Taittiriyabrahmana 3.1
Taittirīyabrāhmaṇa 3.1
- Language
- Sanskrit
Contents
3.1.1.1
agnír naḥ pātu kṛ́ttikāḥ /
nákṣatraṃ devám indriyám /
idám āsāṃ vicakṣaṇám /
havír āsáṃ juhotana /
yásya bhā́nti raśmáyo yásya ketávaḥ /
yásya_imā́ víśvā bhúvanāni sárvā /
sá kṛttikābhir abhí saṃvásānaḥ /
agnír no deváḥ suvité dadhātu /
prajā́pate rohiṇī́ vetu pátnī /
viśvárūpā bṛhatī́ citrábhānuḥ //
3.1.1.2
sā́ no yajñásya suvité dadhātu /
yáthā jī́vema śarádaḥ sávīrāḥ /
rohiṇī́ devy údagāt purástāt /
víśvā rūpā́ṇi pratimódamānā /
prajā́patim̐ havíṣā vardháyantī /
priyā́ devā́nām úpayātu yajñám /
sómo rā́jā mṛgaśīrṣéṇa ā́gann /
śiváṃ nákṣatraṃ priyám asya dhā́ma /
āpyā́yamāno bahudhā́ jáneṣu /
rétaḥ prajā́ṃ yájamāne dadhātu //
3.1.1.3
yát te nákṣatraṃ mṛgaśīrṣám ásti /
priyám̐ rājan priyátamaṃ priyā́ṇām /
tásmai te soma havíṣā vidhema /
śáṃ na edhi dvipáde śáṃ cátuṣpade /
ārdráyā rudráḥ práthamāna eti /
śréṣṭho devā́nāṃ pátir aghniyā́nām /
nákṣatram asya havíṣā vidhema /
mā́ naḥ prajā́m̐ rīriṣan mā́_utá vīrā́n /
hetī́ rudrásya pári ṇo vṛṇaktu /
ārdrā́ nákṣatraṃ juṣatām̐ havír naḥ //
3.1.1.4
pramuñcámānau duritā́ni víśvā /
ápa_agháśam̐saṃ nudatām árātim /
púnar no devy áditiḥ spṛṇotu /
púnarvasū naḥ púnar étāṃ yajñám /
púnar no devā́ abhíyantu sárve /
púnaḥ_punar vo havíṣā yajāmaḥ /
evā́ ná devy áditir anarvā́ /
víśvasya bhartrī́ jágataḥ pratiṣṭhā́ /
púnarvasū havíṣā vardháyantī /
priyáṃ devā́nām ápyetu pā́thaḥ //
3.1.1.5
bṛ́haspátiḥ prathamáṃ jā́yamānaḥ /
tiṣyàṃ nákṣatram abhí sáṃbabhūva /
śréṣṭho devā́nāṃ pṛ́tanāsu jiṣṇúḥ /
díśó 'nu sárvā ábhayaṃ no astu /
tiṣyàḥ purástād utá madhyató naḥ /
bṛ́haspátir naḥ páripātu paścā́t /
bā́dhetāṃ dvéṣo ábhayaṃ kṛṇutām /
suvī́ryasya pátayaḥ syāma /
idám̐ sarpébhyo havír astu júṣṭam /
āśreṣā́ yéṣām anuyánti cétaḥ //
3.1.1.6
yé antárikṣaṃ pṛthivī́ṃ kṣiyánti /
té naḥ sarpā́so hávam ā́gamiṣṭhāḥ /
yé rocané sū́ryasya_ápi sarpā́ḥ /
yé dívaṃ devī́m ánu saṃcáranti /
yéṣām āśreṣā́ anuyánti kā́mam /
tébhyaḥ sarpébhyo mádhumat_ juhomi /
úpahūtāḥ pitáro yé maghā́su /
mánojavasaḥ sukṛ́taḥ sukṛtyā́ḥ /
té no nákṣatre hávam ā́gamiṣṭhāḥ /
svadhā́bhir yajñáṃ práyataṃ juṣantām //
3.1.1.7
yé agnidagdhā́ yé 'nāgnidagdhāḥ /
yè 'múṃ lokáṃ pitáraḥ kṣiyánti /
yā́m̐ś ca vidmá yā́m̐ u ca ná pravidmá /
maghā́su yajñám̐ súkṛtaṃ juṣantām /
gávāṃ pátiḥ phálgunīnām asi tvám /
tád aryaman varuṇa mitra cā́ru /
táṃ tvā vayám̐ sanitā́ram̐ sanīnā́m /
jīvā́ jī́vantam úpa sáṃviśema /
yéna_imā́ víśvā bhúvanāni sáṃjitā /
yásya devā́ anusaṃyánti cétaḥ //
3.1.1.8
aryamā́ rā́jā_ajáras túviṣmān /
phálgunīnām ṛṣabhó roravīti /
śréṣṭho devā́nāṃ bhagavo bhaga_asi /
tát tvā viduḥ phálugunīs tásya vittāt /
asmábhyaṃ kṣatrám ajáram̐ suvī́ryam /
gómad áśvavad úpa sáṃnuda_ihá /
bhágo ha dātā́ bhága ít pradātā́ /
bhágo devī́ḥ phálgunīr ā́viveśa /
bhágasya_ít táṃ prasaváṃ gamema /
yátra deváiḥ sadhamā́daṃ madema //
3.1.1.9
ā́yātu deváḥ savitā_úpayātu /
hiraṇyáyena suvṛ́tā ráthena /
váhan hástam̐ subhágaṃ vidmanā́pasam /
prayácchantaṃ pápuriṃ púṇyam áccha /
hástaḥ práyacchatv amṛ́taṃ vásīyaḥ /
dákṣiṇena prátigṛbhṇīma enat /
dātā́ram adyá savitā́ videya /
yó no hástāya prasuvā́ti yajñám /
tváṣṭā nákṣatram abhyèti citrā́m /
subhám̐sasaṃ yuvatím̐ rócamānām //
3.1.1.10
niveśáyann amṛ́tān mártyām̐ś ca /
rūpā́ṇi pim̐śán bhúvanāni víśvā /
tán nas tváṣṭā tád u citrā́ vícaṣṭām /
tán nákṣatraṃ bhūridā́ astu máhyam /
tán naḥ prajā́ṃ vīrávatīm̐ sanotu /
góbhir no áśvaiḥ sámanaktu yajñám /
vāyúr nákṣatram abhyèti níṣṭyām /
tigmáśṛṅgo vṛṣabhó róruvāṇaḥ /
samīráyan bhúvanā mātaríśvā /
ápa dvéṣām̐si nudatām árātīḥ //
3.1.1.11
tán no vāyús tád u níṣṭyā śṛṇotu /
tán nákṣattraṃ bhūridā́ astu máhyam /
tán no devā́so ánujānantu kā́mam /
yáthā tárema duritā́ni víśvā /
dūrám asmát_śátravo yantu bhītā́ḥ /
tád indrāgnī́ kṛṇutāṃ tád víśākhe /
tán no devā́ ánumadantu yajñám /
paścā́t purástād ábhayaṃ no astu /
nákṣatrāṇām ádhipatnī víśākhe /
śréṣṭhāv indrāgnī́ bhúvanasya gopáu //
3.1.1.12
víṣūcaḥ śátrūn apabā́dhamānau /
ápa kṣúdhaṃ nudatām árātim /
pūrṇā́ paścā́d utá pūrṇā́ purástāt /
út_madhyatáḥ paurṇamāsī́ jigāya /
tásyāṃ devā́ ádhi saṃvásantaḥ /
uttamé nā́ka ihá mādayantām /
pṛthvī́ suvárcā yuvatíḥ sajóṣāḥ /
paurṇamāsy údagāt_śóbhamānā /
āpyāyáyantī duritā́ni víśvā /
urúṃ dúhāṃ yájamānāya yajñám //
3.1.2.1
ṛdhyā́sma havyáir námasā_upasádya /
mitráṃ deváṃ mitradhéyaṃ no astu /
anūrādhā́n havíṣā vardháyantaḥ /
śatáṃ jīvema śarádaḥ sávīrāḥ /
citráṃ nákṣatram údagāt purástāt /
anūrādhā́sa íti yád vádanti /
tán mitrá eti pathíbhir devayā́naiḥ /
hiraṇyáyair vítatair antárikṣe /
índro jyeṣṭhā́m ánu nákṣatram eti /
yásmin vṛtráṃ vṛtratū́rye tatā́ra //
3.1.2.2
tásmin vayám amṛ́taṃ dúhānāḥ /
kṣúdhaṃ tarema dúritiṃ dúriṣṭim /
purandarā́ya vṛṣabhā́ya dhṛṣṇáve /
áṣāḍhāya sáhamānāya mīḍhúṣe /
índrāya jyeṣṭhā́ mádhumad dúhānā /
urúṃ kṛṇotu yájamānāya lokám /
mū́laṃ prajā́ṃ vīrávatīṃ videya /
párācy etu nírṛtiḥ parācā́ /
góbhir nákṣatraṃ paśúbhiḥ sámaktam /
áhar bhūyād yájamānāya máhyam //
3.1.2.3
áhar no adyá suvité dadhātu /
mū́laṃ nákṣatram íti yád vádanti /
párācīṃ vācā́ nírṛtiṃ nudāmi /
śiváṃ prajā́yai śivám astu máhyam /
yā́ divyā́ ā́paḥ páyasā saṃbabhūvúḥ /
yā́ antárikṣa utá pā́rthivīr yā́ḥ /
yā́sām aṣāḍhā́ anuyánti kā́mam /
tā́ na ā́paḥ śám̐ syonā́ bhavantu /
yā́ś ca kū́pyā yā́ś ca nādyā̀ḥ samudríyāḥ /
yā́ś ca vaiśantī́r utá prāsacī́r yā́ḥ //
3.1.2.4
yā́sām aṣāḍhā́ mádhu bhakṣáyanti /
tā́ na ā́paḥ śám̐ syonā́ bhavantu /
tán no víśve úpaśṛṇvantu devā́ḥ /
tád aṣāḍhā́ abhí sáṃyantu yajñám /
tán nákṣatraṃ prathatāṃ paśúbhyaḥ /
kṛṣír vṛṣṭír yájamānāya kalpatām /
śubhrā́ḥ kanyā̀ yuvatáyaḥ supéśasaḥ /
karmakṛ́taḥ sukṛ́to vīryā̀vatīḥ /
víśvān devā́n havíṣā vardháyantīḥ /
aṣāḍhā́ḥ kā́mam úpayāntu yajñám //
3.1.2.5
yásmin bráhma_abhyájayat sárvam etát /
amúṃ ca lokám idám ū ca sárvam /
tán no nákṣatram abhijíd vijítya /
śríyaṃ dadhātv áhṛṇīyamānam /
ubháu lokáu bráhmaṇā sáṃjitā_imáu /
tán no nákṣatram abhijíd vícaṣṭām /
tásmin vayáṃ pṛ́tanāḥ sáṃjayema /
táṃ no devā́so ánujānantu kā́mam /
śṛṇvánti śroṇām amṛ́tasya gopā́m /
púṇyām asyā úpaśṛṇomi vā́cam //
3.1.2.6
mahī́ṃ devī́ṃ víṣṇupatnīm ajūryā́m /
pratī́cīm enām̐ havíṣā yajāmaḥ /
tredhā́ víṣṇur urugāyó vícakrame /
mahī́ṃ dívaṃ pṛthivī́m antárikṣam /
tát_śroṇā́_eti śráva icchámānā /
púṇyam̐ ślókaṃ yájamānāya kṛṇvatī́ /
aṣṭáu devā́ vásavaḥ somyā́saḥ /
cátasro devī́r ajárāḥ śráviṣṭhāḥ /
té yajñáṃ pāntu rájasaḥ parástāt /
saṃvatsarī́ṇam amṛ́tam̐ svastí //
3.1.2.7
yajñáṃ naḥ pāntu vásavaḥ purástāt /
dakṣiṇatò 'bhíyantu śráviṣṭhāḥ /
púṇyaṃ nákṣatram abhí sáṃviśāma /
mā́ no árātir agháśam̐sā_ā́gann /
kṣatrásya rā́jā váruṇo 'dhirājáḥ /
nákṣatrāṇām̐ śatábhiṣag vásiṣṭhaḥ /
táu devébhyaḥ kṛṇuto dīrghám ā́yuḥ /
śatám̐ sahásrā bheṣajā́ni dhattaḥ /
yajñáṃ no rā́jā váruṇa úpayātu /
tán no víśve abhí sáṃyantu devā́ḥ //
3.1.2.8
tán no nákṣatram̐ śatábhiṣag juṣāṇám /dīrghám ā́yuḥ prátirad bheṣajā́ni /
ajá ékapād údagāt purástāt /
víśvā bhūtā́ni pratimódamānaḥ /
tásya devā́ḥ prasaváṃ yanti sárve /
proṣṭhapadā́so amṛ́tasya gopā́ḥ /
vibhrā́jamānaḥ samidhāná ugráḥ /
ā́_antárikṣam aruhad ágaṃ dyā́m /
tám̐ sū́ryaṃ devám ajám ékapādam /
proṣṭhapadā́so ánuyanti sárve //
3.1.2.9
áhir budhníyaḥ práthamāna eti /
śréṣṭho devā́nām utá mā́nuṣāṇām /
táṃ brāhmaṇā́ḥ somapā́ḥ somyā́saḥ /
proṣṭhapadā́so abhírakṣanti sárve /
catvā́ra ékam abhí kárma devā́ḥ /
proṣṭhapadā́sa íti yā́n vádanti /
té budhníyaṃ pariṣádyam̐ stuvántaḥ /
áhim̐ rakṣanti námasā_apasádya /
pūṣā́ revaty ánveti pánthām /
puṣṭipátī paśupā́ vā́jabastyau //
3.1.2.10
imā́ni havyā́ práyatā juṣāṇā́ /
sugáir no yā́nair úpayātāṃ yajñám /
kṣudrā́n paśū́n rakṣatu revátī naḥ /
gā́vo no áśvām̐ ánvetu pūṣā́ /
ánnam̐ rákṣantau bahudhā́ vírūpam /
vā́jam̐ sanutāṃ yájamānāya yajñám /
tád aśvínāv aśvayújā_úpayātām /
śúbhaṃ gámiṣṭhau suyámebhir áśvaiḥ /
sváṃ nákṣatram̐ havíṣā yájantau /
mádhvā sáṃpṛktau yájuṣā sámaktau //
3.1.2.11
yáu devā́nāṃ bhiṣájau havyavāháu /
víśvasya dūtā́v amṛ́tasya gopáu /
táu nákṣatraṃ jujuṣāṇā_úpayātām /
námo 'śvíbhyāṃ kṛṇumo 'śvayúgbhyām /
ápa pāpmā́naṃ bháraṇīr bharantu /
tád yamó rā́jā bhágavān vícaṣṭām /
lokásya rā́jā maható mahā́n hí /
sugáṃ naḥ pánthām ábhayaṃ kṛṇotu /
yásmin nákṣatre yamá éti rā́jā /
yásminn enam abhyáṣiñcanta devā́ḥ /
tád asya citrám̐ havíṣā yajāma /
ápa pāpmā́naṃ bháraṇīr bharantu /
nivéśanī yát te devā́ ádadhuḥ //
3.1.3.1
návo_navo bhavati jā́yamāno yám ādityā́ am̐śúm āpyāyáyanti /
yé vírūpe sámanasā saṃvyáyantī /
samānáṃ tántuṃ pari tātanā́te /
vibhū́ prabhū́ anubhū́ viśváto huve /
té no nákṣatre havam ā́gametam //
vayáṃ devī́ bráhmaṇā saṃvidānā́ḥ /
surátnāso devávītiṃ dádhānāḥ /
ahorātré havíṣā vardháyantaḥ /
áti pāpmā́nam átimuktyā gamema //
práty uv adṛśy āyatī́ //
3.1.3.2
vyucchántī duhitā́ diváḥ /
apó mahī́ vṛṇute cákṣuṣā //
támo jyótiṣkṛṇoti sūnárī /
úd usríyāḥ sacate sū́ryaḥ /
sácā udyán nákṣatram arcimát /
táva_íd uṣo vyúṣi sū́ryasya ca //
sáṃ bhakténa gamemahi /
tán no nákṣatram arcimát /
bhānumát téja uccárat /
úpa yajñám ihá_āgamat //
3.1.3.3
prá nákṣatrāya devā́ya /
índrāya_índum̐ havāmahe /
sá naḥ savitā́ suvat saním /
puṣṭidā́ṃ vīrávattamam //
úd u tyáṃ citrám //
áditir na uruṣyatu mahī́m ū ṣú mātáram /
idáṃ víṣṇuḥ prá tád víṣṇuḥ /
agnír mūrdhā́ , bhúvaḥ /
ánu no 'dya_ánumatir ánv íd anumate tvám /
havyavā́ham̐ svìṣṭam //
3.1.4.1
agnír vā́ akāmayata /
annādó devā́nām̐ syām íti /
sá etám agnáye kṛ́ttikābhyaḥ puroḍā́śam aṣṭā́kapālaṃ níravapat /
táto vái sò 'nnādó devā́nām abhavat /
agnír vái devā́nām annādáḥ /
yáthā ha vā́ agnír devánām annādáḥ /
evám̐ ha vā́ eṣá manuṣyā̀ṇāṃ bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
agnáye svā́hā kṛ́ttikābhyaḥ svā́hā /
ambā́yai svā́hā dulā́yai svā́hā /
nitatnyái svā́hā_abhráyantyai svā́hā /
megháyantyai svā́hā varṣáyantyai svā́hā /
cupuṇī́kāyai svā́hā_íti //
3.1.4.2
prajā́patiḥ prajā́ asṛjata /
tā́ asmāt sṛṣṭā́ḥ párācīr āyann /
tā́sām̐ rohiṇīm abhyàdhyāyat /
sò 'kāmayata /
úpa mā́_āvarteta
sám enayā gaccheya_íti /
sá etáṃ prajā́pataye rohiṇyái carúṃ níravapat /
táto vái sā́ tám upā́vartata /
sám enayā_agacchata /
úpa ha vā́ enaṃ priyám ā́vartate /
sáṃ priyéṇa gacchate /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
prajā́pataye svā́hā rohiṇyái svā́hā rócamānāyai svā́hā prajā́bhyaḥ svā́hā_íti //
3.1.4.3
sómo vā́ akāmayata /
óṣadhīnām̐ rājyám abhíjayeyam íti /
sá etám̐ sómāya mṛgaśīrṣā́ya śyāmākáṃ carúṃ páyasi níravapat /
táto vái sá óṣadhīnām̐ rājyám abhyàjayat /
samānā́nām̐ ha vái rājyám abhíjayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
sómāya svā́hā mṛgaśīrṣā́ya svā́hā /
invakā́bhyaḥ svā́hā_óṣadhībhyaḥ svā́hā /
rājyā́ya svā́hā_abhíjityai svā́hā_íti //
3.1.4.4
rudró vā́ akāmayata /
paśumā́nt syām íti /
sá etám̐ rudrā́ya_ārdrā́yai práiyaṃgavaṃ carúṃ páyasi níravapat /
táto vái sá paśumā́n abhavat /
paśumā́n ha vái bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
rudrā́ya svā́hā_ārdrā́yai svā́hā /
pínvamānāyai svā́hā paśúbhyaḥ svā́hā_íti //
3.1.4.5
ṛkṣā́ vā́ iyám alomákā_āsīt /
sā́_akāmayata /
óṣadhībhir vánaspátibhiḥ prájāyeya_íti /
sá_etám ádityai púnarvasubhyāṃ carúṃ níravapat /
táto vā́ iyám óṣadhībhir vánaspátibhiḥ prā́jāyata /
prájāyate ha vái prajáyā paśúbhiḥ /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti ádityai svā́hā púnarvasubhyām svā́hā_ā́bhūtyai svā́hā prájātyai svā́hā_íti //
3.1.4.6
bṛ́haspátir vā́ akāmayata /
brahmavarcasī́ syām íti /
sá etáṃ bṛ́haspátaye tiṣyā̀ya naivāráṃ carúṃ páyasi níravapat /
táto vái sá brahmavarcasy àbhavat /
brahmavarcasī́ ha vái bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
bṛ́haspátaye svā́hā tiṣyā̀ya sváhā /
brahmavarcasā́ya svā́hā_íti //
3.1.4.7
devāsurā́ḥ sáṃyattā āsann /
té devā́ḥ sarpébhya āśreṣā́bhya ā́jye karambháṃ níravapann /
tán etā́bhir evá devátābhir úpānayan /
etā́bhir ha vái devátābhir dviṣántaṃ bhrā́tṛvyam úpanayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_énad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
sarpébhyaḥ svā́hā śreṣā́bhyaḥ svā́hā /
dandaśū́kebhyaḥ svā́hā_íti //
3.1.4.8
pitáro vā́ akāmayanta /
pitṛloká ṛdhnuyāma_íti /
tá etáṃ pitṛ́bhyo maghā́bhyaḥ puroḍā́śam̐ ṣáṭkapālaṃ níravapann /
táto vái té pitṛloká ārdhnuvan /
pitṛloké ha vā́ ṛdhnoti /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
pitṛ́bhyaḥ svā́hā maghā́bhyaḥ svā́hā_anaghā́bhyaḥ svā́hā_agadā́bhyaḥ svā́hā_arundhatī́bhyaḥ svā́hā_íti //
3.1.4.9
aryamā́ vā́ akāmayata /
paśumā́nt syām íti /
sá etám aryamṇé phálgunībhyāṃ carúṃ níravapat /
táto vái sá paśumā́n abhavat /
paśumā́n ha vái bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
aryamṇé svā́hā phálgunībhyām̐ svā́hā /
paśúbhyaḥ svā́hā_íti //
3.1.4.10
bhágo vā́ akāmayata /
bhagī́ śreṣṭhī́ devā́nām̐ syām íti /
sá etáṃ bhágāya phálgunībhyāṃ carúṃ níravapat /
táto vái sá bhagī́ śreṣṭhī́ devā́nām abhavat /
bhagī́ ha vái śreṣṭhī́ samānā́nāṃ bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
bhágāya svā́hā phálgunībhyām̐ svā́hā /
śráiṣṭhyāya svā́hā_íti //
3.1.4.11
savitā́ vā́ akāmayata śrán me devā́ dádhīrann /
savitā́ syām íti /
sá etám̐ savitré hástāya puroḍā́śaṃ dvā́daśakapālaṃ níravapad āśūnā́ṃ vrīhīṇā́m /
táto vái tásmai śrád devā́ ádadhata /
savitā́_abhavat /
śráddha vā́ asmai manuṣyā̀ dadhate /
savitā́ samānā́nāṃ bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
savitré svā́hā hástāya svā́hā dadaté svā́hā pṛṇaté svā́hā prayácchate svā́hā pratigṛbhṇaté svā́hā_íti //
3.1.4.12
tváṣṭā vā́ akāmayata /
citráṃ prajā́ṃ vindeya_íti /
sá etáṃ tváṣṭre citrā́yai puroḍā́śam aṣṭā́kapālaṃ níravapat /
táto vái sá citráṃ prajā́m avindata /
citrám̐ ha vái prajā́ṃ vindate /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
tváṣṭre svā́hā citrā́yai svā́hā /
cáitrāya svā́hā prajā́yai svā́hā_íti //
3.1.4.13
vāyúr vā́ akāmayata /
kāmacā́ram eṣú lokéṣv abhíjayeyam íti /
sá etád vāyáve níṣṭyāyai gṛṣṭyái dugdháṃ páyo níravapat /
táto vái sá kāmacā́ram eṣú lokéṣv abhyàjayat /
kāmacā́ram̐ ha vā́ eṣú lokéṣv abhíjayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
vāyáve svā́hā níṣṭyāyai svā́hā /
kāmacā́rāya svā́hā_abhíjityai svā́hā_íti //
3.1.4.14
indrāgnī́ vā́ akāmayetām /
śráiṣṭhyaṃ devā́nām abhíjayeva_íti /
tā́v etám indrāgníbhyāṃ víśākhābhyāṃ puroḍā́śam ékādaśakapālaṃ níravapatām táto vái táu śráiṣṭhyaṃ devā́nām abhyàjayatām /
śráiṣṭhyam̐ ha vái samānā́nām abhíjayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
indrāgníbhyām̐ svā́hā víśākhābhyām̐ svā́hā /
śráiṣṭhyāya svā́hā_abhíjityai svā́hā_íti //
3.1.4.15
átha_etát paurṇamāsyā́ ā́jyaṃ nírvapati /
kā́mo vái paurnamāsī́ /
kā́ma ā́jyam /
kā́mena_evá kā́mam̐ sámardhayati /
kṣiprám enam̐ sá kā́ma úpanamati /
yéna kā́mena yájate /
só 'tra juhoti /
paurṇamāsyái svā́hā kā́māya svā́hā_āgatyai svā́hā_íti //
3.1.5.1
mitró vā́ akāmayata /
mitradhéyam eṣú lokéṣv abhíjayeyam íti /
sá etáṃ mitrā́ya_anūrādhébhyaś carúṃ níravapat /
