Taittiriyabrahmana 1.2.6
Taittirīyabrāhmaṇa 1.2.6
- Language
- Sanskrit
1.2.6.1
prajā́patiḥ prajā́ḥ sṛṣṭvā́ vṛttó 'śayat /
táṃ devā́ bhūtā́nām̐ rásaṃ téjaḥ saṃbhṛ́tya /
ténainam abhiṣajyan /
mahā́n avavartī́ti /
tán mahāvratásya mahāvratatvám /
mahád vratám íti /
tán mahāvratásya mahāvratatvám /
maható vratám íti /
tán mahāvratásya mahāvratatvám /
pañcavim̐śáḥ stómo bhavati //
1.2.6.2
cáturvim̐śatyardhamāsaḥ saṃvatsaráḥ /
yád vā́ etásmin saṃvatsaré 'dhi prā́jāyata /
tád ánnaṃ pañcavim̐śám abhavat /
madhyatáḥ kriyate /
madhyató hy ánnam aśitám̐ dhinóti /
átho madhyatá evá prajā́nām ū́rg dhīyate /
átha yád vā́ idám antatáḥ kriyáte /
tásmād udanté prajā́ḥ sámedhante /
antatáḥ kriyate prajánanāyaivá /
trivṛ́c chíro bhavati //
1.2.6.3
tredhā vihitám̐ hí śíraḥ /
lóma chavī́r ásthi /
párācā stuvanti /
tásmāt tát sadṛ́g evá /
ná médyató 'nu medyati /
ná kṛ́śyató 'nu kṛśyati /
pañcadaśò 'nyáḥ pakṣó bhavati /
saptadaśò 'nyáḥ /
tásmād váyām̐sy anyatarám ardhám abhí paryā́vartante /
anyataráto hí tád gárīyaḥ kriyáte //
1.2.6.4
pañcavim̐śá ātmā́ bhavati /
tásmān madhyatáḥ paśávo váriṣṭhāḥ /
ekavim̐śáṃ púccham /
dvipádāsu stuvanti prátiṣṭhityai /
sárveṇa sahá stuvanti /
sárveṇa hy ā̀tmanātmanvī́ /
sahótpátanti /
ékaikām úcchim̐ṣanti /
ātmánn hy áṅgāni baddhā́ni /
ná vā́ eténa sárvaḥ púruṣaḥ //
1.2.6.5
yád itá_ito lómāni dató nakhā́n /
parimā́daḥ kriyante /
tā́ny evá téna prátyupyante /
áudumbaras tálpo bhavati /
ū́rg vā́ ánnam udumbáraḥ /
ūrjá evā́nnā́dyasyā́varuddhyai /
yásya talpasádyam ánabhijitam̐ syāt /
sá devā́nām̐ sā́myakṣe /
talpasádyam abhíjayānī́ti tálpam ārúhyódgāyet /
talpasádyam evā́bhíjayati //
1.2.6.6
yásya talpasádyam abhíjitam̐ syā́t /
sá devā́nām̐ sā́myakṣe /
talpasádyaṃ mā́ párājeṣī́ti tálpam ārúhyódgāyet /
ná talpasádyaṃ párājayate /
pleṅkhé śam̐sati /
máho vái pleṅkháḥ /
máhasa evā́nnā́dyasyā́varuddhyai /
devāsurā́ḥ sáṃyattā āsan /
tá ādityé vyā́yacchanta /
táṃ devā́ḥ sámajayan //
1.2.6.7
brāhmaṇáś ca śūdráś ca carmakarté vyā́yacchete /
dáivyo vái várṇo brāhmaṇáḥ /
asuryàḥ śūdráḥ /
imè 'rātsur imé subhūtám akrann íty anyataró brūyāt /
imá udvāsīkāríṇa imé durbhūtám akrann íty anyataráḥ /
yád eváiṣām̐ sukṛtáṃ yā́ rā́ddhiḥ /
tád anyatarò 'bhiśrī́ṇāti /
yád eváiṣāṃ duṣkṛtáṃ yā́ rāddhiḥ /
tád anyataró 'pahanti /
brāhmaṇáḥ sáṃjayati /
amúm evā́dityáṃ bhrā́tṛvyasya sáṃvindante //
Commentaries (4)
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
Linked texts (9)
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- History of Technology in India, Vol. I: From Antiquity to c. 1200 A.D. — A. K. Bag, English
- Śūdras in Ancient India: A Social History of the Lower Order down to circa A.D. 600 — R. S. Sharma, English
- The State in Ancient India: A Study in the Structure and Practical Working of Political Institutions in North India in Ancient Times — Beni Prasad, English
- The Inner Conflict of Tradition: Essays in Indian Ritual, Kingship, and Society — J. C. Heesterman, English
- A History of Hindu Political Theories from the Earliest Times to the End of the First Quarter of the Seventeenth Century A.D. — U. N. Ghoshal, English