Kaṭha Upaniṣad 3.11.p2
Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 3.11.p2
- Language
- Sanskrit
3.11.p2
vaśīkāryatāyāṃ pradhānāni tāni ucyante - indriyebhyaḥ parā hyarthāḥ iti mantradvayena | iṃdriyebhyaḥ parā iti pūrvam indriyajayaḥ āvaśyakaḥ ityuktam | ādye viṣayādijaya ucyate | indriyebhyaḥ arthā - śabdasparśarūparasagandhāḥ, parāḥ - satyāpi indriyajaye, viṣayatyāgaḥ avaśyakartavyaḥ iti yāvat | arthebhyaśca paraṃ manaḥ - viṣayebhyaḥ manaḥ param | manasi viṣayaprasravaṇe sati, viṣayāsannidhānatyāgayoḥ akiciṃtkaratvādityarthaḥ | ato mano jayaḥ āvaśyaka iti yāvat | manasaśca parā buddhiḥ - mano jaye satyapi, sārathitvarūpitabuddhijayaḥ āvaśyaka iti yāvat | buddherātmā mahān paraḥ - buddheḥ - mahadguṇayuktaḥ ātmā jīvaparaḥ svādhīnabuddhikatve'pi buddheḥ ātmādhīnatvāt jīvajayaḥ āvaśyakaḥ, mahataḥ paramavyaktaṃ - mahataḥ jīvāt, avyaktam - śarīraṃ paraṃ svādhīnātmakatve'pi, śarīrajayaḥ kartavyaḥ | avyaktātpuruṣaḥ paraḥ - śarīrāt, puruṣaḥ - paramapuruṣaḥ, paraḥ - śarīrajaye satyapi paramapuruṣaḥ sādhyaḥ vaśīkāryaḥ, puruṣānna paraṃ kiciṃt vaśīkṛtaparamapuruṣāt, param - anyadvaśīkāryaṃvastu kiciṃt nāsti | puruṣavaśīkaraṇa1 ca bhagavaccharaṇāgatiḥ, sā kāṣṭhā sā parā gatiḥ - śaraṇāgatireva kāṣṭhā avadhibhūtā, sā parā gatiḥ - sā eva paramaprāpyā ||
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit