Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 2.10

Ṭīkā 2.10

Language
Sanskrit

2.10

avyaktasya sarvajagadbījabhūtatvena sarvakāraṇaśaktitvena vidyamānaṃ avyaktaṃ mahato'pi paraṃ sūkṣmaṃ pratyagbhūtaṃ ca bhavati | yathā vaṭakaṇikāyāmiva vṛkṣabījaṃ tathā pratīci otaprotabhāvena sarvānarthabījabhāvenāvasthitāt avyaktādapi tadāropāpavādādhikaraṇapratyagabhinnaparamātmā svavikalpitendriyādyavyaktāntaprapañcapūraṇāt puruṣa eva "sarvasmādanyo vilakṣaṇaḥ" iti, "sūkṣmāt sūkṣmataram", "mahato mahattaram" iti ca śrutyanurodhena sarvasmāt para ityucyate | svātiriktasāpekṣaparatvagataheyāṃśāpahnavasiddhaniṣpratiyogikapūrṇabhāvāpannapuruṣādapi pūrvoktendriyādiparatvavat paro'nyaḥ syāditi śaṅkāṃ śātayati-puruṣātna paraṃ iti | yasmāt puruṣāt niṣpratiyogikasanmātrāt na hi kiñcidapi vastvantaramasti puruṣāvagateḥ svātiriktasarvāsadapahnavapūrvakatvāt | "yasmāt paraṃ nāparamasti kiñcit", "sanmātramasadanyat" ityādiśruteḥ | svātiriktahetorapahnotanyendriyādyavyaktāntagataparatvasūkṣmatvamahattvapratyaktavānāṃ yā niṣpratiyogikasvamātratayāvasthitiḥ sā kāṣṭhā paryavasānabhūmitvāt | asatkarmyādisadvaityantagantṝṇāṃ sā eva parā prakṛṣṭā gatiḥ | vastuto'vastuto vāpi tadatiriktajīveśasākṣyabhāvāt sālokyādimuktibhājāṃ nirvāsinatvena catuṣpadaikyasamaye nirviśeṣabrahmabhāvāpatteḥ | "brahmalokaṃ hi saṃpadya na ca punarāvartate" iti,

Linked texts (1)