táto vái sá mitradhéyam eṣú lokéṣv abhyàjayat /
mitradhéyam̐ ha vā́ eṣú lokéṣv abhíjayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
mitrā́ya svā́hā_anūrādhébhyaḥ svā́hā /
mitradhéyāya svā́hā_abhíjityai svā́hā_íti //
3.1.5.2
índro vā́ akāmayata /
jyáiṣṭhyaṃ devā́nām abhíjayeyam íti /
sá etám índrāya jyeṣṭhā́yai puroḍā́śam ékādaśakapālaṃ níravapan mahā́vrīhīṇām /
táto vái sá jyáiṣṭhyaṃ devā́nām abhyàjayat /
jyáiṣṭhyam̐ ha vái samānā́nām abhíjayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
índrāya svā́hā jyeṣṭhā́yai svā́hā jyáiṣṭhyāya svā́hā_abhíjityai svā́hā_íti //
3.1.5.3
prajā́patir vā́ akāmayata /
mū́laṃ prajā́ṃ vindeya_íti /
sá etáṃ prajā́pataye mū́lāya carúṃ níravapat /
táto vái sá mū́laṃ prajā́m avindata /
mū́lam̐ ha vái prajā́ṃ vindate /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
prajā́pataye svā́hā mū́lāya svā́hā /
prajā́yai svā́hā_íti //
3.1.5.4
ā́po vā́ akāmayanta /
samudráṃ kā́mam abhíjayema_íti /
tā́ etám adbhyò 'ṣāḍhā́bhyaś carúṃ níravapann /
táto vái tā́ḥ samudráṃ kā́mam abhyàjayan /
samudrám̐ ha vái kā́mam abhíjayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
adbhyáḥ svā́hā_aṣāḍhā́bhyaḥ svā́hā /
samudrā́ya svā́hā kā́māya svā́hā /
abhíjityai svā́hā_íti //
3.1.5.5
víśve vái devā́ akāmayanta /
anapajayyáṃ jayema_íti /
tá etáṃ víśvebhyo devébhyo 'ṣāḍhā́bhyaś carúṃ níravapan /
táto vái tè 'napajayyám ajayann /
anapajayyám̐ ha vái jayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
víśvebhyo devébhyaḥ svā́hā_aṣāḍhā́bhyaḥ svā́hā /
anapajayyā́ya svā́hā jítyai svā́hā_íti //
3.1.5.6
bráhma vā́ akāmayata /
brahmalokám abhíjayeyam íti /
tád etáṃ bráhmaṇe 'bhijíte carúṃ níravapat /
táto vái tád brahmalokám abhyàjayat /
brahmalokám̐ ha vā́ abhíjayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /bráhmaṇe svā́hā_abhijíte svā́hā /
brahmalokā́ya svā́hā_abhíjityai svā́hā_íti //
3.1.5.7
víṣṇur vā́ akāmayata /
púṇyam̐ ślókam̐ śṛṇvīya /
ná mā pāpī́ kīrtír ā́gacched íti /
sá etáṃ víṣṇave śroṇā́yai puroḍā́śaṃ trikapāláṃ níravapat /
táto vái sá púṇyam̐ ślókam aśṛṇuta /
ná_enaṃ pāpī́ kīrtír ā́gacchat /
púṇyam̐ ha vái ślókam̐ śṛṇute /
ná_enaṃ pāpī́ kīrtir ā́gacchati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
víṣṇave svā́hā śroṇā́yai svā́hā /
ślókāya svā́hā śrutā́ya svā́hā_íti //
3.1.5.8
vásavo vā́ akāmayanta /
ágraṃ devátānāṃ párīyāma_íti /
tá etáṃ vásubhyaḥ śráviṣṭhābhyaḥ puroḍā́śam aṣṭā́kapālaṃ níravapan /
táto vái té 'graṃ devátānāṃ páryāyann /
ágram̐ ha vái samānā́nāṃ páryeti /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
vásubhyaḥ svā́hā śráviṣṭhābhyaḥ svā́hā /
ágrāya svā́hā párītyai svā́hā_íti //
3.1.5.9
índro vā́ akāmayata /
dṛḍhó 'śithilaḥ syām íti /
sá etáṃ váruṇāya śatábhiṣaje bheṣajébhyaḥ puroḍā́śaṃ dáśakapālaṃ níravapat kṛṣṇā́nāṃ vrīhīṇā́m /
táto vái sá dṛḍhó 'śithilo 'bhavat /
dṛḍhó ha vā́ áśithilo bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
váruṇāya svā́hā śatábhiṣaje svā́hā /
bheṣajébhyaḥ svā́hā_íti //
