Kaṭha Upaniṣad 5.15-2
Kaṭhaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) 5.15-2
- Language
- Sanskrit
5.15-2
adhaḥsthite vitānasya tatra siṃhāsane vare |
āsīnaṃ paramaṃ ramyaṃ śrīrāmaṃ sītayā saha ||
divyāyudhānvitaṃ cātha divyapārṣadasaṃyutam |
divyabhūṣaṇavastrañca bhūṣitaṃ vīkṣate hyasau || (rā.prā.pa.38-39)
| | iti pañcamavallī ānandabhāṣyam ||
su. - sarvatejasāṃ chādakam, sarvatejasāmanugrahakaṃ divyaṃ rūpam, parasya brahmaṇo'sti ityāśayena prativakti - na tatra iti | sūryādayo bhagavato divyarūpasannidhau niṣprakāśāḥ | tameva bhāntamanubhāti sarvam - divyarūpaṃ prakāśamānamenamanuprakāśante te | tanmūlakāste iti bhāvaḥ | tasya bhāsā sarvamidaṃ vibhāti | tadupajīvyaprakāśāśca te iti yāvat | yadvā - gautamaḥ pṛcchati - tadediti | anirdeśyam - prākṛtānāṃ vāṅmanasāgocaraṃ paramaṃ sukham tat - parabrahma, etaditi karatalāmalakavat vyaktamiti yāvat, niṣpannayogāḥ kecana bhavādṛśā manyante | ahaṃ kathaṃ vijānīyām - apariniṣpannayogā mādṛśāḥ kathaṃ vijānīyuḥ? iti; satyam; agatirevaiṣāmatra, na hi prakāśakaiḥ sūryādibhiḥ idaṃ prakāśyam yena itaravastuvat pāmarāṇāmapi iha dṛṣṭiḥ prasaret, na tatra parabrahmaṇi paramasukharūpe sūryo bhāti, na candratārakam, nemā vidyuto bhānti, ayamagniḥ kutaḥ? ghaṭādyartheṣu tu prakāśante nātreti atra ko viśeṣastatrāha - tameva bhāntamanubhāti sarvam - yam antaryāmiṇaṃ prakāśamānam - anu sarvametat sūryādi prakāśate | tasya bhāsā sarvamidaṃ vibhāti - viviktaṃ bhāti, yasya ca prakāśopajīvyaḥ eṣāṃ viviktaḥ prakāśaḥ, tasyāsya kathaṃ prakāśakametatsarvaṃ bhavet | tanna idamitarasajātīyatayā prakāśate, kintu atyantavisajātīyatayā | tadidaṃ pariniṣpannayogā eva, ‘tadetat’ iti sākṣātkartuṃ śaktā; nānye iti ||
5.15-2.p1
|| iti pañcamavallī subodhinī ||
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit