Kaṭha Upaniṣad 1.2.30
Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 1.2.30
- Language
- Sanskrit
1.2.30
yasminnidaṃ vicikitsanti mṛtyo [ yat ] samparāye mahati brūhi nastat |
yo'yaṃ varo gūḍhamanupraviṣṭo nānyaṃ tasmānnaciketā vṛṇīte ||
1.2.30.p1
pra.dī. - yasmin iti | he mṛtyo ! mahati utkṛṣṭe sāmparāye pāralaukike paralokasambandhinī yasminmuktātmasvarūpaviṣaye yadidam - pūrvoktā'stināstīti vipratipattirūpam | vicikitsanti - vettum icchanti vivekinaḥ iti śeṣaḥ | tat - ātmasvarūpaṃ naḥ - asmabhyaṃ brūhi yo'yaṃ mayā prārthitaḥ varaḥ gūḍham - ātmatattvam, anupraviṣṭaḥ - anusṛtyasthitaḥ tasmādanyat ātmasvarūpajñānāt anyadvaraṃ naciketāḥ - naciketanāmakaḥ na vṛṇīte - na prārthayate khalu ||
1.2.30.p2
|| iti śrībhāṣyaṃ rāmānujāryakṛtau kaṭhopaniṣatprathamavallī vyākhyā samāptā ||
1.2.30.p3
pra. - yasminniti | mahati - pāralaukike yasmin - muktātmasvarūpe saṃśerate, tadeva me brūhi | yo'yamiti | gūḍham - ātmatattvam anupraviṣṭaḥ yo'yaṃ varaḥ, tasmāt anyaṃ naciketā na vṛṇīte sma iti śrutervacanam |
1.2.30.p4
|| iti prathamavallī prakāśikā samāptā ||
1.2.30.p5
ā.bhā. - he mṛtyo ! yasmin - muktātmasvarūpe iti - asti, nāsti ityevaṃrūpaṃ, vicikitsanti - manujāḥ devāśca saṃśayaṃ kurvanti | mahati - mahāprayojanānvite sāmparāye - pāralaukike sarvabandhavinirmukte ātmaviṣaye yat - jñātavyaṃ tadeva naḥ - asmabhyaṃ brūhi - samupadiśa | gūḍham - atiguptaṃ yat muktātmatattvaṃ tat anupraviṣṭaḥ - tadgocaro yo varaḥ tasmāt anyam -
1.2.30.p6
anātmaviṣayaṃ varaṃ naciketā ayaṃ janaḥ tvacchiṣyatām upagato na vṛṇīte - na prārthayate | naciketā iti svanāmanirdeśo svasya apralobhanīyatāṃ vyañjayati | yadvā śrutireva asmān bodhayati etena vākyena yat naciketā anyaṃ varaṃ na vṛṇīte iti|
1.2.30.p7
|| iti kāṭhakopaniṣadi ānandabhāṣye prathamavallī samāptā ||
1.2.30.p8
su. - yasminniti | he mṛtyo ! yasmin - muktātmasvarūpe viṣaye | idam - asti - nāsti ityādi vicikitsanti - saṃśerate | mahati sāmparāye-
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit