Samavidhi 6
Sāmavidhi 6
- Language
- Sanskrit
Contents
- 6.3 — 2 parts
6.1
4
1. athātaḥ prāyaścittānām
2. anādeśe mantrā balavantastapo'nvitāḥ pāvanā
bhavanti
3. āpannaḥ prāyaścittaṃ caret
4. abhyāsaḥ sāmnā śata̍ daśāvaram
6.2
kāhalamuktvā dadhikrāvṇo akāriṣam
(sāma. i. 556) ityetadgāyet
6. paruṣamuktvedaṃ viṣṇurvicakrama iti
7. brāhmaṇamuktvā triḥ
8. bhrātaraṃ mātulaṃ pitṛvyamiti gurujātīyān
prasādya pakṣiṇī rātrimupoṣya tavāha soma rāraṇeti(sāma. i. 516) prathamamekavim̐śatikṛtvaḥ
9. upādhyāyaṃ mātaraṃ pitaramityeteṣu trirātramupavasannetasyaivāntyam
10. anadhyāpyamadhyāpya saptarātramupavasan sadā
gāvaḥ śucayo viśvadhāyasaḥ ityetadgāyet
11. ayājyayājane dakṣiṇāstyaktvā māsaṃ caturthe
kāle bhuñjānaḥ kānī ityetadgāyet
12. amedhyadarśane ye te panthā adho diva
iti | tathānedhyaghrāṇe
13. abhojyabhojane'medhyaprāśane vā niṣpurīṣībhāvastrirātrāvaraṃ tūpavasanneto ntrindram̐ stavāma śuddham
iti pūrvaṃ sadā sahasrakṛtva āvartayan
1 14. bahūnyapyupapatanīyāni kṛtvā tribhiranaśnatpārāyaṇaiḥ pūto bhavati
6.3
10 15. surāṃ pītvā saṃvatsaramaṣṭame kāle bhuñjāno
yatpāṇyoḥ saṃbhavedavāṅnābhyūrdhvaṃjānu barhitastriraha upaspṛśam̐stathā rātrau, sthānāsanābhyāṃ [tiṣṭhedahani rātrāvāsīta |]
pavitraṃ ta ityuttareṇāhorātrāṇi japan grāmadvāre sthānāsanabhojanāni yatra labheta tatra vasenna pravaset | svakarmaṇābhi15 bhāṣeta | caturṇāṃ brāhmaṇānāmagrataḥ prāśnīyāt | grāmadvārasyaivāgrata āvaśyakānyābhikrāmet | ato'nyathā śaṅkyam | pūrṇe
saṃvatsare tailaṃ lavaṇaṃ kṣuramagniṃ gāṃ bījānītyālabdhavantaṃ brāhmaṇā
brūyuścaritaṃ tavetyom bho iti brūyāt saptāvarān sapta parān
19 hantyanṛtaṃ caritaṃ tava sucaritaṃ tavetyom bho iti brūyāt
ata ūrdhvaṃ keśaśmaśrulomanakhāni vāpayitvā'hataṃ vasanaṃ
paridhāya brāhmaṇān svasti vācayitvā pūto bhavati
sucaritam iti taiḥ pṛṣṭaḥ sa punaḥ oṃ bho iti brūyāt | ata ūrdhvam
uktaśapathapūrvakasaṃbhāṣaṇādanantaraṃ keśaśmaśrulomanakhāni niyamakāle pravṛddhāni
vāpayitvā chedayitvā ahataṃ nūtanaṃ vasanaṃ vastraṃ paridhāya parita ācchādya
brāhmaṇān svasti vācayitvā pūta uktadoṣādviyukto bhavati
etena kalpena bhrūṇahā pūrvametena brahmahā śuddhāśuddhīyamuttarametena suvarṇasteno'bhitripṛṣṭhamityabhi tripṛṣṭhamiti
6.3.p1
5
iti pañcamo'nuvākaḥ
1. brāhmaṇasva hṛtvā māsamudake vāsaścaturthe kāle
bhojanaṃ divā bahirā syād vratānte śuknaṃ te anyadyajataṃ te
anyadityetaddvāyet
"sāyaṃprātardvijātīnāmaśanaṃ śruticoditam"
6.3.p2
ma. smṛ. ii. 52 [6]
6.1-2
2. anyasya hṛtvā kṛcchraṃ carannaya sahasramānava
iti dvitīyam
6.2-2
3. gurudārān gatvā surāpakalpenākrāntivyetad
gāyet
4. brāhmaṇadārān gatvā trīn kṛcchrāṃścaran
brahma jajñānam (sāma. i. 321) iti pūrvam
5. anyasya gatvā kṛcchraṃ carannaraṇyorityetat
6. śūdrāṃ gatvā trirātramupavasanniḍāmagna ityetat
7. akāle dārānupaitya trīn prāṇāyāmānāyamya
kayānāyā dvitīyamāvartayet
6.3-2
8. brāhmaṇādvārdhuṣim̐ hṛtvā trīn kṛcchrām̐ścaran
brahma jajñānamityuttaram
9. anyasya hṛtvā kṛcchraṃ carannanu hi tvā sutaḥ
sometyanu hi tvā sutaḥ someti
6.1-3
6
ṣaṣṭho'nuvākaḥ
saptamaḥ khaṇḍaḥ
1. rājñaḥ pratigṛhya māsamudake vasan divā
bhuñjāno mahattatsomo mahiṣaścakāretyetadgāyet
2. anyasyāpratigrāhyasya kṛcchraṃ caram̐strikadrukeṣvityetat
3. adattādāna ekarātramupavasantamisrigmena
(sāma. i. 22) iti dvitīyam
6.2-3
4. brāhmaṇāyāvagūrya prāṇaṃ gāyet | nihatyāpānam
śoṇite kṣarati pra soma devavītaya iti dvitīyam
6.4
5. rājanyavaiśyau savanagatau hatvā brāhmaṇasvakalpena
śuddhāśuddhīyamuttaram
6. śūdram̐hatvā dvādaśarātramupavāsa udake ca
vāso'yaṃ ta indra soma iti dvitīyam
7. gām̐hatvā dvādaśarātramupavāsa udake ca vāso
vayaṃ gha tvā sutāvanta iti dvitīyam
8. anyat prāṇi hatvaikarātramupavasanagnastigmena
(sāma. i. 22) iti dvitīyam
9 avakīrṇī trīn kṛcchām̐ścaran parīto ṣiñcatā
sutamiti caturthamava̍rtayet
10. etena kalpena parivettā parivindaśca somam̐
rājānaṃ varuṇamityetat
11. ayonau retaḥ siktvāgnirmūrddhā ghṛtavatī
(sāma. i. 378) dvitīyaṃ yaditastanvo mameti ca
12. śūdrajīvikāyāṃ sevitvoparamya trīn kṛcchrām̐ścaram̐ścakramityetadgāyet
13. vaiśyajīvikāyāṃ vayaḥ suparṇā (sāma. i. 319)
ityetat | rājanyajīvikāyāṃ pavasva soma madhumā
ṛtāvetyetadabhityaṃ meṣamiti vā
14. sadā prayogaḥ
15. brāhmaṇamanṛtamabhiśasya tatpāpaṃ pratipadyate
guhyaṃ prakāśayannardhabhāg bhavati
16. agnistigmena (sāma. i, 22) iti vargaṃ prayuñjānastena
tattarati tena tattarati
6.1-4
7
saptamo'nuvākaḥ
aṣṭamaḥ khaṇḍaḥ
1. rasān vikrīyā kṛcchraṃ caran ghṛtavatīdvitīyam
2. ubhayatodantān vikrīya kṛcchraṃ caran ko
adya yuṅkta ityetat
3. tān pratigṛhyaitenaiva kalpena śaṃ padamityetat
4. adattāṃ kanyāṃ prakṛtya kṛcchra carannabhrātṛvyo
anā tvamityetadgāyet
5. tāṃ pratigṛhyaitenaiva kalpena śaṃ padamityetat
6. abhyudito bhadro no agnirāhuta (sāma. i. 111)
ityetadgāyet || abhyastamito na tasya māyayā ca na
(sāma. i. 104) iti
6.2-4
7. duḥsvapneṣvadyā no deva savitar (sāma. i. 141)
iti dvitīyam
8. anyasmiṃstvanājñāte kayānāyā dvitīyamāvartayet
9. agnidagdhe ghṛtāktān yavāñjuhuyājjātaḥ pareṇa
dharmeṇetyetenāgnaye svāheti ca
10. mūṣikajagdhe tilāñjuhuyānnaki devā
inīmasītīndrāya svāheti ca
11. kūrcanāśa ekarātramupavasanjhagnistigmeneti
dvitīyam
12 anyasmiṃstvanājñāte yaṃ vṛtreṣviti dvitīyam
13. manuṣyeṣvabhivāteṣu ghṛtāktānāṃ yavānāmāḍhakaṃ
juhuyādagne tvanno antama iti caturvargeṇa sāmānteṣu
svāhākārairagnaye svāhā vāyave svāhā sūryāya svāhā candrāya
svāheti ca snehavadamā samannaṃ brāhmaṇān bhojayitvā svasti
vācayitvā svasti haiṣāṃ bhavati
14. goṣvabhivātāsu ghṛtāktānāṃ yavānāmāḍhakaṃ
juhuyādā vo rājānam (sāma. i. 69) ityetena rudrāya svāheti
ca yāvatīrdhūmaḥ spṛśati svasti hāsāṃ bhavati
15. aśveṣvabhivāteṣu ghṛtāktānāṃ yavānāmāḍhakaṃ
juhuyādaśvī rathī (sāma. i. 277) dvitīyenāśvibhyā svāheti ca
yāvato dhūmaḥ spṛśati svasti haiṣāṃ bhavati svasti haiṣāṃ
bhavati
6.1-5
8
1. athātaḥ kāmyānām
2. anādeśe trirātramupavāsaḥ puṣyeṇārambhaḥ
3. āyuṣyāṇyeva prathamam
6.2-5
5. abodhyagni (grāma. 3.8.73.1) mahi
trīṇām (grāma. 5.8.192.1&2) iti dve, tvāvata (grāma.
5.8.193.1) indraṃ naro (grāma. 8.9.318.1) grāme geyamāyuriti
cāsya nidhanaṃ kuryāt, tyamū ṣu (grāma. 9.11.332.1 & 2) dve,
trātāramindra (grāma. 9.11.333.1) havirityetasya sthāne
svasti na iti, somaḥ punānya (grāma. 17.10.572.6)
sasuprathaṃ (grāma. 17.11.582.1) viśvato dāvanniti
(ā. gā. 3.4.74.1) pūrvaṃ rahasya uduttamaṃ varuṇapāśam
(ā. gā. 1.3.23.1) ityeṣo'riṣṭavarga eteṣāmekamekaṃ vā
sarvāṇi vā prayuñjānaḥ śataṃ varṣāṇi jīvati | jarayaiva
visram̐sate
6.3-3
6. ājāśrāje (ā. gā. 6.1.152.1&153.1)
śukracandre (ā. gā. 36.89.1 & 90.1) rājanarauhiṇake
(ā. gā. 4.4.123. 1 & 2) śukriyādye (ā gā. 6.1.148.1 &
149.1) hā u svaratādīni catvāri setuṣāma (ā. gā.
2.7.57.1.) caiṣaḥ pavitravarga eteṣāmekamanekaṃ vā sarvāṇi vā
prayuñjānaḥ pūto bhavati
7. bahu pratigṛhya yājayitvā vāsannamātmānaṃ
manyamāno gauṣūktāśvasūkte (grāma. 3.1.122. 1 & 2) śuddhāśuddhīye (grāma. 9.12 350. 1 & 2) taratsamandī-(grāma. 14.4.
500. 1) tyetāni prayuñjānaḥ pūto bhavati
6.4-2
8. tavaśyāvīyaṃ prayuñjānaḥ śuciḥ pūto brahmalokamabhisaṃpadyate na ca punarāvartate
6.5
9. uduttamaṃ varuṇapāśamityetat sadā prayuñjānaḥ
saṃbādhaṃ na nigacchati | nigataśca pramucyate
10. gaurāntasarṣapāṃstuce tunāya tat su na ityetena
prāśnīyāt | dīrghāyurbhavati
11. trīn vodakāñjalīn sadācāmet pibā
somamindra mandatu tvetyetābhyāṃ dīrghāyurbhavati dīrghā
yurbhavati
Linked texts (2)
- Sāmavidhānabrāhmaṇa — Sanskrit
- Sāmavedasya Brāhmaṇānyaṣṭau — Sanskrit