Pramāṇa · Search · About · API

Cittiprapathaka 36

Cittiprapāṭhaka 36

Language
Sanskrit

36.1

atha dvādaśo'nuvākaḥ
(1)ma̱hīnāṃ payo̍'si vihi̍taṃ de̱va̱trā(1) | (2)jyoti̍rbhā
a̍si vanaspatī̍nā̱moṣa̍dhīnā̱ᳪ̱ rasa̍:(2) | (3)vā̱jina̍ṃ tvā
vā̱jineā̍'vanayāmaḥ | ū̱rddhaṃ mana̍: suva̱rgaṃ(3)|| anu012
atha trayodaśo'nuvākaḥ
(1)askā̱n dyauḥ pṛ̍thi̱vīṃ | askā̍ndṛṣa̱bho yu̱vā gāḥ
ska̱nnemā viśvā̱ bhuva̍nā | ska̱nno ya̱jñaḥ pra̱janayatu(1)
(2)a̱skā̱naja̍ni̱ prāja̍ni | ā ska̱nnājjāyate̱ vṛṣā̍
ska̱nnāt praja̍niṣīmahi(2) || anu0 13
atha trayodaśo'nuvākaḥ
atha caturdaśo'nuvākaḥ
yā pu̱rastā̍dvi̱dyudāpa̍tat | tāṃ te̍ e̱tenāva̍yaje̱ svāhā̍ | yā dakṣi̍ṇataḥ | yā paścāt | yotta̍rataḥ | yāpa̍riṣṭādvidyudāpa̍tat | tāṃ te̍ e̱tenāva̍yaje̱ svāhā̍
anu0 14
atha pañcadaśo'nuvākaḥ
prā̱ṇāya̱ svāhā̍ vyā̱nāya̱ svāhā̍'pā̱nāya̱ svāhā̍
cakṣu̍ṣe̱ svāhā̱ śrotrā̍ya̱ svāhā̍ | mana̍se̱ svāhā̍
vā̱ce sara̍svatyai̱ svāhā̍ || anu0 150
atha ṣoḍaśo'nuvākaḥ
pūṣṇo svāhā̍ pūṣṇo śara̍se̱ svāhā̍ | pūṣṇo pra̍pa̱thyāya̱
svāhā̍ pūṣṇo nṛ̱nviṣāya̱ svāhā̍ | pūṣṇo'ghṛ̍ṇaye̱ svāhā̍
pūṣṇo nṛ̱raṇāya̱ svāhā̍ | pūṣṇo sāṃke̱tāya̱ svāhā̍
anu0 16
atha saptadaśo'nuvākaḥ
uda̍sya̱ śuṣmā̱dbhānu̍rārtta̱ bibha̍rtti | bhāra̍ṃ pṛthi̱vī
na bhūma̍ | pra śu̱kraitu̍ de̱vī ma̍nī̱ṣā | a̱smat su̱taṣṭo̍
ratho̱ na vājī̍ | a̱rca̍nta̱ eke̱ mahi̱ sāma̍ manvata† | tena̍
sūryya̍madhārayan | tena̱ sūryya̍marocayan | gha̱rmmaḥ śira̱stadya̱magni̍ḥ | purī̍ṣamasi̱ sampri̍yaṃ pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rbhuvat | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svadbhuvā sī̍da || anu0 17
athāṣṭādaśo'nuvākaḥ
yāste̍ agma ā̱rdrā yona̍yo yāḥ ku̍lā̱yinò̍ḥ | ye
te̍ agma̱ inda̍vo̱ yā u̱rṇunā̍bhayaḥ | yāste̍ agne ta̱nuva̱
ūrjjo̱ nāma̍ | tābhi̱stvamu̱bhayī̍bhiḥ saṃvidānaḥ | pra̱jābhi̍ragne dravi̍ṇe̱ha sī̍da | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍
de̱vata̍yā'ṅgira̱svadbhruvā sī̍da || anu0 18
athaikonaviṃśo'nuvākaḥ
a̱gnira̍si vaiśvāna̱ro'si | sa̱ṃvatsa̱ro'si parivatsa̱ro'si | i̱dāva̍tsa̱ro'sīduvatsa̱ro'si | i̱dvatsaro'si vatsa̱ro'si | tasya̍ te vasa̱ntaḥ śira̍ḥ | grī̱ṣmo
dakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ | va̱rṣāḥ puccha̍ṃ | śa̱radutta̍raḥ pa̱kṣaḥ | hema̱nto
madhya̍ṃ | pū̱rvapa̱kṣāścita̍yaḥ | a̱parapa̱kṣāḥ purī̍ṣaṃ | a̱horā̱trāṇīṣṭa̍kāḥ| tasya̍ te māsā̍ścārddhamā̱sāśca̍ kalpantāṃ
ṛ̱tava̍ste kalpantāṃ| sa̱ṃva̱tsa̱raste̍ kalpatāṃ| aho̍rā̱trāṇi̍ te kalpantāṃ| eti̱ preti̍ vī̱ti̱ sami̱tyudi̍ti
pra̱jāpa̍tistvā sādayatu| tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svadbhru̱vaḥ
sī̍da|| anu0 16
atha viṃśo'nuvākaḥ
(1)bhūrbhuva̱ḥ suva̍ḥ:(1) | (2)ū̱rdhva ū̱ṣu ṇa̍ ū̱taye̍ | ū̱rdhvo na̍ḥ
pā̱hyaṃha̍saḥ(2) | (3)vidhunda̍drā̱ṇaᳪ sama̍ne bahū̱nāṃ | yuvā̍naᳪsantampali̱to ja̍gāra | de̱vasya̍ paśya̱ kāvya̍ṃ mahi̱tvā'dyā mamā̍ra | sa hyaḥ samā̍na(3) | (4)yahṛ̍te ci̱dabhi̍śriṣaḥ
pu̱rā ja̱rtṛbhya̍ ā̱tṛda̍ḥ | sa̱ndhātā sa̱ndhiṃ ma̱ghavā̍ pu̱rovasu̍ḥ

