Samavedapada 160.12

160.12

iti hitavākyaṃ samāptam
1. athāvagṛhyamaticaturakṣaraṃ padam
2. vibhāge ca
3. anīcamatadantyamaśakvarīṣvevayāmarut
4. abhyastaścānekākṣaraḥ
5. eko nīce
6. kṛdvitsātau prativasontaṃ ca
7. vīrdāhākratuṃ bāhum
8. upasargādiḥ
9. candraśatasaghahavyam
10. sūryyassākāyām
11. samāso'tonyatra
12. navaṃ purāṇena bahupadaścet
13. sarvatra putra mitra sakhi śabdāḥ adri śatakratoravagrāhyāḥ
āditya vipra jātavedāśca| satpati gopati vṛtrahā samudrāśca adya
anya indrāgnī svasti na ādiṣu| svaryyuva devayavaścāratiṃ devatāttaye
cikitiśrukrudhaṃ caivetyetāśca prakṛtayo nāvagṛhyante
iti avagṛhyasūtram
10.4.mātrākālaḥ -
mātrikaṃ vā dvimātraṃ vā svaryate yadihākṣaram
tasyādito'rdhamātrā vaiśeṣantu parato bhavet|| nā.śi.2.3.6
adīrghaṃ dīrghavat kuryāt visvaraṃ yatprayujyate
kampotsvaritābhigītaṃ hrasvakarṣaṇamevaca ||nā.śi.2.3.7
nimeṣakālāmātrāsyāt vidyutkāleti cāpare
akṣipakṣmapātanaṃ nimeṣaṃ tatkālā mātrā,
vidyutkālā iti kecit || nā.śi.2.3.8
sarvatraputramitrasakhiśabdā adriśatakratoravagrāhyāḥ
ādityaviprajātavedāśca satpatiṃ gopatiṃ vṛtrahāsamudrāśca
svaryuvo devayavaścārātiṃ devatātaye
cikitiśśrukrudham caiva nāvagṛhṇanti paṇḍitāḥ|| nā.śi.2.3.11
āpadyeta makāro rephoṣsu pratyayeṣvanusvāram
yalaveṣu parasavarṇaṃ sparśeṣu cottamāpattim || nā.śi.2.4.4
nakārānte pade pūrve svare ca parataḥ sthite
ākāraṃ raktamityāhuḥ nakāreṇa tu rajyate ||nā.śi.2.4.5
hṛdayādutthito raṅgaḥ kāṃsyena samanisvanaḥ
mṛduścaiva dvimātraśca dadhanvām̐ iti nidarśanam ||nā.śi.2.4.8
yathā saurāṣṭrikā nārī takrām̐ ityabhibhāṣate
evaṃ raṅgaḥ prayoktavyo nāradasya mataṃ yathā|| nā.śi.2.4.9
svara uccaḥ svaro nīcaḥ svaraḥ svarita eva ca
vyañjanānyanuvartante yatra tiṣṭhati sa svaraḥ|| nā.śi.2.5.2
svarapradhānaṃ vaisvaryaṃ ācāryāḥ pratijānate
maṇibadvyañjanaṃ vidyāt sūtravaccasvaraṃ viduḥ|| nā.śi.2.5.3
durbalasya yathā rāṣṭraṃ harate balavān nṛpaḥ
durbalaṃ vyañjanaṃ tadvat harate balavān svaraḥ|| nā.śi.2.5.4
obhāvaśca vivṛttiśca śaṣasā repha eva ca
jihvāmūlamupadhmā ca gatiraṣṭavidhoṣmaṇaḥ|| nā.śi.2.5.5
prathamānūṣma saṃyuktān dvitīyānivadarśayet
na cainānpratijānīyādyathā matsyaḥ kṣuro'psarāḥ|| nā.śi.2.5.11
padāntāḥ prathamā varṇāḥ śaṣaseṣu pareṣu tān
śaunako dvitīyānicchet prakṛtyā śākaṭāyanaḥ || śikṣāntaram
apadāntāḥ prathamāḥ varṇāḥ ūṣma saṃjñe pare sthite
varṇā dvitīyā vijñeyā ucyante varṇavedibhiḥ
śaunakaśikṣā ślokaḥ-51
chandomānaṃ tu vṛttaṃ ca pādasthānaṃ trikāraṇam
ṛcasvacchandavṛttāstu pādāstvakṣaramānaśaḥ
nā.śi.2.6.1
svarabhaktirdvividhātṝkāro repha eva ca
svarodā vyañjanodā ca vihitākṣaracintakaiḥ || nā.śi.2.6.7
śaṣaseṣu svarodayāṃ hakāre vyañjanodayām
śaṣaseṣu vivṛttāṃ tu hakāre saṃvṛtāṃ viduḥ|| nā.śi.2.6.8
10.5.pūrvārcika chalākṣaram1. agne namaste'gniṃ vo yajñā enā deva ājuhotā'bodhyagna
ojiṣṭha somām̐ rājā purutvā pramam̐hiṣṭhīyāgneyaṃ dvādaśa