Kaishitaki ? 2

Kaiṣītaki ? 2

Language: Sanskrit

2.1

prāṇo brahmeti ha smāha kauṣītakistasya ha vā etasya
prāṇasya brahmaṇo mano dūtaṃ cakṣurgāptṛ śrotraṃ saṃśrāvayitṛ
vāk pariveṣṭrī sa yo ha vā etasya prāṇasya brahmaṇo mano
dūtaṃ veda dūtavān bhavati yaścakṣurgoptṛ goptṛmān bhavati
yaḥ śrotraṃ saṃśrāvayitṛ saṃśrāvayitṛmān bhavati yo vācaṃ
pariveṣṭrīṃ pariveṣṭrīmān bhavati tasmai vā etasmai prāṇāya
brahmaṇe etāḥ sarvā devatā ayācamānāya baliṃ harantyevaṃ
haivāsmai sarvāṇi bhūtānyayācamānāyaiva baliṃ haranti
ya evaṃ veda tasyopaniṣanna yācediti tadyathā grāmaṃ
bhikṣitvā'labdhvopaviśennāhamato dattamaśnīyāmiti ta
evainamupamantrayante ye purastāt pratyācakṣīranneṣa dharmo
'yācato †bhavatyannadāstvevainamupamantrayante ॰dadāma ta
iti

2.2

prāṇo brahmeti ha smāha paiṅgyastasya vā etasya prāṇasya brahmaṇo vāk parastāccakṣurārundhe‡ cakṣuḥ parastācchrotramārundhe śrotraṃ parastānmana ārundhe manaḥ
parastāt prāṇa ārundhate tasmai vā etasmai prāṇāya brahmaṇe etāḥ sarvā devatā ayācamānāya baliṃ harantyevaṃ
haivāsmai sarvāṇi bhūtānyayācamānāyaiva baliṃ haranti ya
evaṃ veda tasyopaniṣanna yācediti tadyathā grāmaṃ bhikṣitvā'labdhopaviśennāhamato dattamaśnīyāmiti ta evainamupamantrayante ye purastāt pratyācakṣīranneṣa dharmo'yācato bhavatyannadāstvevainamupamantrayante dadāma ta iti

2.3

athāta ekadhanāvarodhanaṃ yadekadhanamabhidhyāyāt
paurṇamāsyāṃ vāmāvāsyāyāṃ vā śuddhapakṣe vā puṇye nakṣatre
eteṣāmekasmin parvaṇyagnimupasamādhāya parisamūhya
paristīrya paryukṣya dakṣiṇaṃ jānvācya suveṇājyāhutījuhoti vāṅnāma devatāvarodhanī sā me'muṣmādidamavarundhyāttasyai svāhā prāṇo nāma devatāvarodhanī sā me
'muṣmādidamavarundhyāttasyai svāhā cakṣurnāma devatāvarodhanī sā me'muṣmādidamavarundhyāttasyai svāhā śrotraṃ
nāma devatāvarodhanī sā me'muṣmādidamavarundhyāttasyai
svāhā mano nāma devatā'varodhanī sā me'muṣmādidamavarundhyāttasyai svāhā prajñā nāma devatāvarodhanī sā me
'muṣmādidamavarundhyāttasyai svāhetyatha dhūmagandhaṃ prajighrāyājyalepenāṅgānyanuvimṛjya vācaṃyamo'bhipravrajyārthaṃ
brūyāddūtaṃ vā prahiṇuyāllabhate haiva

2.4

athāto daivaḥ smaro yasya priyo bubhūṣedyasyai vā
yeṣāṃ vā yāsāṃ vaiteṣāmevaikasmin parvaṇyettayaivāvṛttaitā
ājyāhutīrjuhoti vācaṃ te mayi juhomyasau svāhā
prāṇaṃ te mayi juhomyasau svāhā cakṣuste mayi juhomyasau svāhā śrotraṃ te mayi juhomyasau svāhā manaste mayi juhomyasau svāhā prajñāṃ te mayi juhomyasau
svāhetyatha dhūmagandhaṃ prajighrāyyājyalepenāṅgānyanuvimṛjya vāca̍yamo'bhipravrajya saṃsparśaṃ jigamiṣedapi vātādvā tiṣṭhet sambhāṣamāṇaḥ priyo haiva bhavati smaranti
haivāsya

2.5

athātaḥ saṃyamanaṃ prātarddanamāntaramagnihotramityācakṣate yāvadvai puruṣo bhāṣate na tāvat prāṇituṃ śaknoti prāṇaṃ tadā vāci juhoti yāvadvai puruṣaḥ prāṇiti
na tāvadbhāṣituṃ śaknoti vācaṃ tadā prāṇe juhotyete
anante amṛte āhutī jāgracca svapaṃśca saṃtataṃ juhotyatha yā anyā āhutayo'ntavatyastāḥ karmamayyo hi
bhavanti taddha smautat pūrve vidvāṃso'gnihotraṃ na juhavāñcakruḥ

2.6

ukthaṃ brahmeti ha smāha śuṣkabhṛṅgārastadṛgityupāsīta
sarvāṇi hāsmai bhūtāni śraiṣṭhyāyābhyarcanta tadyajurityupāsīta sarvāṇi hāsmai bhūtāni śraiṣṭhyāya yujyante tatsāmetyupāsīta sarvāṇi hāsmai bhūtāni śraiṣṭhyāya sannamante
tacchrīrityupāsīta tadyaśa ityupāsīta tattèja ityupāsīta tadyathaitacchrīmattamaṃ yaśasvitamaṃ tejasvitamamiti
śastreṣu bhavetyevaṃ haiva sa sarveṣu bhūteṣu śrīmattamo yaśasvitamastejasvitamo bhavati ya evaṃ veda tadetadṛṣṭikāṃ
karmamayamātmānamadhvaryuḥ saṃskaroti tasmin yajurmayaṃ pravayati yajurmaye ṛṅmayaṃ hotā ṛṅmaye sāmamayamudgātā
sa eṣa trayyai vidyāyāḥ ātmaiṣa u evaitadindrasyātmā†
bhavati ya evaṃ veda

2.7

athātaḥ sarvajitaḥ kauṣītakestrīṇyupāsanāni bhavanti sarvajiddha sma kauṣītakirudyantamādityamupatiṣṭhate
yajñopavītaṃ kṛtvodakamānīya triḥ prasicyodagrācaṃ vargo
'si pāpmānaṃ me vṛṅdhītyetayaivāvṛtā madhye santamudvargo
'si pāpmānaṃ ma udvṛṅdhītyetayaivāvṛtāstaṃ yantaṃ saṃvargo
'si pāpmānaṃ me saṃvṛṅdhīti tadyadahorātrābhyāṃ pāpamakarot saṃ tadṛṅkte tatho evaivaṃ vidvānetayaivāvṛtādityamupatiṣṭhate yadahorātrābhyāṃ pāpaṃ karoti saṃ tadṛṅkte

2.8

atha māsi māsryamāvāsyāyāṃ vṛttāyāṃ paścāccandramasaṃ dṛśyamānamupatiṣṭhetaitayaivāvṛtā haritatṛṇe vā pratyasyati yanme susīmaṃ hṛdayaṃ divi candramasi śritaṃ manye
'haṃ māṃ tadvidvāṃsaṃ māhaṃ putryamaghaṃ rudamiti na hyasmāt
pūrvāḥ prajāḥ praitīti nu jātaputrasyāthājātaputrasyāpyāyasva sametu te saṃ te payāṃsi samu yantu vājā yamādityā aṃśumāpyāyayantītyetāstisra ṛco japitvā
māsmākaṃ prāṇena prajayā paśubhirāpyāyayiṣṭhāḥ yo'smān dveṣṭi yañca vayaṃ dviṣmastasya prāṇena prajayā paśubhirāpyāyayasvetyaindrīmāvṛtamāvartta cādityasyāvṛtamanvāvartta iti dakṣiṇaṃ bāhumanvāvarttate

2.9

atha paurṇamāsyāṃ purastāccandramasaṃ dṛśyamānamupatiṣṭhetaitayaivāvṛtā somo rājāsi vicakṣaṇaḥ pañcamukho'si prajāpatirbrāhmaṇasta ekaṃ mukhaṃ tena mukhena
rājño'tsi tena mukhena māmannādaṃ kuru rājā ta ekaṃ
mukhaṃ tena mukhena viśo'tsi tena mukhena māmannādaṃ kuru
śyenasta ekaṃ mukhaṃ tena mukhena pakṣiṇo'tsi tena mukhena
māmannādaṃ kurvagniṣṭa ekaṃ mukhaṃ tenemaṃ lokamatsi tena
mukhena māmannādaṃ kuru tvayi pañcamaṃ mukhaṃ tena mukhena
sarvāṇi bhūtānyatsi tena mukhena māmannādaṃ kuru māsmākaṃ prāṇena prajayā paśubhirapakṣeṣṭhā yo'smān dveṣṭi
yañca vayaṃ dviṣmastasya prāṇena prajayā paśubhirapakṣīyāsveti daivomāvṛtamāvartta ādityasyāvṛtamanvāvartta iti
dakṣiṇaṃ bāhumanvāvartate

2.10

atha saṃveśyan jāyāyai hṛdayamabhimṛśet yatte susīme
hṛdaye śritamantaḥ prajāpatau tenāmṛtatvasyeśāne mā tvaṃ
putryamaghaṃ nigā iti na hyasyāḥ pūrvāḥ prajāḥ praitīti

2.11

atha proṣyāyan putrasya mūrdhānamabhijivret | aṅgādaṅgātsambhavasi hṛdayādadhijāyase| ātmā vai putra nāmāsi sa jīva śaradaḥ śatamiti nāmāsya dadhātyaśmā
bhava paraśurbhava hiraṇyamastṛtaṃ bhava tejo† vai putra nāmāsi
sa jīva śaradaḥ śatamiti nāmāsya gṛhṇātyathainaṃ parigṛhhnāti yena prajāpatiḥ prajāḥ paryagṛhṇāttadariṣṭyai tena tvā
parigṛhṇāmyasāvityathāsya dakṣiṇe karṇe japatyasmai prayandhi maghavannṛjīṣinnitīndra śreṣṭhāni draviṇāni dhehīti
savye mā chetthā mā vyathiṣṭhāḥ śataṃ śaradaṃ āyuṣo
jīvasva putra te nāmnā mūrdhānamabhijighrāmīti trirasya
mūrdhānamabhijighret gavāṃ tvā hiṅkāreṇābhihiṅkaromīti cirasya mūrdhānamabhihiṅkuryāt

2.12

athāto daivaḥ parimara etadvai brahma dīpyate yadagnirjvalatyathaitanmriyate yanna jvalati tasyādityameva tejo
gacchati vāyuṃ prāṇa etadvai brahma dīpyate yadādityo
dṛśyate'thaitanmriyate yanna dṛśyate tasya candramasameva
tejo gacchati vāyuṃ prāṇa etadvai brahma dīpyate yaccandramā dṛśyate'thaitanmriyate yanna dṛśyate tasya vidyutameva
tejo gacchati vāyuṃ prāṇa etadvai brahma dīpyate yadvidyudvidyotate'thaitanmriyate yanna vidyotate tasyā diśa eva
tejo gacchati vāyuṃ prāṇastā vā etāḥ sarvā devatā
vāyumeva praviśya vāyau mṛtvā na mṛcchante tasmādeva
punarudīrata ityadhidaivatamathādhyātmaṃ

2.13

etadvai brahma dīpyate yadvācā vadatyathaitanmriyate yanna
vadati tasya cakṣureva tejo gacchati prāṇaṃ prāṇa etadvai
brahma dīpyate yaccakṣuṣā paśyatyathaitanmriyate yanna paśyati tasya śrotrameva tejo gacchati prāṇaṃ prāṇa etadvai
brahma dīpyate yacchrotreṇa śa‍ṛṇotyathaitanmriyate yanna
śa‍ṛṇoti tasya mana eva tejo gacchati prāṇaṃ prāṇa
etadvai brahma dīpyate yanmanasā dhyāyatyathaitanmriyate yanna
dhyāyati tasya prāṇameva tejo gacchati prāṇaṃ prāṇastā
vā etāḥ sarvā devatāḥ prāṇameva praviśya prāṇe mṛtvā na
mṛcchante tasmādeva punarudīrate tadyadi ha vā evaṃ vidvāṃsamubhau parvatāvabhipravarteyātāṃ dakṣiṇaścottaraśca tustūrṣamāṇau na hainaṃ stṛṇvīyātāmatha ya enaṃ dviṣanti yāṃśca
svayaṃ dveṣṭiṃ. ta evainaṃ parimriyante

2.14

athāto niḥśreyasādānametā ha vai devatā ahaṃśreyase vivadamānā asmāccharīrāduccakramustaddhāprāṇāt śuṣkaṃ dārubhūtaṃ śiṣye'thainadvāk praviveśa tadvācāvadacchiṣya evāthainaccakṣuḥ praviveśa tadvācā vadaccakṣuṣā
paśyacchiṣya evāthainacchrotraṃ praviveśa tadvācā vadaccakṣuṣā
paśyacchrotreṇa śṛṇvacchiṣya evāthainanmanaḥ praviveśa tadvācā vadaccakṣuṣā paśyacchrotreṇa śṛṇvanmanasā dhyāyacchiṣya
evāthainatprāṇaḥ praviveśa tattata eva samuttasthau tā vā
etāḥ sarvā devatāḥ prāṇe niḥśreyasaṃ viditvā prāṇameva
prajñātmānamabhisambhūya sahaivaitaiḥ sarvairasmāccharīrāduccakramuste vāyupraviṣṭā ākāśātmānaḥ svarīyurrtathaiā
evaivaṃ vidvān prāṇe niḥśreyasaṃ viditvā prāṇameva
prajñātmānamabhisambhūya sahaivaitaiḥ sarvairasmāccharīrādutkrāmati sa vāyupraviṣṭa ākāśātmā svareti sa
†taṅgacchati yatraite devāstatprāpya yadamṛtā devāstadamṛto bhavati ya evaṃ vedaṃ

2.15

athātaḥ pitāputrīyaṃ sampradānamiti cācakṣate
pitā putraṃ preṣyannāhvayati navaistṛṇairagāraṃ saṃstīryāgnimupasamādhāyodakumbhaṃ sapātramupanidhāyāhatena vāsasā sampracchannaḥ † pitā śeta etya putra upariṣṭādabhinipadyata indriyairindriyāṇi saṃspṛśyāpi ‡vāsmā āsīnāyābhimukhāyaiva sampradyādathāsmai samprayacchati vācaṃ me
tvayi dadhānīti pitā vācaṃ te mayi dadha iti putraḥ
prāṇaṃ me tvayi dadhānīti pitā prāṇaṃ te mayi dadha
iti putraścakṣurme tvayi dadhānīti pitā cakṣuste mayi
dadha iti putraḥ śrotraṃ me tvayi dadhānīti pitā śrotraṃ
te mayi dadha iti putro'nnarasānme tvayi dadhānīti
pitānnarasāṃste mayi dadha iti putraḥ karmāṇi me tvayi
dadhānīti pitā karmāṇi te mayi dadha iti putraḥ
sukhaduḥkhe me tvayi dadhānīti pitā sukhaduḥkhe te mayi
dadha iti putraḥ ānandaṃ ratiṃ prajātiṃ me tvayi dadhānīti pitānandaṃ ratiṃ prajātiṃ te mayi dadha iti putra
ityāṃ me tvayi dadhānīti pitetyāṃ te mayi dadha iti
putro mano me tvayi dadhānīti pitā manaste mayi
dadha iti putraḥ prajñāṃ me tvayi dadhānīti pitā prajñāṃ
te mayi dhatsva iti putro yadyu vā upābhigadaḥ syāt
samāsenaiva brūyātprāṇānme tvayi dadhānīti pitā
prāṇāṃste mayi dadha iti putro'tha dakṣiṇāvṛdupaniṣkrāmati ॰taṃ pitānumantrayate yaśo brahmavarcasaṃ kīrttistvā juṣatāmityathetaraḥ savyamansamabhyavekṣate pāṇināntarddhāya vasanāntena vā praṃcchādya svargān lokān
kāmānāpnuhīti sa yadyagadaḥ syātputrasyaiśvarye pitā
vaset pari vā brajedyadyu vai preyāttathaina samāpayeyuryathā samāpayitavyo bhavati yathā samāpayitavyo
bhavati

Kaishitaki ? 2

Linked texts (10)