Pañcaviṃśa (Tāṇḍya Mahā) Brāhmaṇa 158
Pañcaviṃśabrāhmaṇa 158
- Language
- Sanskrit
158
(PB 15.5.1) ''tvaṃ somāsi dhārayur'' iti gāyatrī bhavaty ahno dhṛtyai tvam iti bṛhato rūpaṃ bārhataṃ hy etad ahaḥ
(PB 15.5.2) ''tvaṃ hy aṅga daivyā'' iti tvam iti bṛhato rūpaṃ bārhataṃ hy etad ahaḥ
(PB 15.5.3) ''pavasva deva vītaya'' iti bṛhato rūpaṃ bārhataṃ hy etad ahaḥ
(PB 15.5.4) ''parityaṃ haryataṃ harim'' iti parivatyo bhavanty anto vai navamam ahasyaitāḥ paryāptyai
(PB 15.5.5) ''pavasva soma mahe dakṣāya-'' ity akṣarapaṅktiḥ stomānāṃ prabhūtir atho etad dhy evaitarhi chando 'yātayāma yad akṣarapaṅktis tena chandomā ayātayāmānaḥ kriyante brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsy āpyante kiṃ chandasaś chandomā ity etac chandaso yad etā akṣarapaṅktaya iti brūyāt
(PB 15.5.6) ''upoṣu jātam apturam'' iti gāyatryas satyo jagatyo rūpeṇa tasmāt jagatīnāṃ loke kriyante
(PB 15.5.7) gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brahmaṇam
(PB 15.5.8) āśvasūktaṃ bhavati
(PB 15.5.9) agniṃ vai pūrvair aharbhir ājuhoty athaitad ādityadaivatyam ahaḥ śukra āhuta ity asau vā ādityaḥ śukras tam evaitenājuhoti
(PB 15.5.10) śāmmadaṃ bhavati
(PB 15.5.11) śammad vā etenāṅgiraso 'ñjasā svargaṃ lokam apaśyat svargasya lokasyānukhyātyai svargāl lokān na cyavate tuṣṭuvānaḥ
(PB 15.5.13) āśiṣam evāsmā etenāśāste sāma hi satyāśīḥ
(PB 15.5.14) dāvasur vā etad āṅgirasaḥ paśukāmaḥ sāmāpaśyat tena sahasraṃ paśūn asṛjat yad etat sāma bhavati paśūnāṃ puṣṭyai
(PB 15.5.15) pratīcīneḍaṃ kāśītaṃ bhavati
(PB 15.5.16) parācībhir vā anyābhir iḍābhī reto dadhad athaitat pratīcīneḍaṃ kāśītaṃ prajātyai tasmāt parāñco garbhāḥ sambhavanti pratyañcaḥ prajāyante tasmād ute 'vācīnabilebhyo nāvapadyanta etena hy eva te dhṛtāḥ
(PB 15.5.17) hāviṣkṛtaṃ bhavati pratiṣṭhāyai kṛtānuvāda eva saḥ
(PB 15.5.18) sauparṇaṃ bhavati yad eva sauparṇasya brahmaṇam
(PB 15.5.19) vaiśvamanasaṃ bhavati
(PB 15.5.20) viśvamanasaṃ vā ṛṣim adhyāyam udvrajitaṃ rakṣo 'gṛhṇāt tam indro 'cāyad ṛṣiṃ vai rakṣo 'grahīd iti tam abhyavadad ṛṣe kas tvaiṣa iti, sthāṇur iti brūhīti rakṣo 'bravīt, sa sthāṇur ity abravīt tasmai vā etena praharety asmā iṣīkāṃ vajraṃ prayacchann abravīt tenāsya sīmānam abhinat saiṣendreṇateṣīkā pāpmā vāva sa tam agṛhṇāt taṃ vaiśvamanasenāpāhatāpapāpmānaṃ hate vaiśvamanasena tuṣṭuvānaḥ
(PB 15.5.21) gaurīvitaṃ bhavati yad eva gaurīvitasya brāhmaṇam
(PB 15.5.22) nihavo bhavaty annādyasyāvarudhyai
(PB 15.5.23) hīti vā annaṃ pradīyata īty āgrir annam atti
(PB 15.5.24) ṛṣayo vā indraṃ pratyakṣa nāpaśyan sa vasiṣṭho 'kāmayata katham indraṃ pratyakṣaṃ paśyeyam iti sa etan nihavam apaśyat tato vai sa indraṃ pratyakṣam apaśyat, sa enam abravīd brāhmaṇaṃ te vakṣyāmi yathā tvatpurohitā bharatāḥ prajaniṣyante 'tha mānyebhya ṛṣibhyo mā pravoca iti tasmā etān stomabhāgān abravīt tato vai vasiṣṭhapurohitā bharatāḥ prājāyanta sendraṃ vā etat sāma yad etat sāma bhavati sendratvāya
(PB 15.5.25) yad vāhiṣṭhīyaṃ bhavati
(PB 15.5.26) brahmayaśasaṃ vā etāni sāmāny ṛcā śrotrīyāṇi brahmāyaśasī bhavati yad vāhiṣṭhīyena tuṣṭuvānaḥ
(PB 15.5.27) āsitaṃ bhavati yad evāsitasya brāhmaṇam
(PB 15.5.28) sādhraṃ bhavati siddhyai
(PB 15.5.29) ākūpāraṃ bhavati
(PB 15.5.30) akūpāro vā etena kaśyapo jemānaṃ mahimānam agacchaj jemānaṃ mahimānaṃ gacchaty ākūpāreṇa tuṣṭuvānaḥ
(PB 15.5.31) vidharma bhavati dharmasya vidhṛtyai
(PB 15.5.32) brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsy āpyante kiṃ chandasaś chandomā iti puruṣacchandasa iti brūyāt puruṣo vai pāṅktaḥ puruṣo dvipadā chandomānām ayātayāmatāyai
(PB 15.5.33) śrudhyaṃ bhavati
(PB 15.5.34) paśavo vai śrudhyaṃ paśūnām avarudhyai
(PB 15.5.35) prajāpatiḥ paśūn asṛjata te 'smāt sṛṣṭā apākrāmaṃs tān etena sāmnā śrūdhiyā ehiyety anvahvayat ta enam upāvartanta yad etat sāma bhavati paśūnām upāvṛtyai
(PB 15.5.36) upainaṃ paśava āvartante ya evaṃ veda
(PB 15.5.37) gāyatrīṣu stuvanti pratiṣṭhāyai brahmavarcasāya yenaiva prāṇena prayanti tam abhyudyantīḍāntāḥ pavamānā bhavanti paśavo vā iḍā paśavaś chandomāḥ paśuṣv eva tat paśūn dadhāti stomaḥ
Commentaries (1)
- Tāṇḍyamahābrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit