Ṣaḍviṃśa Brāhmaṇa ("26th" book) 4.9
Vedārthaprakāśa 4.9
- Language
- Sanskrit
4.9
saḥ evaṃ taiḥ paryanuyuktaḥ udgātā, evaṃ brūyāt | tena prasiddhena yena jyotiṣā | jyotiḥ sūryātmakaṃ teja jyotiḥ prakāśakamabhūt | tena yena ṛg jyotiḥ ṛgapi jyotiḥ abhivyaktākṣarā bhavati | yadvā, ṛkśabdena tadadhiṣṭhānāgnistatkṣayate | kiṃ ca, tena yena gāyatrī jyotiḥ | api ca tena yena chandaḥ chandomātraṃ jyotiḥ | tathā tena yena sāmāpi jyotiḥ | tejo vai sāmarūpam (tai. saṃ. 3. 2. 9. 3) iti śruteḥ | yadvā sāmnāmadhiṣṭhātā sūryo lakṣyate |
kiṃ bahunā | tena yena gāyatrī jyotiḥ | tena yena sarvāṇi devatā jyotiḥ | jyotirākhyaṃ sāmaivāhamagāsiṣaṃ na tama iti | kiṃca, yuṣmāṃstu prativaktṝn yuṣmā̍neva pāpmanā pāparūpeṇa tamasā vidhyeti bādhe | yuṣmā̍neva ajñān karomītyāha brūyāt | tatraivaṃ sati enān prativaktṝn pāpmanaiva tamasā vidhyatīti | evamatipraśastatvāt viśvarūpagānapakṣe jyotīṃṣi gāyedityarthaḥ | yat stūyate tad vidhīyate iti nyāyena stutyā vidhikalpanasya yuktatvāt | ata eva drāhyāyaṇo viśvarūpagānapakṣe jyotirgānaṃ kālaṃ prakāraṃ ca darśayāmāsa | viśvarūpāścedgāyejjyotīṃṣyapi gāyet | parihite prātaranuvāke'ponaptrīyaṃ nāma sūktaṃ purā tasmāttaddhotāramāramayitvāgrayaṇasya vā'nuhiṃkāraṃ pavitraṃ dhārayannāstāve vā prāpya purā stomayogādagnirjyotirjyotiragnirindro jyotirjyotirindraḥ sūryo jyotirjyotiḥ sūrya (sā. 1831) ityeteṣu pādeṣu tristrirekaikam abhyāsaṃ manasā gāyatraṃ gāyet (2.4.18-22; lā. 1. 8. 13-14) iti | asyārthaḥ | yadi viśvarūpā gāyet tarhi hotrā prātaranuvāke śastre samāpite sati tenaivānuvaktavyamaponaptrīyaṃ nāma kiṃcit sūktamasti | tadanuvacanāt pūrvaṃ hotāramārametyuktvā udgātā jyotīṃṣi gāyet |
yadvā | āgrayaṇaṃ gṛhṇato'dhvaryoḥ hiṃkāravelāyāṃ daśāpavitraṃ dhārayan tāni gāyet | athavā āstāvaṃ bahiṣpavamānastutideśaṃ prāpya stomayogāt pūrvamagnirjyotirjyotiragnirityevaṃ prathamaḥ pādaḥ | indro jyotirjyotirindra iti dvitīyaḥ | sūryo jyotirjyotiḥ sūrya iti tṛtīyaḥ | evametāṃstrīn pādān pratyekaṃ trirabhyasya, prathame pāde trirabhyaste manasā gāyatram [a] niruktaṃ gāyet | evamuttarayorapi |
viśvarūpagānasya ṛcaḥ prathamaṃ pādamanūdya vyācaṣṭe—
Linked texts (1)
- Ṣaḍviṃśabrāhmaṇa — Sanskrit