Pramāṇa · Search · About · API

Gaudapadiya 7

Gauḍapādīya 7

Language
Sanskrit

7.1

pramāyāḥ paratantratvāt sargapralayasambhavāt
tadanyasminnaviśvāsānna vidhāntarasambhavaḥ

7.2

varṣādivadbhavopādhirvṛttirodhaḥ suṣuptivat
udbhidṭahikavadvarṇā māyāvat samayādayaḥ

7.3

janmasaṃskāravidyādeḥ śakteḥ svādhyāyakarmmaṇoḥ
hrāsadarśaṃnatohrāsaḥ sampradāyasya mīyatām

7.3-2

pūrvaṃ tapojñānayajñadānātmakacatuṣpādāmṛtasretādau ekaikahāsaḥ
kalau ca visaṃṣṭhulaḥ svaladdhānaikapāditi dharmmahrāsaḥ| pūrvaṃ yajñaśeṣabhujastato'tithiśeṣabhujastataḥ svārthasādhitabhujastobhṛtyādisahabhuja ityapi dharmmahrāsaḥ| svādhyāyasyādhyayanasya karmmaṇoyāgādeḥ śakteḥ sāmarthyasya hrāsāt adhyayanaśakteḥ kāraṇasya hrāsāt
vidyāśakteḥ kāryyasya hrāsa dūti gṛhaṅ nirdeśaḥ | evañca brahmāṇḍanāśe tadantargataprāṇināṃ nāśa dūti pralaya siddhiḥ | abhyapeyādyadvaitārāgajīvikā kutarkābhyāsavyagratābhisandhi pāṣaṇḍasaṃsargādipratāraṇādinibandhanyā yā vṛttiryāgādau taddānmahājanastatparigrāhāt vedaprāmāṇyamiti

7.4

stavakārthasaṃgrāhakaślokamāha
kāraṃ kāramalaukikādbhutamayaṃ māyāvaśāt saṃharan
hāraṃ hāramapīndrajālamivayaḥ kurvvañjagatkrīḍati
taṃ devaṃ niravagrahasphuradabhivyānānubhāvaṃ bhavam
viśvāsaikabhuvaṃ śivaṃ prati naman bhūyāsamanteṣvapi

7.1-2

iti dvitīyaḥ stavakaḥ
tṛtīya stavakaḥ
tadbhāvāvedakapramāṇasambhavāditi tṛtīyavipratipattiḥ | bhūtale ghaṭābhāvavadīśvarasyāpyanupalambherābhāvasya grahāt paramātmano'yogya tayā yogyānupalabdherabhāvāt nābhāvagrahoyadi tadā
śaśaśṛṅgasyāpyayogyasya nābhāvaḥ siddhityata āha
yogyā dṛṣṭiḥ kuto'yogye pratibandhiḥ kutastarām
kvāyo gyaṃ bādhyate śṭaṅgaṃ kvānumānamanāśrayam

7.2-2

nanu asattvātsupanīta īśvarastatra kartṛtvābhāvaḥ sādhya ityatrāha
vyāvarttyābhāvavattaiva bhāvikī hi viśeṣyatā
abhāvavirahātmatvaṃ vastunaḥ pratiyogitā

7.3-3

nanu ayogyasyāpyanupalabdhrā kathaṃ nāmāvagraha ityata āha
duṣṭopalambhasāmagrī śaśaśṭaṅgādiyogyatā
na tasyāṃ nopalambho'sti nāsti sānupalambhane

7.4-2

dṛṣṭasiddhiḥ prasiddhe'śe hetvasiddhiragocare
nānyā sāmānyataḥ siddhirjātāvapi tathaiva sā

7.5

āgamādeḥ pramāṇatve bādhanādanivandhanam
ābhāsatve tu saiva syādāśrayāsiddhiruddhatā

7.6

dṛṣṭadṛṣṭyorna sandehobhāvābhāvaviniścayāt
adṛṣṭivādhite hetau pratyakṣapi durlabham

7.7

śaṅkā cedanumāstyeva na cecchaṅkā tatastarām
vyāghātāvadhirārāśaṅkā tarkaḥ śaṅkāvadhirmataḥ

7.8

parasparavirodhe hi na prakārāntarasthitiḥ
naikatāpi viruddhānāmuktimātraviroghataḥ

7.6-2

sādharmmapramiva vaidharmyaṃ mānamevaṃ prasajyate
arthāpattirasau vyaktāmiti cet prakṛtaṃ na kim

7.10

sambandhasya paricchedaḥ saṃjñāyāḥ saṃjñinā saha
pratyakṣāderasādhyatvādupamānaphalaṃ viduḥ

7.20

niścayaḥ upamānasya mānāntarasya phalamupamitiḥ pratyakṣāderasādhyatvāt indriya liṅgaśabdānāmasāmarthyāt

7.11

sādṛśyasyānimittatvānnimittasyāpratītitaḥ
samayodurgṛhaḥ pūrvaṃ śabdenānumayāpi vā

7.12

śrutānvayādanākāṅkṣaṃ na vākyaṃ hyanyadicchati
padārthānvayavaidhuryāttadākṣiptena saṅgatiḥ

