Kaṭha Upaniṣad 1.2.19

Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 1.2.19

Language: Sanskrit

1.2.19

yo vā e(pye) tāṃ brahmajajñātmabhūtāṃ citiṃ viditvā cinute nāciketam|
sa eva bhūtvā brahmajajñātmabhūtaḥ karoti tad yena punarna jāyate ||

pra.dī. - itaratyaktasyāpi etanmantrasya pūrvācāryagṛhītatvāt vyākhyāyate - yo vāpyetām iti | yo vā'pi - yaḥ ko vā'pi adhikārī, etām - pūrvoktāṃ, brahmajajñātmabhūtām - brahmajajño jīvaḥ tasya ātmabhūtāṃ1 taccharīrakabhagavadupāsanabhūtāṃ, citim - agnicayanaṃ agnyupāsanaṃ, viditvā - gurūpadeśataḥ śāstrato vā jñātvā, nāciketam - etannāmakāgnyupāsanaṃ, cinute - karoti, sa eva brahmajajñātmabhūto bhūtvā - brahmātmakasvātmānusandhānaparobhūtvā, yena - jñānena, tat - upāsanaṃ, karoti, saḥ punaḥ na jāyate - punarbhavarahito bhavati ityarthaḥ ||

1.2.19.p2

pra. - yo vāpyetāmiti | yaḥ - etāṃ citiṃ, brahmajajñātmabhūtāṃ viditvā brahmātmakasvasvarūpatayā anusandhāya nāciketam - agniṃ cinute, sa eva brahmātmakasvātmānusandhānaśālī san, apunarbhavahetubhūtaṃ yat bhagavadupāsanam, tadanutiṣṭhati | tataśca agnau bhagavadātmakasvātmatvānu1sandhānapūrvakameva cayanaṃ tribhiretya sandhiṃ trikarmakṛttarati janmamṛtyū iti pūrvamantre bhagavadupāsanadvārā mokṣasādhanatayā nirdiṣṭatvāt2; na anyat iti bhāvaḥ |

1.2.19.p3

ayaṃ ca mantraḥ keṣucitkośeṣu na dṛṣṭaḥ; kaiścit avyākṛtaśca | athāpi pratyayitavyatamaiḥ vyāsāryādibhireva vyākhyātatvāt, na prakṣepaśaṃkā kāryā ||

1.2.19.p4

ā.bhā. - yaḥ upāsakaḥ, etām - pūrvaproktām, citim - cayanaṃ, nāciketāgnyanuṣṭhānaṃ, brahmajajñātmabhūtāṃ- brahmajajño jīvaḥ tadātmabhūtām tatsvarūpām, viditvā - anusandhāya, nāciketam - nāciketasaṃjñam agnim, cinute - anutiṣṭhati, saḥ - upāsakaḥ eva, brahmajajñātmabhūto bhūtvā - citau brahmajajñasvarūpatvabhāvanāyukto

Linked texts (1)

Kaṭhopaniṣad — Sanskrit