Pramāṇa · Search · About · API

Different Upanishads 41

Different Upaniṣads 41

Language
Sanskrit

Contents

41.2

evaṃ devānāmindriyāṇāṃ cotpattimabhidhāya teṣāṃ pravṛttihetubhūtayoraśanāyāpipāsayośca bhogasādhanasṛṣṭimuktvā idānīṃ bhogyasṛṣṭimāha—
sa īkṣateme nu lokāśca lokapālāścānnamebhyaḥ sṛjā iti

41.2-2

so'po'bhyatapat tābhyo'bhitaptābhyo mūrtirajāyata| yā vai
sā mūrtirajāyatānnaṃ vai tat

41.3

tadenadabhisṛṣṭaṃ parāṅtyajihāṃsat| taddhācā'jighṛkṣat| tannāśaknodvācā grahītum| sa yaddhainad vācā'grahaiṣyadabhivyāhṛtya
haivānnamatrapsyat

41.4

tatprāṇenājighṛkṣat tannāśaknot prāṇena grahītum| sa
yaddhainatprāṇenāgrahaiṣyadabhiprāpya haivānnamatrapsyat

41.5

taccakṣuṣājighṛkṣat tannāśaknoccakṣuṣā grahītum
sa yaddhainaccakṣuṣāgrahaiṣyad dṛṣṭvā haivānnamatrapsyat

41.5-2

na samartho'bhavat| saḥ prathamajaḥ śarīrī yat yadiha prasiddham enat
uktānnaṃ cakṣuṣā cakṣurindriyeṇa agrahaiṣyat gṛhītavān syāt, tarhi
tatkāryavargaḥ sarvo'pi janaḥ ha prasiddham annaṃ dṛṣṭvaiva atrapsyat tṛpto'bhaviṣyat

41.6

tacchrotreṇājighṛkṣat tannāśaknocchrotreṇa grahītum
sa yadyenat śrotreṇāgrahaiṣyacchrutvā haivānnamatrapsyat

41.7

tattvacā'jighṛkṣat tannāśaknottvacā grahītum| sa
yadyenat tvacā'grahaiṣyat spṛṣṭvā haivānnamatrapsyat

41.8

tanmanasā'jighṛkṣat tannāśaknonmanasā grahītum
sa yadyenanmanasā'grahaiṣyaddhyātvā haivānnamatrapsyat

41.9

tacchiśnenājighṛkṣat tannāśaknocchiśnena grahītum
sa yadyenacchiśnenāgrahaiṣyadvisṛjya haivānnamatrapsyat

41.6-2

yat yadi ha prasiddham enan utkrāntaṃ śiśnena agrahīṣyat gṛhītavān syāt
tarhi tatkāryavargo'pi sarvajanaḥ ha prasiddhaṃ visṛjyaiva annaṃ vīryavat
tyaktvaiva atrapsyat

41.10

evaṃ tatprāṇena taccakṣuṣā tacchrotreṇa tattvacā tanmanasā tacchiśnena
tena tena karaṇavyāpāreṇa annaṃ grahītumaśaknuvan paścāt—
tadapānenājighṛkṣat tadāvayat
saiṣo'nnasya graho yadvāyurannāyurvā eṣa yadvāyuḥ

41.11

sa īkṣata kathaṃ nvidaṃ madate syāditi | sa īkṣata katareṇa prapadyā
iti | sa īkṣata yadi vācārbhivyāhṛtaṃ yadi prāṇenābhiprāṇitaṃ yadi cakṣuṣā dṛṣṭaṃ yadi śrotreṇa śrutaṃ yadi tvacā
spṛṣṭaṃ yadi manasā dhyātaṃ yadyapānenābhyapānitaṃ yadi
śiśnena visṛṣṭamatha ko'hamiti

41.12

sa etameva sīmānaṃ vidāryaitayā dvārā prāpadyata| saiṣā viddhatirnāma dvāstadetannāndanam| tasya traya āvasathāḥ svapnāḥ, ayamāvasatho ayamāvasatho ayamāvasatha iti

41.13

sa jāto bhūtānyabhivyaikhyat kimihānyaṃ vāvadiṣaditi
sa etameva puruṣaṃ brahma tatamamapaśyat idamadarśamitī 3

41.14

uktvā'parokṣadarśanameva hetuṃ kṛtvā tasya nāmanirvacanamāha—
tasmādidandro nāma| idandro ha vai nāma tamidandraṃ santamindraṃ
ityācakṣate parokṣeṇa| parokṣapriyā iva hi devāḥ parokṣapriyā
iva hi devāḥ

41.14.p1

iti tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ || 3

Linked texts (6)