Pramāṇa · Search · About · API

Kauṣītaki Upaniṣad 3.61.p2

Kauṣītakyupaniṣadbhāṣya (Raṅgarāmānuja) 3.61.p2

Language
Sanskrit

3.61.p2

nanvatra prajñāmātrā śabdena yaddi bhūtamātrā na syuḥ na prajñāmātrāḥ syuḥ yadi prajñāmātrā na syuḥ na bhūtamātrāḥ syuriti pūrvavākye prajñāmātrāśabdanirdiṣṭānāṃ vāgādīnāṃ daśānāmeva grahaṇamucitam | na tu prajñātmāśāyā yo vai prāṇaḥ sā prajñā iti vyavahitakevalaprajñāśabdanirdiṣṭa - jīvaparatvamiti cenna-pūrvavākye anyonyādhārā - dheyabhāvapratipādanadarśanāt | tatra prajñāmātrā - śabdasya vāgādiparatve'pi iha prajñāmātrā śabda nirdiṣṭasya bhūtamātrāśritatvāpratipādanāt prāṇa śabditaparamātmāśritatvasyaiva pratipādanāt prajñāmātrā śabdo jīvapara eva | pūrvavākye bādhakabalāt prajñā śabdasya muravyārthatyāge'pi iha muravyārthatyāge kāraṇābhāvāt | yathā'smin prakaraṇe yāvadhdyasmin śarīre prāṇo vasati tāvadāyuḥ athāsmin prāṇa evaikadhā bhavati etasmādātmanaḥ prāṇā yathāthayanaṃ vipratiṣṭhante iti triṣvapi vākyeṣu mukhyaprāṇaparamājīvaparatvena bhinnārthakatvam evaṃ prajñaivāsyā ekamaṅgamudūḍham ityatra na hi prajñāpetā bāṅ nāma kiñcit

Linked texts (1)