36.2

niṣka̍rttā vihṛta̱ṃ puna̍ḥ(4) | (5)pune̍rū̱rjā saha ra̱yyā(5)
(9)mā no̍ gha̱rma vyathi̱to vi̍vyatho na̍ḥ| mā na̱ḥ para̱madha̍raṃ mā
rajau'naiḥ| mā sva̱smāgm̐stama̍sya̱ntarādhā̍ḥ| mā ru̱driyā̍so
a̱bhigu̍rddhāna̍ḥ(1)|| (7)mā na̱ḥ kratu̍bhirhrīḍi̱tebhi̍ra̱smān
di̱ṣā su̱nīte̱ mā parā̍dāḥ| mā nau̍ ru̱dro niṛ̍terttirmā nau̱ astā̍| mā dyāvā̍pṛthi̱vī hī̍ḍiṣātā̍m

36.3

^(8)upaṃ no mitrāvaruṇāvi̱hvāva̍taṃ| anvādī̍dhyāthāmi̱ha na̍ḥ sakhāyā| ā̱di̱tyānā̱ṃ prasi̍ti̱rheti̍:
u̱grā śa̱tā pāṣā̍dya̱ viṣa̍ pari̍ ṇo vṛṇaktu^(8)
^{(\rho)}i̱maṃ me̍ varuṇa tattvā̍yāmi | tvanno̍'gne̱ sa tvanno̍'gne | tvama̍gne̱ ayyāsi̍^{(\rho)}| ^{(10)}udva̱yanta̍ma̍sa̱spari̍ | udu̱tyañci̱traṃ
vaya̍ḥ su̱pa̱rṇāḥ^{(\rho0)}}

36.1-2

puro̱vasu̍ḥ, hvīḍiṣātām̐, supa̱rṇāḥ || anu020
atha ekaviṃśo'nuvākaḥ
(1)bhūrbhuva̱ḥ suva̍ḥ | mayi̱ tyadi̍ndri̱yaṃ maha̍t | mayi̱ dakṣo̱
mayi̱ kratu̍ḥ | mayi̍ dhāyi su̱vīrya̍m | citru̍ggha̱rmo vibhā̍tu me
ākū̍tyā mana̍sā saha̱ | virājā̱ jyoti̍ṣā saha | ya̱jñena̱
paya̍sā saha | brahma̍ṇā teja̍sā saha | kṣa̱treṇa̱ yaśa̍sā saha
sa̱tyena̱ tapa̍sā saha | tasya̍ doha̍maśīmahi | tasya̍ su̱mnama̍śīmahi | tasya̍ bha̱kṣama̍śīmahi | tasya̍ ta̱ indre̍ṇa
pī̱tasya̱ madhu̍mataḥ | upa̍hūta̱syopa̍hūto bhakṣayāmi̍1)

