Kaṭha Upaniṣad 2.3
Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 2.3
- Language
- Sanskrit
2.3
tṛtīyamantraḥ
[ viṣayaparāṅmukhatayā naciketasaḥ sarvotkṛṣṭatvam ]
sa tvaṃ priyān priyarūpām̐śca kāmān | abhidhyāyan naciketo'tyasrākṣīḥ|
naitām̐ sṛṃkāṃ vittamayīmavāpto yasyāṃ majjanti bahavo manuṣyāḥ ||
2.3.p1
pra.dī. - sa tvaṃ priyān iti | he naciketaḥ sa tvam - tādṛśaḥ tvam,
2.3.p2
priyān - svataḥ priyān dhanādīn, priyarūpān - rūpataśca priyān apsaraḥprabhṛtīn, abhidhyāyan - prākṛtasampadguṇadoṣaṃ vicāraṃ kurvan, atyasrākṣīḥ etān sarvānkāmān tyaktavānasi | etām - pūrvoktāṃ vittamayīm - viśeṣadhanarūpāṃ sṛṃkām1 - ratnamālām, na avāptaḥ - na prāptavānasi, yasyām - ratnamālikāyāṃ bahavo manuṣyā majjanti - magnā bhavanti iti yāvat |
2.3.p3
pra. - satvaṃ priyāniti | tādṛśaḥ tvaṃ svatorūpataśca priyān - kāmyamānān stryādīnityarthaḥ | duḥkhodarkatva-duḥkhamiśratvādidoṣayuktatayā nirūpayan tyaktavānasi ityarthaḥ | naitām sṛṃkām iti | vittamayīm - dhanaprāyām, sṛṃkām kutsitagatiṃ mūḍhajanasevitāṃ etāṃ na avāptavānasi | yasyām iti | spaṣṭo'rthaḥ |
2.3.p4
ā.bhā. - he naciketaḥ ! sa tvam - yaḥ pūrvaṃ mayā bahuśaḥ bhogyajātavaradānavyājena pralobhito'pi apracalita evābhūḥ tādṛśaḥ tvam, priyān svabhāvataḥ priyān putrādīn | priyaṃ rūpaṃ yeṣāṃ apsaraḥ prabhṛtīnām
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit