Kaṭha Upaniṣad 1.29.3
Ṭīkā 1.29.3
- Language
- Sanskrit
1.29.3
atha khalu “vaiṣṇavīmātmaniṣṭhāṃ nānūcānāya nāvītarāgāyopadiśet”, “asmā imāmupasannāya samyak parīkṣya dadyādvaiṣṇavīmātmaniṣṭhām” ityādiśrutyanurodhenāyaṃ naciketāḥ putrādyapsaro'ntaviṣayakakāmanayā pralobhito'pi paramārthadṛṣṭiṃ vinā yato na vicacāla ato'yamekāntena niḥśreyasādhikārītyavagamya naciketasaḥ sarvāpahnavasiddhabrahmamātrāvagataye tadupāyatatvena śreyaḥpreyoyāthātmyamāha— anyat ityādinā | jñānayogo hi śreyān niḥśreyasahetutvāt | śreyo niḥśreyasam | preyaso'pekṣayā tadanyat | karmayogo hi preyān prītiviṣayakarmaphalaprāpakatvāt | svakṛtoccāvacakarmaiva preyaḥ | utāpi śreyaso'pekṣayā preyo'nyadeva | te ubhe śreyaḥpreyasī sālokyādikaivalyāntasvargādicittaśuddhayantaprāpakatvena nānārthe adhikāricittavibhramānurodhena bhinnaprayojane bhavataḥ | te hyadhikṛtatvena varṇāśramādiviśiṣṭaṃ puruṣaṃ sinītaḥ nirucchvāsaṃ badhnīta ityatra— ityādiśrutismṛtī mānam | sarvo hi lokaḥ śreyaḥpreyobhyāmātmanaḥ kartavyatayā prayujyate | tayoḥ ekena puruṣeṇa yugapadanuṣṭhātumaśakyatvena anyataraṃ ādadānasya svātiriktāvidyāpadatatkāryagocaraṃ preyorūpamapahnavīkṛtya niṣpratiyogikabrahmamātrāvasthānarūpaṃ śreya eva sādhu śivaṃ bhavati | ya u yastu adūradarśī mūḍhaḥ preyaso'bhilāṣāt śreyo hitvā preya eva vṛṇīte so'yaṃ śreyasaḥ arthāddhīyate | jātvapi na hi tatpadamāpnotītyarthaḥ |
Linked texts (1)
- Kaṭhopaniṣad — Sanskrit