Kaṭha Upaniṣad 1.2.9

Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 1.2.9

Language: Sanskrit

1.2.9

[ yamena naciketase varatrayapradānasaṃkalpaḥ ]
tisro rātrīryadavātsīrgṛhe me'naśnan brahmannatithirnamasyaḥ |
namaste'stu brahman svasti me'stu tasmāt prati trīn varān
vṛṇīṣva ||

pra.dī. - evaṃ vṛddhaiḥ ukto mṛtyuḥ naciketasam uvāca - tisro rātrīryadavātsīḥ iti | he brahman ! tvaṃ me gṛhe tisro rātrīḥ - triṣu rātriṣu ityarthaḥ | anaśnan - abhuñjānaḥ, yat - yasmāddhetoḥ, avātsīḥ - sthito'si, kiñca - yataḥ, tvam atithiḥ namasyaḥ - namaskārārha ityarthaḥ | ataḥ te - tubhyaṃ, namo'stu - namaskāro'stu | he brahman! me - mama, svasti - maṅgalaṃ, astu; tasmāt hetoḥ mama svastaye tvaṃ trīn varān prati - uddiśya, vṛṇīṣva - prārthayasva ityarthaḥ ||

1.2.9.p2

pra. - evaṃ vṛddhaiḥ ukto mṛtyuḥ naciketasam uvāca - tisro rātrīryadavātsīḥ iti| me gṛhe - yasmāddhetoḥ, he brahman ! namaskārārhotithiḥ tvaṃ tisro rātrīḥ - abhuñjāna eva avātsīḥ ityarthaḥ | namaste iti | spaṣṭo'rthaḥ || tasmāt iti - tasmāddhetoḥ mahyaṃ svasti yathā syādityevamarthaṃ trīn varān prati - uddiśya, vṛṇīṣva-

1.2.9.p3

prārthayasva1 | tava lipsābhāve'pi madanugrahārtham anaśanarātrisamasaṃkhyākān trīn varān vṛṇīṣva iti bhāvaḥ2||

1.2.9.p4

ā.bhā. - evaṃ dvārapālaiḥ vṛddhaiḥ uktaḥ mṛtyuḥ pādyādikaṃ naciketase samupahṛtya tamuvāca - tisra iti | tisro rātrīḥ - trirātrisamakālaparyantam, yat -

1.2.9.p5

yasmāt hetoḥ, me - mama yamasya gṛhe he brahman - he vipra ! namasyaḥ - namaskārārhaḥ, atithiḥ - abhyāgato bhūtvā, anaśnan - abhuñjāna eva avātsīḥ vāsaṃ kṛtavānasi | ataḥ, te - tubhyaṃ namaskārayogyātithaye brāhmaṇāya namaḥ - namaskāro'stu. me - mama mṛtyoḥ svasti astu - bhadramastu, tasmāt - tvatpūjādyakaraṇanimittaḥ pratyavāyo mā bhavatu ityetadartham anaśanena madgṛhe gamitāḥ tisro rātrīḥ prati - tāḥ rātrīḥ

1.2.9.p6

samuddiśya, trīn varān - abhīṣṭārthaviśeṣān, vṛṇīṣva - yācasva matsakāśāt | yadyapi brāhmaṇasya te kadācit varābhīpsā na bhavet, tathāpi mayyanugrahasampādanāya varatrayamavaśyaṃ prārthayasva iti bhāvaḥ ||

Linked texts (1)

Kaṭhopaniṣad — Sanskrit