Pramāṇa · Search · About · API

Gopathabrahmana 1.2.9

Gopathabrāhmaṇa 1.1.1–1.3.6 (ed. Mitra and Vidyābhūṣaṇa 1872) 1.2.9

Language
Sanskrit

1.2.9

ekapād dvipada iti vāyur ekapāt tasyākāśaṃ pādaś candramā dvipāt tasya pūrvapakṣāparapakṣau pādāv ādityas tripāt tasyeme lokāḥ pādā agniḥ ṣaṭpādas tasya pṛthivyantarikṣaṃ dyaur āpa oṣadhivanaspataya imāni bhūtāni pādās teṣāṃ sarveṣāṃ vedā gatir ātmā pratiṣṭhitāś catasro brahmaṇaḥ śākhā atho āhuḥ ṣaḍ iti mūrtir ākāśaś cety ṛcā mūrtir yājuṣī gatiḥ sāmamayaṃ tejo bhṛgvaṅgirasām āpaitad brahmaiva yajñaś catuṣpād dviḥ saṃsthita iti / tasya bhṛgvaṅgirasaḥ saṃsthe atho āhur ekasaṃsthita iti yaddhotarcāṃ maṇḍalaiḥ karoti pṛthivīṃ te nāpyāyayati etasyāṃ hy agniś carati / tad apy etad ṛcoktam / agnivāsāḥ pṛthivy asi tanyūr iti / yad adhvaryur yajuṣā karoty antarikṣaṃ tenāpyāyayati tasmin vāyur na niviśate katamac ca nāha iti / tad apy etad ṛcoktam / antarikṣe pathibhir hrīyamāṇo na niviśate katamac ca nāhaḥ / apāṃ yoniḥ prathamajā ṛtasya kva svijjātaḥ kuta ābabhūveti / yad udgātā sāmnā karoti divaṃ tenāpyāyayati tatra hy ādityaḥ śukraś carati / tad apy etad ṛcoktam / uccāyataṃ tam aruṇaṃ suparṇam iti / yad brahmarcāṃ kāṇḍaiḥ karoty apas tenāpyāyayati candramā hy apsu carati / tad apy etad ṛcoktam / candramā apsantar iti / tāsām oṣadhivanaspatayaḥ kāṇḍāni tato mūlakāṇḍaparṇapuṣpaphalapraroharasagandhair yajño vartate 'dbhiḥ karmāṇi pravartante 'dbhiḥ somo viṣūyate tad yad brahmāṇaṃ karmaṇi karmaṇy āmantrayaty apas tenānujānāty eṣo hy asya bhāgas tad yathā bhokṣyamāṇo 'pa eva prathamam ācāmayed apa upariṣṭād evaṃ yajño 'dbhir eva pravartate 'psu saṃsthāpyate tasmād brahmā purastāddhomasaṃsthitahomair yajño vartate 'ntarā hi purastāddhomasaṃsthitahomair yajña parigṛhṇāty antarā hi bhṛgvaṅgirasaḥ vedānoduhya bhṛgvaṅgirasaḥ somapānaṃ manyante somātmako hy ayaṃ veda / tad apy etad ṛcoktam / somaṃ manyate papivān
iti / tad yathemāṃ pṛthivīm udīrṇāṃ jyotiṣā dhūmāyamānāṃ varṣaṃ śamayaty evam brahmā bhṛgvaṅgirobhir vyāhṛtibhir yajñasya viriṣṭaṃ śamayaty agnir ādityāya ma ity ete 'ṅgirasa eta idaṃ sarvaṃ samāpnuvanti vāyur āpaś candramā ity ete bhṛgava eta idaṃ sarvaṃ samāpyāyayanty ekam eva saṃsthaṃ bhavatīti brāhmaṇam //

Other recensions (1)

Linked texts (1)