36.1-3

yaśa̍sā saha̱, ṣaṭ ca̍ || anu0 21
atha dvāviṃśo'nuvākaḥ
^{(1)}yāste̍ agne gho̱rāsta̱nuva̍: | kṣucca̍ tṛ̱ṣṇā ca̍ | asu̍k
cānā̍hutiśca | aśa̍nayā ca̍ pipā̱sā ca̍ | sedi̍ścāma̍ti̱śca | e̱tāste̍ agne gho̱rāsta̱nuva̍ḥ | tābhi̍ra̱muṅga̍ccha
yo̱smāndveṣṭi̍ | yañca̍ va̱yandi̱ṣmaḥ(1) || anu0 22
atha trayoviṃśo'nuvākaḥ
(1)srik ca̍ srī̱hiti̍śca̱ srihi̍tiśca | u̱ṣṇā ca̍ śī̱tā ca̍
u̱grā ca̍ bhī̱mā ca̍ | sa̱dāmī̍ se̱dirani̍rā | e̱tāste̍
agne gho̱rāsta̱nuva̍ḥ | tābhi̍ra̱muṅga̍ccha | yo'smāndveṣṭi̍
yañca̍ va̱yandi̱ṣmaḥ(1) || anu0 23
atha caturviṃśo'nuvākaḥ
(1)dhu̱ni̍śca̱ dhvā̱ntaśca̍ dẖvana̍śca̱ dẖvanaya̍m̐śca | ni̱li̱mpaśca̍
vi̱li̱mpaśca̍ vi̱kṣipa̍ḥ(1) || anu0 24
atha pañcaviṃśo'nuvākaḥ
(1)u̱graśca̍ dhu̱ni̍śca̱ dhvā̱ntaśca̍ dẖvana̍śca̱ dẖvanaya̍m̐śca
saha̍sahvām̐̍śca̱ saha̍mānaśca̱ saha̍svām̐̍śca̱ sahayām̐̍śca
etya̱ pretya̍ vikṣi̱paḥ(1) || anu0 25
(1)a̱ho̱rā̱tre tvodī̍rayatāṃ | a̱rdha̱mā̱sāstvodī̍ñjayantu
māsā̍stvā śrapayantu | ṛ̱tava̍stvā pacantu | sa̱ṃva̱tsa̱rastvā̍ hantvasau(1) || anu0 26
(1)khaṭ phaṭ ja̱hi | chi̱ndhī bhi̱ndhī ha̱ndhī kaṭ | iti̍
vācaḥ krū̱rāṇi̍(1) || anu0 27
atha aṣṭāviṃśo'nuvākaḥ
(1)vigā i̍ndra̱ vica̍ra̱ntyāśa̍yasva | svapanta̍mindra
pa̱śumanta̍miccha | vajre̍ṇā̱āmumbodhaya durvidaca̍m | sva̱pato̍'sya
praha̍ra bhoja̍nebhyaḥ(1) | (2)agne̍ a̱gninā̱ saṃva̍dasva | ma̱rtyo
mṛtyunā̱ saṃva̍dasva | nama̍ste astu bhagavaḥ^{(\rho)} | ^{(2)}sa̱kṛtte̱
agne̱ nama̍ḥ | dviste̱ nama̍ḥ | triste̱ nama̍ḥ || catu̱ste nama̍ḥ
pa̱ñcakṛtva̍ste̱ nama̍ḥ | daśa̍kṛtva̍ste̱ nama̍ḥ | śa̱takṛtva̍ste̱ nama̍ḥ | ā̱sa̱ha̱srakṛtva̍ste̱ nama̍ḥ | a̱pa̱ri̱mi̱takṛtva̍ste̱ nama̍ḥ | nama̍ste astu̱ mā mā̍ hig̍ṃsīḥ^{(1)}

36.1-4

triste̱ nama̍ḥ, sapta ca̍ || anu0 28
atha ekonatriṃśo'nuvākaḥ
(1) asṛ̍ṅmukho rudhire̱ṇāvya̍ktaḥ | ya̱masya̍ dū̱taḥ śvapā̱dbidhovasi | gṛdhra̍ḥ su̱pa̱rṇaḥ ku̱ṇapa̱nniṣe̍vase | ya̱masya̍ dū̱taḥ
prahi̍to bhava̱sya̍ co̱bhayo̍:⁽¹⁾ || anu0 29
⁽¹⁾yade̱tadvṛ̍ka̱so bhū̱tvā| vāgde̱vyabhi̱rāya̍si | dvi̱ṣanta̍ṃ
me'bhi̍rāya | taṃ mṛ̍tyo mṛ̱tyave̍ naya | sa ā̱rtyā''rti̱mārcha̍tu⁽¹⁾ || anu0 30
atha ekatriṃśo'nuvākaḥ
(1)yadoṣi̍to yadi̍ vā svakā̱mī| bha̱yeḍa̍ko vada̍ti
vāca̍me̱tāṃ| tāmindrā̍gnī brahma̍ṇā saṃvidā̱nau| śi̱vāma̱smabhya̍ṃ kṛṇutaṃ gṛ̱heṣu̍(1) || anu0 31
atha dvātriṃśo'nuvākaḥ
(1)dīrgha̍mukhi du̱rhṛṇu̍| māsma̍ dakṣi̱ṇato̱ vada̍ḥ| yadi̍
dakṣiṇato vadādviṣantaṃ me'va̍bādhasva⁽¹⁾|| anu0 32
⁽¹⁾i̱tyādulū̍ka̱ āpa̍pat | hira̍ṇyā̱ākṣo ayo̍mukhaḥ
rakṣa̍sāndū̱ta ā̱gata̍ḥ | tamato nāśayā'gne̍⁽¹⁾
anu0 33
atha catustriṃśo'nuvākaḥ
(1)yade̱tadbhū̱tānya̍nvā̱viśya̍ | daivī̱ṃ vāca̱ṃ vada̍si | dvi̱ṣato̍ naḥ parā̍vada | tā̱nmṛ̱tyo̱ mṛtya̍ve naya | ta ā̱rtyā''rti̱mārcha̍ntu | a̱gninā̱'gniḥ saṃva̍datāṃ(1) || anu0 34
atha pañcatriṃśo'nuvākaḥ
(1)pra̱sārya̍ sa̱kthyau̍ pata̍si | sa̱vyamakṣi̍ ni̱pepi̍ ca
me̱ha ka̍sya ca̱ nā'ma̍mat(1) || anu0 35
atha ṣaṭtriṃśo'nuvākaḥ
(1)atri̍ṇā tvā krime hanmi | kaṇve̍na jama̱dagni̍nā
vi̱śvāva̍so̱rbrahma̍ṇā ha̱taḥ | krimī̍ṇā̱m̱̐ rājā̍ | apye̍ṣā̱m̱̐
sthapa̍tirhata̍ḥ| athau mā̱tā'thau pi̱tā| athau sthū̱rā
athau̍ kṣu̱drāḥ| athau kṛ̱ṣṇā athau śve̱tāḥ| athau̍ ā̱śā̍tikā ha̱tāḥ| śve̱tābhi̍ḥ sa̱ha sarvve̍ ha̱tāḥ⁽¹⁾
anu0 36
⁽¹⁾ā̱harā̍vadya| mṛtasya̍ ha̱viṣo̱ yarthā| tatsa̱tyaṃ yada̱muṃ
ya̱masya̱ jambha̍yoḥ| āda̍dhāmi̱ tathā̱hi tat| khaṇ phaṇ
jrsi̍⁽¹⁾|| anu0 37
⁽¹⁾brahma̍ṇā tvā śapāmi| brahma̍ṇastvā śa̱pathena śapāmi | ghoreṇa̍ tvā bhṛgūṇā̱ṃ cakṣu̍ṣā̱ prekṣe̍ | raudreṇa̱ tvā'ṅgi̍rasā̱ṃ mana̍sā dhyāyāmi | a̱ghasya̍ tvā dhāra̍yā vidhyāmi
adha̍ro matpa̍dyasvā̱sau(1) || anu0 38
(1)utta̍ṃda śimijāvari | talpye̍je talpa̱ uttu̍ṃda | girīṅkṣ̍ranupra̱veśa̍ya | marīcī̍rupa̱ sannu̍da | yāva̍ditaḥ pu̱rastā̍dudyāti̱ sūrya̍ḥ | tāva̍dito'munnā̍śaya | yo'smāndveṣṭi̍ | yañca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmaḥ(1)||} anu0 36
atha catvāriṃśo'nuvākaḥ
⁽¹⁾bhūrbhuva̱: suva̍ bhūrbhuva̱: suva̍ bhūrbhuva̱: suva̍: | bhuvo̍'dhāyi̍ bhuvo'dhāyi̱ bhuvo'dhāyi̍ | nṛ̱mṇāyi̍ nṛ̱mṇaṃ nṛ̱mṇāyi nṛ̱mṇaṃ nṛ̱mṇāyi nṛ̱mṇaṃ | ni̱dhāyyo̍'vāpi ni̱dhāyyo̍'vāpi ni̱dhāyyo̍'vāpi | e a̱sme a̱sme | suvarṇajyoti̍ḥ|| anu0 40
⁽¹⁾pṛthi̱vī sa̱mit | tāma̱gniḥ sami̍ndhe | sā'gnigṃ samindhe | tāma̱ham̐ sa̍mindhe | sā mā̱ sami̍ddhā | āyu̍ṣā̱
teja̍sā | varca̍sā śri̱yā | yaśa̍sā brahmavarca̱sena̍ | a̱nnādye̍na̱ sami̍ntām̐ svāhā̍^(1)| ^(2)a̱ntari̍kṣam̐ sa̱mit

36.2-2

tāṃvvā̱yuḥ sa̍mindhe | sā vā̱yum̐ sa̍mindhe | tāma̱ham̐
sa̍mindhe | sā mā̱ sami̍ddhā | āyu̍ṣā̱ teja̍sā | varca̍sā śri̱yā | yaśa̍sā brahmavarca̱sena̍ | a̱nnādye̍na̱ sami̍ntām̐ svāhā̍^(1) | ^(3)dyauḥ sa̱mit| tāmā̍di̱tyaḥ sa̱mindhe

36.3-2

sā''di̱tyam̐ sa̱mindhe̍| tāma̱ham̐ sa̱mi̍ndhe| sā mā̍ sami̍ddhā| ā̱yuṣā̱ teja̍sā| varca̍sā̱ śriyā̍| yaśa̍sā
brahmavarca̱sena̍| annādyena̱ sami̍ntām̐ svāhā̍^(3)| ^(4)prā̱jāpa̱tyā me̍ sa̱mida̍si sapatrakṣaya̍ṇī| bhrātṛ̍vyahā me̍'si̱
svāhā̍^(4)| ^(5)agne̍ vratapate vra̱tañca̍riṣyāmi

36.4

taccha̍keya̱ṃ tanme̍ rādhyatāṃ| vāyo̍ vratapata̱ ā̍di̱tya
vratapate| vra̱tānā̍ṃ vratapate vra̱tañca̍riṣyāmi| taccha̍keya̱ṃ
tanme̍ rādhyatāṃ(5) | (6)dyauḥ sami̍t | tāmā̍di̱tyaḥ sami̍ndhe | sā''di̱tyam̐ sami̍ndhe | tāma̱ham̐ sami̍ndhe | sā
mā̱ sami̍ddhā | āyu̍ṣā̱ teja̍sā

36.5

varca̍sā śri̱yā | yaśa̍sā brahmavarca̱sena̍ | annā̱dyena̱
sami̍ntā̱m̱̐ svāhā̍ | a̱ntari̍kṣa̱m̱̐ sami̍t | tāṃ vā̱yuḥ sami̍ndhe | sā vā̱yum̐sami̍ndhe | tāma̱ham̐ sami̍ndhe | sā mā̱
sami̍ddhā | āyu̍ṣā̱ teja̍sā | varca̍sā śri̱yā

36.6

yaśa̍sā brahmavarca̱sena̍ | annā̱dyena̱ sami̍ntā̱m̱̐ svāhā̍
pṛ̱thi̱vī sami̍t | tāma̱gniḥ sami̍ndhe | sā'gnim̐ sami̍ndhe | tāma̱ham̐ sami̍ndhe | sā mā̱ sami̍ddhā | āyu̍ṣā̱ teja̍sā | varca̍sā śri̱yā | yaśa̍sā brahmavarca̱sena̍
a̱nnādye̍na̱ sami̍ntā̱ꣲ svāhā̍ | prā̱jā̱pa̱tyā me̍ sa̱mida̍si sapatna̱kṣaya̍ṇī | bhrātṛ̍vya̱hā me̍'si̱ svāhā̍
ā̍ditya vratapate vra̱tama̍cāriṣaṃ | tada̍śaka̱ṃ tanme̍
rādhi | vāyo̍ vratapate̱'gne̍ vratapate | vratānā̍ṃ vratapate
vra̱tama̍cāriṣa̍ṃ | tada̍śaka̱ṃ tanme̍ rādhi⁽¹⁾

Linked texts (7)