Pramāṇa · Search · About · API

Chandogyadipika 18

Chāndogyadīpikā 18

Language
Sanskrit

18.p1

yoṣā vāva gautamāgnistasyā upastha eva samidhupamantrayate sa dhūmo yonirciryadantaḥ karoti te'ṅgārā abhinandā visphuliṅgāḥ || [1] tasminnetasminnagnau devā reto juhvati| tasyā āhutergarbhaḥ saṃbhavati || [2]

18.p2

iti tu pañcamyāmāhutāvāpaḥ puruṣavacaso bhavantīti

18.p3

'vettha yadito'dhi prajāḥ prayatī(ntī)ti' [chā. upa. 5-3-1] etasya prathamasya praśnasya parihāraṃ darśayitumupakramate-

18.p4

sa ulbāvṛto garbho daśa vā nava vā māsānantaḥ śayitvā yāvadvātha jāyate || [1]

18.p5

sa jāto yāvadāyuṣaṃ jīvati

18.p6

taṃ pretaṃ diṣṭamito'gnaya eva haranti

18.p7

yata eveto yataḥ saṃbhūto bhavati || [2]

18.p8

tadya itthaṃ vidurye ceme'raṇye śraddhā tapa ityupāsate te'rciṣamabhisaṃbhavantyarciṣo'harahna āpūryamāṇapakṣa[m] āpūryamāṇapakṣādyānṣaḍudaṅṅeti māsāṃstān|| [1] māsebhyaḥ saṃvatsaraṃ saṃvatsarādādityamādityācandramasaṃ candramaso vidyutaṃ tatpuruṣo'mānavaḥ sa enān brahma gamayati

18.p9

eṣa vai devayānaḥ panthā iti || [2]

18.p10

atha ya ime grāma iṣṭāpūrte dattamityupāsate te dhūmamabhisaṃbhavanti dhūmādrātrirṝtreraparapakṣamaparapakṣādyānṣaḍ dakṣiṇa iti māsām̐stāne (nne)te saṃvatsaramabhiprāpnuvanti || [3] māsebhyaḥ pitṛlokaṃ pitṛlokādākāśamākāśāccandramasam

18.p11

eṣa somo rājā tadevānāmannaṃ taṃ devā bhakṣayanti || [4]

18.p12

tasminyāvatsaṃpātamuṣitvāthaitamevādhvānaṃ punarnivartante

18.p13

yathetamākāśamākāśādvāyuṃ vāyurbhūtvā dhūmo bhavati dhūmo-bhūtvā'bhraṃ bhavati || [5] abhraṃ bhūtvā megho bhavati megho bhūtvā pravarṣati| ta iha vrīhiyavā oṣadhivanaspatayastilamāṣā iti jāyante

18.p14

ato vai khalu durniṣprapataram

18.p15

yo yo hyannamatti yo retaḥ siñcati tadbhūya eva bhavati || [6]

18.p16

tadya iha ramaṇīyacaraṇā abhyāśo ha yatte ramaṇīyāṃ yonimāpa-dyeran brāhmaṇayoniṃ vā kṣatriyāyoniṃ vā vaiśyayoniṃ vā

18.p17

yatha ha iha kapūyacaraṇā abhyāśo ha yatte kapūyāṃ yonimāpadyeran śvayoniṃ vā śūkarayoniṃ vā caṇḍālayoniṃ vā || [7]

18.p18

atheti

18.p19

athaitayoḥ pathorna katareṇa ca na tānīmāni kṣudrāṇi bhūtānyasakradāvartīni bhavanti jāyasva mriyasvetyetattṛtīyaṃ sthānam

18.p20

tenāsau loko na saṃpūryate

18.p21

tasmād jugupseta

18.p22

tadeṣa ślokaḥ || [8] steno hiraṇyasya surāṃ pibaṃśca gurostalpamāvasan brahmahā ca | ete patanti catvāraḥ pañcamaśca sahācaran³ stairiti || [9]

18.p23

atha ha ya etānevaṃ pañcāgnīn veda na saha tairapyācaran pāpmanā lipyate | śuddhaḥ pūtaḥ puṇyaloko bhavati ya evaṃ veda evaṃ veda || [10]

18.p24

iti daśamaḥ khaṇḍaḥ