Kaṭha Upaniṣad 5.13
Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 5.13
- Language
- Sanskrit
5.13
trayodaśo mantraḥ
[ paramātmajñānena sāṃsārikaduḥkhaśāntiḥ ]
nityo nityānāṃ cetanaścetanānāmeko bahūnāṃ yo vidadhāti kāmān |
tamātmasthaṃ ye'nupaśyanti dhīrāsteṣāṃ śāntiḥ śāśvatī netareṣām
||
5.13.p1
pra.dī. - dāḍharyārthaṃ punarapi saṃsāraduḥkhaśāntirucyate - nityo nityānām iti | nityānām - parabrahmavannityānām, bahūnām - anekeṣām, cetanānām - caitanyaviśiṣṭabrahmādisarvaprāṇinām iti yāvat | nityaḥ - sārvakālikaḥ , ekaḥ - samānādhikarahitaḥ; cetanaḥ - citsaṃjñāne | sarvajñatvādiguṇaviśiṣṭaḥ, yaḥ - paramātmā, kāmān - cetanāpekṣitaihikāmuṣmikārthān, vidadhāti - kṛpayā prayacchati, tam - paramātmānam, ye dhīrāḥ - brahmajñāninaḥ, ātmastham - svātmani vidyamānam, anupaśyanti - sadā anusandhānaṃ kurvanti, teṣām - jñāninām, śāśvatīśāntiḥ - sārvakālikī saṃsāraduḥkhaśāntiḥ bhavati, netareṣām - etadjñānarahitānāṃ na śāntiḥ, na sukham; duḥkhameveti yāvat ||
5.13.p2
pra. - nityo nityānām iti | nityaścetana eka eva san bahūnāṃ nityānāṃ cetanānām upekṣitārthān anāyāsena prayacchati | śiṣṭaṃ spaṣṭam ||
5.13.p3
ā.bhā. - nityaḥ - avināśī, ekaḥ - svasamābhyadhikarahitaḥ, cetanaḥ - caitanyaviśiṣṭaḥ yaḥ - paramātmā bahūnām - itareṣāṃ nānābhūtānāṃ, cetanānām - jīvānām, kāmān - tattatkarmānuguṇabhogyapadārthān, vidadhāti - upasthāpayati, tam - paramātmānam, ātmastham - svasmin antaryāmitayā vartamānam, ye dhīrāḥ - buddhimantaḥ, upāsanadvārā, anupaśyanti - sākṣātkurvanti, teṣāmeva kṛtasākṣātkārāṇāṃ, śāśvatī śāntiḥ - ātyantikaduḥkhanivṛttirūpā bhavati | na itareṣām -
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit