Chandogyadipika 18
Chāndogyadīpikā 18
- Language
- Sanskrit
18.p1
yoṣā vāva gautamāgnistasyā upastha eva samidhupamantrayate sa dhūmo yonirciryadantaḥ karoti te'ṅgārā abhinandā visphuliṅgāḥ || [1] tasminnetasminnagnau devā reto juhvati| tasyā āhutergarbhaḥ saṃbhavati || [2]
18.p2
iti tu pañcamyāmāhutāvāpaḥ puruṣavacaso bhavantīti
18.p3
'vettha yadito'dhi prajāḥ prayatī(ntī)ti' [chā. upa. 5-3-1] etasya prathamasya praśnasya parihāraṃ darśayitumupakramate-
18.p4
sa ulbāvṛto garbho daśa vā nava vā māsānantaḥ śayitvā yāvadvātha jāyate || [1]
18.p5
sa jāto yāvadāyuṣaṃ jīvati
18.p6
taṃ pretaṃ diṣṭamito'gnaya eva haranti
18.p7
yata eveto yataḥ saṃbhūto bhavati || [2]
18.p8
tadya itthaṃ vidurye ceme'raṇye śraddhā tapa ityupāsate te'rciṣamabhisaṃbhavantyarciṣo'harahna āpūryamāṇapakṣa[m] āpūryamāṇapakṣādyānṣaḍudaṅṅeti māsāṃstān|| [1] māsebhyaḥ saṃvatsaraṃ saṃvatsarādādityamādityācandramasaṃ candramaso vidyutaṃ tatpuruṣo'mānavaḥ sa enān brahma gamayati
18.p9
eṣa vai devayānaḥ panthā iti || [2]
18.p10
atha ya ime grāma iṣṭāpūrte dattamityupāsate te dhūmamabhisaṃbhavanti dhūmādrātrirṝtreraparapakṣamaparapakṣādyānṣaḍ dakṣiṇa iti māsām̐stāne (nne)te saṃvatsaramabhiprāpnuvanti || [3] māsebhyaḥ pitṛlokaṃ pitṛlokādākāśamākāśāccandramasam
18.p11
eṣa somo rājā tadevānāmannaṃ taṃ devā bhakṣayanti || [4]
18.p12
tasminyāvatsaṃpātamuṣitvāthaitamevādhvānaṃ punarnivartante
18.p13
yathetamākāśamākāśādvāyuṃ vāyurbhūtvā dhūmo bhavati dhūmo-bhūtvā'bhraṃ bhavati || [5] abhraṃ bhūtvā megho bhavati megho bhūtvā pravarṣati| ta iha vrīhiyavā oṣadhivanaspatayastilamāṣā iti jāyante
18.p14
ato vai khalu durniṣprapataram
18.p15
yo yo hyannamatti yo retaḥ siñcati tadbhūya eva bhavati || [6]
18.p16
tadya iha ramaṇīyacaraṇā abhyāśo ha yatte ramaṇīyāṃ yonimāpa-dyeran brāhmaṇayoniṃ vā kṣatriyāyoniṃ vā vaiśyayoniṃ vā
18.p17
yatha ha iha kapūyacaraṇā abhyāśo ha yatte kapūyāṃ yonimāpadyeran śvayoniṃ vā śūkarayoniṃ vā caṇḍālayoniṃ vā || [7]
18.p18
atheti
18.p19
athaitayoḥ pathorna katareṇa ca na tānīmāni kṣudrāṇi bhūtānyasakradāvartīni bhavanti jāyasva mriyasvetyetattṛtīyaṃ sthānam
18.p20
tenāsau loko na saṃpūryate
18.p21
tasmād jugupseta
18.p22
tadeṣa ślokaḥ || [8] steno hiraṇyasya surāṃ pibaṃśca gurostalpamāvasan brahmahā ca | ete patanti catvāraḥ pañcamaśca sahācaran³ stairiti || [9]
18.p23
atha ha ya etānevaṃ pañcāgnīn veda na saha tairapyācaran pāpmanā lipyate | śuddhaḥ pūtaḥ puṇyaloko bhavati ya evaṃ veda evaṃ veda || [10]
18.p24
iti daśamaḥ khaṇḍaḥ