3.1.5.10
ajó vā́ ékapād akāmayata /
tejasvī́ brahmavarcasī́ syām íti /
sá etám ajā́ya_ékapade proṣṭhapadébhyaś carúṃ níravapat /
táto vái sá tejasvī́ brahmavarcasy àbhavat /
téjasvī́ ha vái brahmavarcasī́ bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
ajā́ya_ékapade svā́hā proṣṭhapadébhyaḥ svā́hā /
téjase svā́hā brahmavarcasā́ya svā́hā_íti //
3.1.5.11
áhir vái budhníyo 'kāmayata /
imā́ṃ pratiṣṭhā́ṃ vindeya_íti /
sá etám áhaye budhníyāya proṣṭhapadébhyaḥ puroḍā́śaṃ bhū́mikapālaṃ níravapat /
táto vái sá imā́ṃ pratiṣṭhām avindata /
imā́m̐ ha vái pratiṣṭhā́ṃ vindate /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
áhaye budhníyāya svā́hā proṣṭhapadébhyaḥ svā́hā /
pratiṣṭhā́yai svā́hā_íti //
3.1.5.12
pūṣā́ vā́ akāmayata /
paśumā́nt syām íti /
sá etáṃ pūṣṇé revátyai carúṃ níravapat /
táto vái sá paśumā́n abhavat /
paśumā́n ha vái bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
pūṣṇé svā́hā revátyai svā́hā /
paśúbhyaḥ svā́hā_íti //
3.1.5.13
aśvínau vā́ akāmayetām /
śrotrasvínāv ábadhirau syāva_íti /
táv etám aśvíbhyām aśvayúgbhyāṃ puroḍā́śaṃ dvikapāláṃ níravapatām /
táto vái táu śrotrasvínāv ábadhirāv abhavatām /
śrotrasvī́ ha vā́ ábadhiro bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
aśvíbhyām̐ svā́hā_aśvayúgbhyām̐ svā́hā /
śrótrāya svā́hā śrútyai svā́hā_íti //
3.1.5.14
yamó vā́ akāmayata /
pitṛṇā́m̐ rājyám abhíjayeyam íti /
sá etáṃ yamā́yā_apabháraṇībhyaś carúṃ níravapat /
táto vái sá pitṛṇā́m̐ rājyám abhyàjayat /
samānā́nām̐ ha vái rājyám abhíjayati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
yamā́ya svā́hā_apabháraṇībhyaḥ svā́hā /
rājyā́ya svā́hā_abhíjityai svā́hā_íti //
3.1.5.15
áthaitád amāvāsyā̀yā ā́jyaṃ nírvapati /
kā́mo vā́ amāvāsyā̀ /
kā́ma ā́jyam /
kā́mena_evá kā́mam̐ sámardhayati /
kṣiprám enam̐ sá kā́ma úpanamati /
yéna kā́mena yájate /
só 'tra juhoti /
amāvāsyā̀yai svā́hā kā́māya svā́hā_ā́gatyai svā́hā_íti //
3.1.6.1
candrámā vā́ akāmayata /
ahorātrā́n ardhamāsā́n mā́sān ṛtū́nt saṃvatsarám āptvā́ /
candrámasaḥ sā́yujyam̐ salokátām āpnuyām íti /
sá etáṃ candrámase pratīdṛ́śyāyai puroḍā́śaṃ páñcadaśakapālaṃ níravapat /
táto vái sò 'horātrā́n ardhamāsā́n mā́sān ṛtū́nt saṃvatsarám āptvā́ /
candrámasaḥ sā́yujyam̐ salokátām āpnot /
ahorātrā́n ha vā́ ardhamāsā́n mā́sān ṛtū́nt saṃvatsarám āptvā́ /
candrámasaḥ sā́yujyam̐ salokátām āpnoti /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
candrámase svā́hā pratīdṛ́śyāyai svā́hā /
ahorātrébhyaḥ svā́hā_ardhamāsébhyaḥ svā́hā /
mā́sebhyaḥ svā́hā_ṛtúbhyaḥ svā́hā /
saṃvatsarā́ya svā́hā_íti //
3.1.6.2
ahorātré vā́ akāmayetām /
áty ahorātré mucyevahi /
ná nāv ahorātré āpnuyātām íti /
té etám ahorātrā́bhyāṃ carúṃ níravapatām /
dvayā́nāṃ vrīhīṇā́m /
śuklā́nāṃ ca kṛṣṇā́nāṃ ca /
savātyór dugdhé /
śvetā́yai ca kṛṣṇā́yai ca /
táto vái té áty ahorātré amucyete /
ná_ene ahorātré āpnutām /
áti ha vā́ ahorātré mucyate /
ná_enam ahorātré āpnutaḥ /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
