śucā́rpayet \
yád apsú \
apáḥ śucā́rpayet \
yád óṣadhīṣu \
óṣadhīḥ śucā́rpayet \
yád vánaspátiṣu \
vánaspátīñ chucā́rpayet \
híraṇyaṃ nidhā́yódvāsayati \
amṛ́taṃ vái híraṇyam \

5.9.6

amṛ́ta eváinaṃ práti ṣṭhāpayati \
valgúr asi śaṃyúdhāyā íti tríḥ pariṣiñcán páry eti \
trivṛ́d vā́ agníḥ \
yā́vān evā́gníḥ \
tásya śúcam̐ śamayati \
tríḥ púnaḥ páry eti \
ṣáṭ sáṃ padyante \
ṣáḍ vā́ ṛtávaḥ \
ṛtúbhir evā́sya śúcam̐ śamayati \
cátuḥsraktir nā́bhir ṛtásyéty āha \

5.9.7

iyáṃ vā́ ṛtám \
tásyā eṣá evá nā́bhiḥ \
yát pravargyàḥ \
tásmād evám āha \
sádo viśvā́yur íty āha \
sádo hī́yám \
ápa dvéṣo ápa hvára íty āha bhrā́tṛvyāpanutyai \
ghármaitát té 'nnam etát púrīṣam íti dadhnā́ madhumiśréṇa pūrayati \
ū́rg vā́ annā́dyaṃ dádhi \
ūrjáiváinam annā́dyena sám ardhayati \

5.9.8

ánaśanāyuko bhavati \
yá eváṃ véda \
rántir nā́māsi divyó gandharvá íty āha \
rūpám evā́syaitán mahimā́nam̐ rántiṃ bandhútāṃ vy ā́ caṣṭe \
sám ahám ā́yuṣā sáṃ prāṇénéty āha \
āśíṣam eváitā́m ā́ śāste \
vy àsáu yò 'smān dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmá íty āha \
abhicārá evā́syaiṣáḥ \
ácikradad vṛ́ṣā hárir íty āha \
vṛ́ṣā hy èṣáḥ \

5.9.9

vṛ́ṣā háriḥ \
mahā́n mitró ná darśatá íty āha \
stáuty eváinam etát \
cíd asi samudráyonir íty āha \
svā́m eváinaṃ yóniṃ gamayati \
námas te astu mā́ mā him̐sīr íty āhā́him̐sāyai \
viśvā́vasum̐ soma gandharvám íty āha \
yád evā́sya kriyámāṇasyāntaryánti \
tád evā́syaiténā́ pyāyayati \
viśvā́vasur abhí tán no gṛṇātv íty āha \

5.9.10

pū́rvam evóditám \
úttareṇābhí gṛṇāti \
dhíyo hinvānó dhíya ín no avyād íty āha \
ṛtū́n evā́smai kalpayati \
prā́sāṃ gandharvó amṛ́tāni vocád íty āha \
prāṇā́ vā́ amṛ́tāḥ \
prāṇā́n evā́smai kalpayati \
etát tváṃ deva gharma devó devā́n úpāgā íty āha \
devó hy èṣá sán devā́n upáiti \
idám aháṃ manuṣyò manuṣyā̀n íty āha \

5.9.11

manuṣyò hí \
eṣá sán manuṣyā̀n upáiti \
īśvaró vái pravargyàm udvāsáyan \
prajā́ṃ paśū́nt somapīthám anūdvā́saḥ sómapīthā́nu méhi \
sahá prajáyā sahá rāyáspóṣeṇéty āha \
prajā́m evá paśū́nt somapīthám ātmán dhatte \
sumitrā́ na ā́pa óṣadhayaḥ santv íty āha \
āśíṣam eváitā́m ā́ śāste \
durmitrā́s tásmai bhūyāsur yò 'smā́n dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dviṣmá íty āha \
abhicārá evā́syaiṣáḥ \
prá vā́ eṣò 'smāl lokā́c cyavate \
yáḥ pravargyàm údvāsayati \
úd u tyáṃ citrám íti saurī́bhyām ṛghyā́ṃ púnar étya gā́rhapatye juhoti \
ayáṃ vái lokó gā́rhapatyaḥ \
asmínn evá loké práti tiṣṭhati \
asáu khálu vā́ ādityáḥ suvargó lokáḥ \
yát saurī́ bhávataḥ \
ténaivá suvargā́l lokā́n náiti \ \\ bráhmaṇas tvā paraspā́yā íty āha dadhāty anvítya rakṣasvī́ rákṣasām ápahatyai vái híraṇyam āhārdhayati hy èṣá gṛṇātv íty āha manuṣyā̀n íty āhāsyaiṣò 'ṣṭáu ca \\

Commentaries (1)

Linked texts (2)

Discussed in (4)