7.13

mitervyāpakaviṣayakatvāt gavayapadaṃ gavayatvapravṛttinimittakam
itarāmavṛttinimittakatve sati sapravṛttinimittakatvāditi vyatireki ca sādhyāprasiddhyā na sambhavati vyatirekavyāptaprapratisandhāne'pi gavayatvāśrayogavaya padavācya iti dhiyo'nubhavasiddhatvācca
upamānaṃ pramāṇāntaram | dhikkarabhamatidīrgha grīvamatikaṭhorakaṇṭakāśanamapasadaṃ paśūnāmityādi vākyārthajñānānantaraṃ tādṛśapiṇḍadarśane karabhapadavācyatāgraho'pyupamānādeveti | upamānantu śaktimātraparicchedakatayā neśvare bādhakamiti bhāvaḥ
śabdastu neśvare bādhakatvena śaṅkanīyaḥ anumānānnatirekāt iti
vaiśeṣikāḥ | padaśravaṇānantaraṃ padārthasmaraṇe ete padārthāḥ parasparaṃ
saṃsargavantaḥ ākāṅkṣāyogyatādimatpadasmāritatvāt daṇḍena gāmabhyājetipadasmāritapadārthavat ityanumānāt saṃsargasiddheḥ kiṃvā
etāni padāni smāritapadārthasaṃsargapramāpūrvvakāṇi ākāṅkṣādimatpadatvāt ityanumānāt tatsiddheḥ jñānajñānasya tadviṣayaviṣayakatvaniyamādityata āha
anaikāntaḥ paricchede sambhave ca na nirṇayaḥ
ākāṅkṣāsattayā hetuyogyāsattirabandhanā

7.14

atra padārthapakṣakānumāne saṃsṛṣṭā eveti yadi saṃsargavattvaṃ
sādhyate sambhāvitasaṃsargakā iti saṃsargasvarūpayogyatvaṃ vā ādye
payasā siñcatītyādāvanaikāntaḥ dvitīye na saṃsarganirṇayaḥ anvayaprayojakarūpa vattvarūpayogyatāyā hetuviśeṣaṇīkṛtatvena siddhasādhanācca dvitīye prayoge ākāṅkṣāsattayā iti ākāṅkṣā
hi samabhivyāhṛtapadasmāritapadārthajijñāsā ghaṭamityukte ānaya
gaccheti ānayetyukte ghaṭaṃ paṭaṃ veti jijñāsādayaḥ | nanu yogyatāsahitāsattireva heturastu tatrāha yogyāsattirabandhanā iti
nirṇītaśaktervākyāddhi prāgevārthasya nirṇaye
vyāptismṛtivilambena liṅgasyaivānuvāditā

7.15

nyastapuṃdūṣaṇāśaṅkaiḥ smāritatvāt padairamī
anvitā iti nirṇīte vedasyāpi na tat kutaḥ

7.15-2

arthā anvitāḥ parasparasaṃsṛṣṭāḥ vyutpannadūṣaṇāśaṅkaiḥ padaiḥ smāritatvāt ityanumānāt saṃsarge nirṇīte tadanuvādakatvaṃ vedasyāpi
na kutaḥ | yattu padaṃ na karaṇaṃ kintu padārtha eva ataeva padārthakaraṇācca vākyārthajñānāt kavikānyādikaṃ dvāramityatra dvāropasthitāvapi padārthaniṣṭhākāṅkṣāviraheṇānvayābodhaḥ śābdī
hyākāṅkṣā śabdenaiva prapūryyata iti nyāyāt ataeva padānāmavacchedakatvaṃ padajanyopasthitiṃ vinā padānvayābodhāt | taduktaṃ
prātyayādabhidhātṛtvāt tātpayryyopagamādapi | padānāmeva sā
śaktirvaramabhyupagamyatām | abhidhātṛtvāt padārthopasthāpakatvāt
iti gurumatamapāstaṃ padānāmityatra āptānāmiti prakṣepaṇāpi
āptasyāvacchedakatvāpātāt tathācāvaśyasvīkāryyapadārthopasthitau
padmanyathāsiddhaṃ na karaṇamiti tanna padārthānāmatītādirūpatayā
akāraṇatvāt padārthasmaraṇasyāpi nirvyāpāratayā akaraṇatvāt
pada jñānasyaiva karaṇatvāt padārthasmṛtervyāpāratvāt kavikānyādisthale ca mānasajñānaṃ heturiti

7.16

na pramāṇamanāptoktirnādṛṣṭe kvacidāptatā
adṛṣṭadṛṣṭau sarvvajñona ca nityagamaḥ kṣamaḥ

7.17

nacāsau kvacidekāntaḥ satvasyāpi pravedanāt
nirañjanāvabodhārthānna ca sannāpi tatparaḥ

7.18

hetvabhāve phalābhāvāt pramāṇe'sati na pramā
tadabhāvāt pravṛttirna karmmāvāde'pyayaṃ vidhiḥ

7.18-2

trīvāde'pyayaṃ vidhiḥ adṛṣṭādeva pravṛtterupapatteḥ vedasyānarthakyāpattiḥ navāryāpattirmānāntaram

7.19

aniyamyasya nāyuktirnāniyantopapādakaḥ
na mānayorvirodho'sti prasiddhe vāpyasau samaḥ

7.20-2

pratipatteraparokṣyādindriyasthānupakṣayāt
ajñātakaraṇatvācca bhāvāveśācca cetasaḥ

7.21

pratiyogini sāmarthyādvyāpārāvyavadhānataḥ
akṣāśrayatvādoṣāṇāmindriyāṇi vikalpanāt

7.22

avacchedagrahādyauvye siddhasādhanāt
prāptāntare'navasthānānna cedanyo'pi durghaṭaḥ

7.23

pratyakṣādibhiribhirevamaparodūre virodhodayaḥ
prāyoyanmukhavīkṣaṇaikavidhurairātmāpi nāsādyate
taṃ sarvvānuvidheyamekamasamasvacchandalīlotsavam
devānāpi devamudgavadatiśraddhāḥ prapadyāmahe

Linked texts (2)