áhne svā́hā rā́triyai svā́hā /
átimuktyai svā́hā_íti //
3.1.6.3
uṣā́ vā́ akāmayata /
priyā́_ādityásya subhágā syām íti /
sá_etám uṣáse carúṃ níravapat /
táto vái sā́ priyā́_ādityásya subhágā_abhavat /
priyó ha vái samānā́nām̐ subhágo bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
uṣáse svā́hā vyùṣṭyai svā́hā /
vyūṣúṣyai svā́hā vyùcchantyai svā́hā /
vyùṣṭāyai svā́hā_íti //
3.1.6.4
átha_etásmai nákṣatrāya carúṃ nírvapati /
yáthā tváṃ devā́nām ási /
evám aháṃ manuṣyā̀ṇāṃ bhūyāsam íti /
yáthā ha vā́ etád devā́nām /
evám̐ ha vā́ eṣá manuṣyā̀ṇāṃ bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
nákṣatrāya svā́hā_udeṣyaté svā́hā /
udyaté svā́hā_úditāya svā́hā /
hárase svā́hā bhárase svā́hā /
bhrā́jase svā́hā téjase svā́hā /
tápase svā́hā brahmavarcasā́ya svā́hā_íti //
3.1.6.5
sū́ryo vā́ akāmayata /
nákṣatrāṇāṃ pratiṣṭhā́ syām íti /
sá etám̐ sū́ryāya nákṣatrebhyaś carúṃ níravapat /
táto vái sá nákṣatrāṇāṃ pratiṣṭhā́_abhavat /
pratiṣṭhā́ ha vái samānā́nāṃ bhavati /
yá eténa havíṣā yájate /
yá u ca_enad eváṃ véda /
só 'tra juhoti /
sū́ryāya svā́hā nákṣatrebhyaḥ svā́hā /
pratiṣṭhā́yai svā́hā_íti //
3.1.6.6
átha_etam ádityai carúṃ nírvapati /
iyáṃ vā́ áditiḥ /
asyā́m evá prátitiṣṭhati /
só 'tra juhoti /
ádityai svā́hā pratiṣṭhā́yai svā́hā_íti //
3.1.6.7
átha_etáṃ víṣṇave carúṃ nírvapati /
yajñó vái víṣṇuḥ /
yajñá evá_antatáḥ prátitiṣṭhati /
só 'tra juhoti /
víṣṇave svā́hā yajñā́ya svā́hā /
pratiṣṭhā́yai svā́hā_íti //
Commentaries (4)
- Taittirīyabrāhmaṇaṭīkā — Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Taittirīyabrāhmaṇakāṭhakabhāṣya — Bhaṭṭa Bhāskara Miśra Cikāeḍamaṇḍana, Sanskrit
- Jñānayajña on the Taittirīya Brāhmaṇa (Bhaṭṭabhāskara) — Bhaṭṭabhāskara Miśra, Sanskrit
Linked texts (21)
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Śrautakośa — Sanskrit
- Mantrapuṣpa — Sanskrit
- Udakaśāntimantra — Sanskrit
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Udakaśānti — Baudhāyana, Sanskrit
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- Mahārṇava (Pṛthvīmallarāja) — Pṛthvīmallarāja, Sanskrit
- Madanamahārṇava (Kṣemendra) — Kṣemendra, Sanskrit
- Madanamahārṇava (Māndhātṛ) — Māndhātṛ, Sanskrit
- Mahārṇava (Māndhātā) — Māndhātā, Sanskrit
- Mahārṇava (Viśveśvarabhaṭṭa) — Viśveśvarabhaṭṭa, Sanskrit
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads — Arthur Berriedale Keith, English
- Die Kosmographie der Inder nach den Quellen dargestellt — Willibald Kirfel, German
- The Orion, or Researches into the Antiquity of the Vedas — Bal Gangadhar Tilak, English
- Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya — Śaṅkara Bālakṛṣṇa Dīkṣita & R. V. Vaidya, English
- The State in Ancient India: A Study in the Structure and Practical Working of Political Institutions in North India in Ancient Times — Beni Prasad, English
- Corporate Life in Ancient India — R. C. Majumdar, English
- The Arctic Home in the Vedas — Bal Gangadhar Tilak, English