Pramāṇa · Search · About · API

Kauṣītaki Upaniṣad 2.14

Kauṣītakyupaniṣadbhāṣya (Raṅgarāmānuja) 2.14

Language
Sanskrit

2.14

etāḥ sarvā devatāḥ prāṇameva praviśya prāṇe mṛtvā na mūrcchante ; tasmādeva punarudīrate | tad yadiha vā evaṃ vidvāṃsamubhau parvatau abhi prarvetayātāṃ dakṣiṇaścottaraśca tustūrṣamāṇau, na hanaṃ stṛnvīyātām | atha ya enaṃ dviṣanti, yāṃśca svayaṃ dveṣṭi, ta evainaṃ parimriyante|
athāto niḥśreyasādānam - etā ha vai devatā ahaṃśreyase vivadamānā asmāccharīrāduccakramuḥ | taddhāprāṇat śuṣkaṃ dārubhūtaṃ śiśye | athainad vāk praviveśa | tad vācā vadat śiśya eva | athainaccakṣuḥ praviveśa | tad vācā vadat cakṣuṣā paśyat śiśya eva | athaitacchotraṃ praviveśa | tadvācā vadat cakṣuṣā paśyacchrotreṇa śruṇvat śiśya eva | athainanmanaḥ praviveśa | tadvācā vadat cakṣuṣā paśyacchotreṇa śruṇvanmanasā dhyāyacchiśya eva | athainat prāṇaḥ praviveśa | tat tata eva samuttasthau | tā vā etāḥ sarvā devatāḥ prāṇe niḥśreyasaṃ viditvā prāṇameva prajñātmānamabhisaṃbhūya saihavaitaiḥ sarvairasmāccharīrādutkrāmati | sa vāyupratiṣṭha (viṣṭa) ākāśātmā svareti | sa tūdgacchati, yatraite devāḥ, tat prāpya yadamṛtā devāḥ tadamṛto bhavati ; ya evaṃ veda ||

2.14.p1

athāta pitāputrīyam, saṃpradānamiti cācakṣate | pitā putraṃ preṣyan āhvayati|

2.14.p2

vanaistṛṇairagāraṃ saṃstīryāgnimupasamāghāyodakumbhaṃ sapātra mupanidhāyāhatena vāsasā saṃpracchannaḥ pitā śete | etya putra upariṣṭādabhinipadyata indriyairindriyāṇi saṃspṛṇya | apivā'syābhimukhata evāsīta | athāsmā āsīnāyābhimukhāyaiva saṃpradadhyāt | athāsmai saṃprayacchati, vācaṃ me tvayi dadhāni iti pitā ; vācaṃ te mayi dadhe iti putraḥ | prāṇaṃ me tvayi dadhāni iti pitā ; prāṇaṃ te mayi dadhe iti putraḥ | cakṣurme tvayi dadhāni ghaiti pitā ; cakṣuste mayi dadhe iti putraḥ | śrotraṃ me tvayi dadhāni iti pitā ; śrotraṃ te mayi dadhe iti putraḥ | karmāṇi me tvayi dadhāni iti pitā ; karmāṇi te mayi dadhe iti putraḥ | sukhaduḥkhe me tvayi dadhāni iti pitā ; sukhaduḥkhe te mayi dadha iti putraḥ | ānandaṃ ratiṃ prajātiṃ me tvayi dadhāni iti pitā ; ānandaṃ ratiṃ prajātiṃ te mayi dadhe iti putraḥ | ityāṃ me tvayi dadhāni iti pitā ; ityāṃ te mayi dadhe iti putraḥ | mano me tvayi dadhāni iti pitāḥ ; manaste mayi dadhe iti putraḥ | prajñāṃ me

Linked texts (1)